Hội đủ nhiều tiềm năng, lợi thế
Tại các buổi làm việc với xã, phường, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được đã khẳng định, mô hình “một không gian - ba vùng phát triển”. Trong đó khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây, nay là phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh được định vị là thủ phủ của kinh tế biển, phát triển năng lượng sạch, dịch vụ du lịch gắn với biển, hình thành khu mậu dịch tự do kết nối cảng biển chiến lược.
Theo phân tích của các chuyên gia, khu vực phía Đông của Thành phố Hồ Chí Minh sở hữu vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, là cửa ngõ hướng ra Biển Đông của vùng Đông Nam Bộ và cả nước. Với lợi thế có đường bờ biển dài, hệ sinh thái biển đa dạng, trữ lượng dầu khí lớn nhất cả nước, cảng nước sâu và vị trí chiến lược trong vùng Đông Nam Bộ, khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu trước đây được đánh giá có nhiều tiềm năng để phát triển kinh tế biển.
Được biết, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu trước sáp nhập có 18 dự án đang triển khai trong đó có nhiều dự án giao thông trọng điểm quốc gia như dự án Cầu Phước An; dự án thành phần 3 Cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu; tuyến đường kết nối vào cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu... Bên cạnh đó, Thành phố Hồ Chí Minh đang tập trung mọi nguồn lực phát triển cảng Cái Mép - Thị Vải thành cảng cửa ngõ quốc gia, đồng thời phát triển ngành cảng biển và logistics thành một trong những trụ cột kinh tế chủ lực.
Theo Quy hoạch chi tiết nhóm cảng biển, bến cảng, cầu cảng, bến phao, khu nước, vùng nước thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, sau sáp nhập Thành phố Hồ Chí Minh hiện có 80 bến cảng với 188 cầu cảng. Trong đó, khu vực Cái Mép - Thị Vải sở hữu 24 bến cảng và 45 cầu cảng, với độ sâu luồng trước bến trung bình từ 14 - 16,8m, đủ khả năng tiếp nhận tàu trọng tải lớn.
Không chỉ nổi tiếng với ngành công nghiệp dầu khí, khu vực phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh còn là “thủ phủ năng lượng” của cả nước, khi đóng góp khoảng 13% tổng sản lượng điện quốc gia.
Các chuyên gia cho rằng, vai trò của công nghiệp sản xuất điện năng ở đây mang tính chiến lược không chỉ đối với kinh tế - xã hội vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, mà còn đối với an ninh năng lượng quốc gia.
Song song đó, điện gió ngoài khơi cũng được xem là “chìa khóa” mở ra kỷ nguyên mới cho năng lượng tái tạo. Với tiềm năng khảo sát đầu tư khoảng 14.000MW, khu vực phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh đang được đánh giá là vùng biển chiến lược để triển khai các dự án quy mô lớn.
Trung tâm kinh tế biển quốc gia
Sau hợp nhất, khu vực phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh vẫn được quy hoạch để trở thành trung tâm kinh tế biển quốc gia, đạt các tiêu chí quốc gia về phát triển bền vững kinh tế biển; hình thành và phát triển các ngành kinh tế biển chủ lực đạt tiêu chuẩn quốc tế, gồm: du lịch biển đảo; kinh tế hàng hải (cảng biển, logistics, các dịch vụ vận tải biển); khai thác dầu khí và các tài nguyên khoáng sản biển khác; công nghiệp ven biển; nuôi trồng và khai thác hải sản; năng lượng tái tạo và các ngành kinh tế biển mới.
Để phát huy ưu thế từ tài nguyên biển, thời gian qua, bên cạnh việc xây dựng các trung tâm dịch vụ logistics, phát triển mạnh hệ thống cảng, Thành phố Hồ Chí Minh đã tập trung xây dựng quy hoạch, chương trình, kế hoạch khai thác thế mạnh về kinh tế biển, trước hết chú trọng những ngành, lĩnh vực thuộc kết cấu hạ tầng như: giao thông, điện, nước, dịch vụ tài chính, tín dụng, y tế, giáo dục; đầu tư chiều sâu vào những ngành mũi nhọn như khai thác khoáng sản, phát triển dịch vụ công nghiệp, dịch vụ dầu khí; dịch vụ cảng biển và dịch vụ logistics, phát triển du lịch và dịch vụ du lịch; dịch vụ hậu cần thủy sản…
Ông Stuart Livesey, chuyên gia kinh tế, Tổng giám đốc Công ty Copenhagen Offshore Partners Việt Nam nhận định, điện gió ngoài khơi là cơ hội lớn và cần phát triển bởi những lợi ích mà lĩnh vực này mang lại. Theo ước tính, ngành công nghiệp điện năng này tạo ra 275.000 việc làm trong giai đoạn xây dựng và 22.000 trong giai đoạn vận hành và bảo dưỡng trên toàn thế giới. Tính tới năm 2030, con số này có thể tăng lên gấp đôi, trong đó, có nguồn nhân lực chuyển đổi từ ngành dầu khí. “Ngành điện gió ngoài khơi cũng tạo cơ hội cho chuỗi cung ứng, với các lĩnh vực như tàu biển, cáp, cảng và nhà máy chế tạo. Ngành công nghiệp này tạo ra động lực để nâng cấp hạ tầng tại cảng, không chỉ phục vụ cho ngành điện gió ngoài khơi mà còn cho các loại năng lượng và ngành công nghiệp biển khác”, ông Stuart Livesey nói.
Trong khi đó, một số đơn vị cảng biển cho rằng, các trung tâm hàng hải quốc tế luôn gắn liền với trung tâm tài chính và khu thương mại tự do. Do đó, Thành phố Hồ Chí Minh cần chính sách vượt trội để hình thành hệ sinh thái hàng hải - tài chính đồng bộ, có thể kết nối giữa dịch vụ tài chính, bảo hiểm hàng hải và doanh nghiệp quốc tế.
Với lợi thế về vị trí địa lý, tiềm năng biển phong phú, hệ thống cảng biển hiện đại và hạ tầng kết nối đồng bộ, khu vực phía Đông Thành phố Hồ Chí Minh sẽ vươn mình trở thành trung tâm kinh tế biển quốc gia và là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
