Cùng với Văn Miếu - Quốc Tử Giám, chùa Một Cột được coi là một biểu tượng của Thủ đô văn hiến, một địa chỉ thu hút đông đảo khách du lịch trong nước và quốc tế. Năm 2012, chùa Một Cột được trao bằng Kỷ lục là ngôi chùa có kiến trúc độc đáo nhất châu Á.
Năm 1954, trước khi rút khỏi Hà Nội, quân Pháp đặt thuốc nổ phá hủy chùa Một Cột. Năm 1955, ngành văn hóa tiến hành phục dựng lại ngôi chùa với kiến trúc như ngày nay. Cùng với thời gian, nhiều hạng mục của ngôi chùa bị xuống cấp. Trong đó, bị xuống cấp nặng nề nhất là kiến trúc "liên hoa đài" - tức chùa Một Cột. Những năm gần đây, cứ trời mưa to là toàn bộ khu vực này chìm trong nước, không còn phân biệt được đâu là sân, đâu là ao sen. Ðặc biệt, do lâu không được tu sửa mà hệ thống mái của "liên hoa đài" sập sệ, thấm dột khắp nơi. Thậm chí, nhiều lúc trời mưa, nhà chùa phải mặc áo mưa, đội nón cho... tượng Phật.
Trước thực trạng đó, chính quyền quận Ba Ðình triển khai dự án tu bổ chùa Một Cột. Trong đó, giai đoạn 1, sửa chữa cơ sở hạ tầng và hệ thống thoát nước của toàn bộ khu di tích. Giai đoạn này đã được hoàn thành vào tháng 9-2010. Giai đoạn 2 được bắt đầu từ năm 2010 đến nay, bao gồm các công đoạn: thu thập tài liệu, xin ý kiến, tổ chức hội thảo... để đưa ra phương án trùng tu toàn bộ khu di tích chùa Một Cột. Sau hơn hai năm triển khai, UBND quận Ba Ðình đã tổ chức ba cuộc hội thảo, hoàn thành công việc phê duyệt tổng diện tích mặt bằng của di tích, tổ chức những cuộc khảo sát đánh giá thực trạng di tích cùng Ban Quản lý dự án và các phòng chức năng đề ra các phương án trùng tu... Dự kiến, vào ngày 15-5, UBND quận sẽ tiếp tục tổ chức hội thảo, tìm sự đồng thuận cao nhất trước khi xin phê duyệt dự án trùng tu tôn tạo di tích.
Nguyên nhân việc triển khai giai đoạn 2 dự án kéo dài nhiều năm là do di tích chùa Một Cột nằm trong quần thể di tích quốc gia đặc biệt gồm Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bảo tàng Hồ Chí Minh..., cho nên mọi việc làm đều phải tiến hành hết sức thận trọng, việc trùng tu chỉ được tiến hành khi có được phương án tối ưu, được dư luận ủng hộ. Tuy nhiên, việc kéo dài quá trình triển khai hàng năm trời càng khiến cho di tích ngày càng xuống cấp nặng nề. Cách đây gần một năm, sự việc sư trụ trì chùa Trăm Gian tự phá dỡ hai hạng mục quan trọng trong khuôn viên để xây mới, đã để lại những bài học đau xót về công tác tôn tạo, bảo tồn di tích. Nguyên nhân trực tiếp do nhận thức sai lầm của sư trụ trì, nhưng mặt khác cũng phải kể đến một nguyên nhân khác, đó là sự thiếu quan tâm hoặc quan tâm quá chậm trễ của các cấp, các ngành liên quan, khi có hạng mục xuống cấp nghiêm trọng, có nguy cơ sập đổ bất cứ lúc nào.
Hy vọng rằng, các cấp, các ngành chức năng sẽ sớm tiến hành triển khai dự án tu bổ chùa Một Cột, không để di tích tiếp tục bị xâm hại bởi thời gian, thiên nhiên, tránh để tái diễn tình trạng hạ giải tu bổ khi chưa có giấy phép như đã xảy ra ở chùa Trăm Gian năm ngoái.