Để có nguồn chi, nhiều địa phương lúng túng xoay xở, vận dụng các khoản chi ngân sách, thậm chí phải vận động doanh nghiệp, xã hội hóa nhằm có kinh phí hỗ trợ cho các đơn vị thuế trên địa bàn.
Xin kinh phí để động viên công chức thuế
Cuối năm 2025, Thuế cơ sở 2 tỉnh Quảng Ngãi đã gửi nhiều văn bản, tờ trình đến các xã, phường đề nghị hỗ trợ kinh phí phục vụ công tác quản lý thuế. Theo nội dung các văn bản, nhằm thực hiện hiệu quả nhiệm vụ thu ngân sách Nhà nước, nhất là quản lý thuế đối với hộ kinh doanh theo chính sách thuế áp dụng từ ngày 1/1/2026; thu lệ phí trước bạ; các khoản thu liên quan mua bán, chuyển nhượng tài sản…, đơn vị đã triển khai nhiều giải pháp quản lý thuế.
Cụ thể, Thuế cơ sở 2 tổ chức tuyên truyền, hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi phương thức quản lý thuế từ khoán sang kê khai; đôn đốc thu hồi nợ thuế; xử lý hồ sơ liên quan đến trước bạ tài sản, đất đai; rà soát hồ sơ khai thuế của doanh nghiệp nhằm hạn chế thất thu ngân sách.
Để động viên tinh thần làm việc của công chức, viên chức, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách, Thuế cơ sở 2 đề nghị Ủy ban nhân dân các xã, phường xem xét hỗ trợ 50 triệu đồng. Theo đơn vị, nguồn kinh phí này được sử dụng để chi trả làm thêm giờ, triển khai các biện pháp chống thất thu thuế, xử lý nợ đọng…
Thuế cơ sở 2 trực thuộc Thuế tỉnh Quảng Ngãi, có chức năng quản lý thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác của ngân sách Nhà nước trên địa bàn các xã, phường do cơ quan thuế quản lý. Sau khi sáp nhập và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đơn vị này phụ trách công tác thuế tại 19 xã, phường, thuộc địa bàn thành phố Quảng Ngãi và các huyện: Sơn Tịnh, Tư Nghĩa, Nghĩa Hành, Minh Long trước đây. Để có kinh phí hoạt động, Thuế cơ sở 2 đã gửi văn bản đến nhiều xã, phường thuộc phạm vi quản lý.
Theo ông Phạm Tấn Hùng, Trưởng Thuế cơ sở 2 tỉnh Quảng Ngãi, do nguồn kinh phí cấp từ cơ quan thuế cấp trên không bảo đảm cho hoạt động thường xuyên nên đơn vị phải đề nghị địa phương hỗ trợ. “Tôi không nhớ cụ thể đã gửi văn bản đến bao nhiêu xã, phường; tùy địa phương có khả năng cân đối ngân sách thì chúng tôi gửi đề nghị. Việc xin hỗ trợ được thực hiện theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước. Dù chính quyền hai cấp hay ba cấp thì định mức chi vẫn áp dụng như nhau, địa phương có nguồn dự phòng. Chúng tôi xin để chi làm thêm giờ theo Luật Lao động”, ông Hùng khẳng định.
“Xã, phường cũng rất vất vả”
Cùng thời điểm, Thuế cơ sở 1 tỉnh Quảng Ngãi cũng gửi văn bản đến nhiều Ủy ban nhân dân xã để xin hỗ trợ kinh phí phục vụ công tác thu thuế năm 2025. Theo lãnh đạo đơn vị, năm 2025 tình hình thu ngân sách trên địa bàn gặp nhiều khó khăn do giá cả tăng cao, hoạt động sản xuất, kinh doanh của người nộp thuế chậm lại; Nhà nước triển khai các chính sách gia hạn, miễn, giảm thuế nhằm hỗ trợ doanh nghiệp ổn định và phục hồi sản xuất.
