Quan hệ Việt Nam - Slovakia sẽ có diện mạo mới

Bên lề Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam - Slovakia do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam tổ chức sáng 17-10 nhân chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam của Tổng thống Slovakia Ivan Gasparovic, chúng tôi đã có cuộc trao đổi với ông Igor Junas, Trưởng đoàn doanh nghiệp Slovakia và Chủ tịch Phòng Thương mại vùng Bratislava về mối quan hệ và tiềm năng hợp tác giữa hai nước nói chung và giữa các doanh nghiệp hai nước nói riêng.

Phóng viên: Xin ông cho biết ý nghĩa chuyến thăm của người đứng đầu nhà nước Slovakia cũng như mục đích đến thăm Việt Nam lần này của đoàn doanh nghiệp Slovakia?

Ông Junas: Trên nền tảng của mối quan hệ truyền thống hữu nghị giữa Việt Nam và Cộng hòa Tiệp Khắc, quan hệ Việt Nam - Slovakia không chỉ tốt đẹp về chính trị mà còn phát triển cả về kinh tế. Tuy nhiên, hoạt động hữu nghị và hợp tác kinh tế giữa hai nhà nước bị giảm sút từ khi Slovakia thay đổi chế độ chính trị từ xã hội chủ nghĩa sang tư bản chủ nghĩa.

Trong bối cảnh mới hiện nay của Slovakia, với tư cách là thành viên Liên minh châu Âu (EU), chuyến thăm Việt Nam lần đầu tiên của vị Tổng thống là mốc quan trọng trong việc củng cố và thúc đẩy quan hệ hợp tác nhiều mặt giữa hai nước, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, thương mại. Khả năng hợp tác giữa hai nước là rất lớn, vì vậy tôi đánh giá cao chuyến thăm của tổng thống Slovakia cùng đoàn doanh nghiệp Slovakia. Trong thời gian ở Việt Nam, chúng tôi tham dự các Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam-Slovakia tại Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh. Qua đây chúng tôi sẽ có cơ hội tìm hiểu và tìm kiếm đối tác trong các lĩnh vực, đặc biệt là về công nghệ, lĩnh vực vốn được xem là thế mạnh của Slovakia.

Việt Nam và Slovakia vẫn tiếp tục phát triển mối quan hệ hữu nghị tốt đẹp từ khi  tách khỏi cộng hoà Tiệp Khắc vào năm 1993, tuy nhiên thương mại hai chiều còn ở mức khiêm tốn, hiện chỉ đạt trên 20 triệu USD/năm.

Phóng viên: Theo ông nguyên nhân của sự hạn chế này là gì?

Ông Junas: Khoảng cách địa lý giữa hai nước đã làm cho hàng hoá trở nên khó cạnh trạnh về giá cả. Mặc dù nhiều mặt hàng của Việt Nam đã thâm nhập thị trường của chúng tôi, nhưng phần lớn đều có trị giá thấp. Bên cạnh đó, sự thay đổi về chính trị của nhà nước Slovakia năm 1989 chắc chắn có những ảnh hưởng tới mối quan hệ hợp tác giữa hai nước. Đến năm 1990,  có hàng nghìn lao động Việt Nam làm việc tại Slovakia nhưng sau đó giảm dần.

Trong những năm gần đây, quan hệ thương mại song phương có phần cải thiện. Sản phẩm hàng Việt Nam ngày càng nâng cao chất lượng và có chỗ đứng trên thị trường Slovakia và châu Âu. Việt Nam cũng đã tập trung đầu tư vào các mặt hàng chất lượng cao. Trước đây, chúng  tôi đã từng hỗ trợ Việt Nam phát triển giày da nhưng lĩnh vực này hiện nay các bạn đã vượt xa chúng tôi.

Phóng viên: Ông có nhắc đến da giày, vậy quan diểm của ông về vấn đề áp thuế chống bán phá giá của EU đối với giày mũ da Việt Nam như thế nào?

Ông Junas: Tôi cho rằng, một ngày nào đó thuế chống bán phá giá này sẽ được xoá bỏ. Tuy nhiên trong thời điểm hiện tại, tôi không thể khẳng định liệu EU có bỏ thuế chống bán phá giá đối với giày mũ da của Việt Nam hay không. Chính trị của EU là nhất thể, nhưng nền kinh tế của 10 nước mới gia nhập sau này lại khá chênh so với những nước thành viên cũ cho nên việc áp thuế chống bán phá giá, theo tôi, cũng là cách để EU có thể cân bằng sự phát triển giữa các quốc gia.

Phóng viên: Một số doanh nghiệp Việt Nam hiện nay cũng rất quan tâm đầu tư vào thị trường Slovakia. Có khó khăn gì trong việc tiếp cận thị trường này không và theo ông hiệu quả đầu tư sẽ như thế nào? 

Ông Junas: Doanh nghiệp đầu tư vào đất nước chúng tôi rất đơn giản. Họ không gặp phải những  khó khăn trong vấn đề thủ tục hay pháp lý. Theo luật của Slovakia, mọi công ty nước ngoài đều có thể tự do đầu tư vào đất nước chúng tôi. Các doanh nghiệp Việt Nam muốn đầu tư vào Slovakia chỉ mất sáu ngày để nhận được giấy phép kinh doanh. Điều khó khăn đối với doanh nghiệp là làm thế nào để tìm được chỗ đứng tại thị trường của chúng tôi.

EU hiện nay có dân số khoảng 455 triệu, nếu đầu tư được vào một nước trong khối thì hàng hoá sẽ dễ dàng đến được với các quốc gia khác. Khi đã có công ty tại một nước nào đó trong khối EU thì có nghĩa là công ty đó đã là công ty của châu Âu rồi. Hoạt động của công ty sẽ dễ dàng phát triển rộng khắp các nước trong khối.

Phóng viên: Ông đã từng đến Việt Nam, cảm nhận của ông về sự thay đổi như thế nào?

Ông Junas: Đây là lần thứ ba tôi sang Việt Nam. Lần gần đây nhất là năm 1999 và cho đến hôm nay nhân chuyến thăm của Tổng thống Ivan Gasparovic. Việt Nam ngày hôm nay đang có một diện mạo mới trong sự chuyển biến rất rõ rệt từ văn hoá, kinh tế,  xã hội... theo xu hướng hội nhập thế giới.  Việt Nam đang thực thi những cải cách kinh tế đúng đắn, nhằm nâng cao đời sống của người dân, xóa bỏ tình trạng tham nhũng, góp phần giữ vững ổn định, an ninh trật tự xã hội. Cảm nhận của tôi là đất nước các bạn đã làm được rất nhiều điều và ngày càng khởi sắc. Trong 10 năm tới, ngành dịch vụ của Việt Nam sẽ phát triển mạnh.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Huy Cường - Thu Huyền thực hiện