Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, trong những tháng đầu năm 2026, lượng phế thải xây dựng phát sinh tại Hà Nội đã đạt khoảng 1,5 triệu tấn, có thời điểm lên tới khoảng 10.000 tấn/ngày, gấp gần 5 lần so với mức khoảng 2.100 tấn/ngày trước đây, trong khi năng lực tiếp nhận, xử lý hiện mới khoảng 1.670 tấn/ngày. Sự chênh lệch này khiến nhiều khu vực tập kết thường xuyên quá tải, làm gia tăng nguy cơ ô nhiễm môi trường, phát sinh bụi, ùn tắc giao thông và tình trạng đổ trộm phế thải.
Trong khi hàng triệu tấn chất thải xây dựng phải tìm nơi xử lý với chi phí rất lớn thì nhiều công trình đầu tư công lại thiếu vật liệu san nền, đắp nền đường và cốt liệu xây dựng. Nghịch lý này đòi hỏi thay đổi tư duy quản lý, phải xem chất thải xây dựng là tài nguyên có thể tái chế, tái sử dụng phục vụ chính quá trình phát triển đô thị.
Mới đây, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã ký ban hành Chỉ thị số 18/CT-UBND ngày 27/7/2026 về tăng cường quản lý, xử lý, gia cố và tái chế chất thải rắn xây dựng tận dụng cho các công trình trên địa bàn. Thành phố yêu cầu ưu tiên tái chế, tái sử dụng chất thải xây dựng và gia cố đất ngay tại công trường; tận dụng tối đa cốt nền tự nhiên, hạn chế đào bỏ nền và vận chuyển đất đổ đi; đẩy mạnh sử dụng vật liệu tái chế, vật liệu xanh trong các công trình sử dụng vốn nhà nước, đồng thời khuyến khích áp dụng đối với các dự án ngoài ngân sách. Đây được xem là giải pháp quan trọng để giảm khai thác tài nguyên, giảm lượng chất thải phải chôn lấp và hạ giá thành xây dựng.
Cùng với đó, thành phố sẽ từng bước hoàn thiện hạ tầng phục vụ tái chế chất thải xây dựng. Thành phố yêu cầu khởi công Nhà máy xử lý, tái chế chất thải xây dựng tại xã Đông Anh với công suất xử lý 2.000 tấn/ngày trước ngày 15/8/2026; nghiên cứu mở rộng Khu xử lý chất thải tại xã Tiến Thắng, đồng thời quy hoạch thêm các điểm tập kết, trung chuyển và xử lý tạm thời tại nhiều địa phương để đáp ứng nhu cầu trước mắt. Sở Xây dựng được giao xây dựng lộ trình tăng tỷ lệ sử dụng vật liệu tái chế trong các công trình sử dụng vốn nhà nước, hoàn thiện tiêu chuẩn, định mức và đơn giá để tạo đầu ra ổn định cho sản phẩm tái chế.
Việc biến chất thải xây dựng thành nguồn vật liệu phục vụ chính các công trình là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển bền vững. Không chỉ giải quyết bài toán môi trường và chống lãng phí tài nguyên, việc này còn thúc đẩy kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực xây dựng, góp phần xây dựng Thủ đô xanh, hiện đại và phát triển bền vững.
