Với phương châm gần dân, sát dân, cán bộ cơ sở, đoàn viên, thanh niên và các tổ công nghệ số cộng đồng đang kiên trì hướng dẫn, giúp người dân từng bước làm chủ công nghệ, mở rộng cơ hội phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Đưa kỹ năng số đến từng hộ dân
Tại căn nhà nhỏ của chị Chu Thị Thu, dân tộc Nùng, ở ấp Thuận Hải, xã Thuận Lợi, những buổi hướng dẫn sử dụng công nghệ số của cán bộ cơ sở và đoàn viên, thanh niên đã mang lại những thay đổi thiết thực. Từ việc cài đặt ứng dụng, tra cứu thông tin, sử dụng dịch vụ công trực tuyến đến thực hiện giao dịch điện tử, từng thao tác đều được hướng dẫn cụ thể, dễ hiểu.
Nếu trước đây còn lúng túng khi tiếp cận công nghệ thì nay chị Thu đã có thể tự thực hiện nhiều công việc bằng điện thoại thông minh, tiết kiệm thời gian và công sức. Chị Thu chia sẻ: “Tôi đã biết làm hồ sơ trên ứng dụng, chuyển tiền, nạp tiền và sử dụng những tiện ích trên điện thoại. Tôi cảm ơn các ban, ngành ở ấp cùng các cháu, các em đã tận tình hướng dẫn để tôi làm được những việc này”.
Không chỉ hỗ trợ từng cá nhân, các tổ công nghệ số cộng đồng còn chú trọng tuyên truyền, vận động để mỗi gia đình có ít nhất một người biết sử dụng công nghệ. Theo đồng chí Lý Thị Dung, Phó Bí thư Chi bộ ấp Thuận Hải, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số tham gia sử dụng công nghệ số tại địa bàn đạt từ 70% trở lên. Đây là kết quả từ quá trình kiên trì hướng dẫn, vận động người dân tiếp cận các tiện ích số, từng bước hình thành thói quen ứng dụng công nghệ trong đời sống.
Tại khu phố Bưng Sê, phường Đồng Xoài, việc đưa công nghệ đến với đồng bào dân tộc thiểu số cũng được triển khai bằng những cách làm gần gũi. Các thành viên tổ công nghệ số cộng đồng đến từng nhà, hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng các ứng dụng như Quản lý thôn, ấp, khu phố (DC4.0), Dong Nai city, eTax Mobile, đồng thời hỗ trợ thực hiện các thao tác cần thiết trên điện thoại. Anh Điểu Ngọc Hải, Phó Trưởng khu phố Bưng Sê cho biết, địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trong khi khả năng tiếp cận khoa học, kỹ thuật và công nghệ số của một bộ phận người dân còn hạn chế. Vì vậy, lực lượng hỗ trợ trực tiếp đến từng hộ gia đình để hướng dẫn. Với những hộ có chủ nhà không sử dụng điện thoại thông minh hoặc không biết chữ, tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn một thành viên trong gia đình sử dụng, qua đó giúp các hộ từng bước tiếp cận công nghệ.
Cách làm “cầm tay chỉ việc” giúp việc phổ cập kỹ năng số không dừng lại ở tuyên truyền mà chuyển thành những thao tác cụ thể, gắn với nhu cầu thực tế. Người dân biết cách sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử, tra cứu thông tin và tiếp cận các nền tảng phục vụ đời sống.
Tại xã Bom Bo, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã triển khai các mô hình “Bình dân học vụ số”, “Hướng dẫn viên số 1+1”, “Phụ nữ giúp nhau học tập số”, tập trung hỗ trợ hội viên, nhất là phụ nữ dân tộc thiểu số, tiếp cận công nghệ. Theo bà Nguyễn Thị An, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Bom Bo, địa phương có hơn 1.300 hội viên phụ nữ, trong đó hơn 300 hội viên đăng ký tham gia các mô hình. Thời gian qua, đơn vị cùng Công an xã, Đoàn Thanh niên và tổ công nghệ số cộng đồng hướng dẫn cài đặt định danh điện tử mức độ 2, tích hợp thông tin bảo hiểm y tế, sử dụng các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Đến nay, khoảng 1.200 hội viên sử dụng Zalo để trao đổi thông tin, tra cứu văn bản và tham gia sinh hoạt hội qua các nhóm trực tuyến.
Từ những buổi hướng dẫn tại nhà đến các mô hình hỗ trợ trong cộng đồng, phong trào “Bình dân học vụ số” đang góp phần thu hẹp khoảng cách số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Khi người dân biết sử dụng công nghệ và có thể tự thực hiện những công việc thiết yếu, chuyển đổi số trở thành công cụ phục vụ cuộc sống, bảo đảm không ai bị bỏ lại phía sau.
Ứng dụng vào phát triển kinh tế
Từ nền tảng kỹ năng số, nhiều hội viên phụ nữ và đồng bào dân tộc thiểu số tại thành phố Đồng Nai đã chủ động ứng dụng công nghệ vào sản xuất, kinh doanh. Tiêu biểu là chị Thị Khưi, người dân tộc M’nông, ở thôn Bù Lạch, xã Thọ Sơn, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp điều hữu cơ trảng cỏ Bù Lạch. Với mong muốn nâng cao giá trị hạt điều địa phương, chị đã vận động, tập hợp hơn 220 hộ dân tham gia hợp tác xã, với diện tích sản xuất 1.200 ha. Hợp tác xã có 165 thành viên nữ, chiếm 75%. Bên cạnh tổ chức sản xuất và kiểm soát chất lượng, chị Thị Khưi chú trọng ứng dụng công nghệ số trong giới thiệu sản phẩm, trao đổi thông tin, kết nối khách hàng và tìm kiếm thị trường. Tính riêng năm 2025, Hợp tác xã Nông nghiệp điều hữu cơ trảng cỏ Bù Lạch đã xuất khẩu 460 tấn hạt điều thô; năm 2026, sản lượng xuất khẩu vượt 500 tấn, lợi nhuận đạt hơn 20 tỷ đồng.
Tại xã Bom Bo, hơn 150 hội viên phụ nữ đã đăng tải thông tin giới thiệu, quảng bá sản phẩm và bán hàng trên mạng xã hội. Đây là bước chuyển từ việc sử dụng công nghệ để phục vụ nhu cầu cá nhân sang khai thác các tiện ích số nhằm tạo sinh kế, nâng cao thu nhập. Chị Điểu Thị Xia cùng các hội viên phụ nữ sản xuất, kinh doanh thổ cẩm và rượu cần ở thôn Bom Bo cho biết: “Trước đây, sản phẩm chủ yếu được giới thiệu tại gia đình và không gian trưng bày thuộc Khu Bảo tồn văn hóa dân tộc Xtiêng sóc Bom Bo. Nay nhờ chuyển đổi số chúng tôi chủ động đưa sản phẩm lên các nền tảng để quảng bá, tiếp cận người tiêu dùng và nhận đơn đặt hàng”.