Ngoài ra, ngành thuế trải qua 2 đợt sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy nên việc triển khai nhiệm vụ thu ngân sách khó khăn. Thuế cơ sở 1 đã phối hợp các ban, ngành, chính quyền cơ sở khai thác nguồn thu, vận động người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ tài chính, làm việc ngoài giờ, triển khai các đề án nâng cao chất lượng quản lý thuế, xóa bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh…
Để động viên, khen thưởng cán bộ, viên chức, Thuế cơ sở 1 đề nghị các xã hỗ trợ kinh phí từ 30-50 triệu đồng. Theo ông Đỗ Hữu Đạt, Phó Trưởng Thuế cơ sở 1 tỉnh Quảng Ngãi, đơn vị đang quản lý 11 xã thuộc địa bàn các huyện Bình Sơn và Trà Bồng trước đây. Đến nay, Thuế cơ sở 1 đã gửi văn bản xin hỗ trợ tại 6 xã; trong đó, 4 xã gồm: Bình Chương, Trà Bồng, Đông Sơn và Bình Sơn đã chuyển kinh phí hỗ trợ, mỗi xã từ 15-20 triệu đồng.
“Sau sáp nhập, biên chế ngành thuế giảm, trong khi khối lượng công việc tăng do triển khai nhiều đề án chống thất thu, xóa bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh. Kinh phí cấp trên phân bổ không đủ nên chúng tôi phải xin địa phương hỗ trợ. Anh em cán bộ, viên chức làm việc rất vất vả nên cần hỗ trợ kinh phí. Sau khi nhận tiền, đơn vị đã chi trả cho cán bộ, viên chức”, lãnh đạo Thuế cơ sở 1 cho hay.
Theo phản ánh của nhiều địa phương, những năm trước, Ủy ban nhân dân huyện, thành phố thường xuyên hỗ trợ kinh phí cho chi cục thuế đóng trên địa bàn để phục vụ nhiệm vụ quản lý, thu ngân sách. Việc hỗ trợ này diễn ra hằng năm và kéo dài trong thời gian dài. Tuy nhiên, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các xã, phường phải đối mặt với nhiều khó khăn như thiếu nhân sự, bộ máy hành chính chưa vận hành đồng bộ, hạ tầng, trang thiết bị còn hạn chế, trong khi nguồn ngân sách eo hẹp. Bên cạnh đó, nhiều khoản thu thuế của cấp xã, phường được điều tiết về cấp tỉnh theo quy định.
Dù vậy, đội ngũ cán bộ, công chức cơ sở vẫn nỗ lực khắc phục khó khăn, ổn định tổ chức bộ máy và thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội tại địa phương. Một lãnh đạo xã chia sẻ, sau khi nhận văn bản đề nghị hỗ trợ kinh phí từ ngành thuế, địa phương đã chuyển gần 20 triệu đồng cho Thuế cơ sở 2 tỉnh Quảng Ngãi. “Việc xin hỗ trợ khiến nhiều xã lúng túng, khó xử. Kho bạc, thuế và một số đơn vị cùng đề nghị kinh phí tạo thêm gánh nặng cho ngân sách cơ sở”, lãnh đạo xã bày tỏ.
Theo thông tin ban đầu, Thuế cơ sở 1 và Thuế cơ sở 2 tỉnh Quảng Ngãi đã gửi văn bản đến nhiều xã, phường đề nghị hỗ trợ kinh phí bồi dưỡng làm thêm giờ cho cán bộ, công chức ngành thuế. Dù gặp nhiều khó khăn, không ít địa phương vẫn phải trích nguồn chi thường xuyên hoặc các khoản chi khác để hỗ trợ. Thậm chí, có nơi còn vận động doanh nghiệp, xã hội hóa nhằm đáp ứng đề nghị của ngành thuế.
“Thực tế hiện nay, cán bộ xã, phường phải làm việc ngày, đêm để giải quyết khối lượng lớn công việc cho người dân và triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội. Chúng tôi hiểu các ngành khác cũng khó khăn. Nếu cần thiết, địa phương vẫn phải vận động thêm các nguồn lực ngoài ngân sách để hỗ trợ cho ngành thuế”, đại diện lãnh đạo một xã, phường tâm tư.
Theo chức năng, nhiệm vụ được giao, các cơ quan chuyên môn có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ để hoàn thành nhiệm vụ chung. Tuy nhiên, trong bối cảnh các cơ quan, chính quyền cơ sở vừa vận hành mô hình mới, vừa củng cố tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức đang phải chịu áp lực lớn khi điều kiện hạ tầng, trang thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu. Việc các đơn vị chuyên trách lĩnh vực tài chính như thuế, kho bạc Nhà nước đề nghị xã, phường hỗ trợ kinh phí đã và đang tạo thêm gánh nặng cho chính quyền cơ sở trong giai đoạn nhiều biến động hiện nay.
