Dư luận đặt câu hỏi vì sao sự rượt đuổi sít sao của hai đối thủ trong quá trình cạnh tranh lại dẫn đến chiến thắng ngoạn mục của ứng cử viên đảng Dân chủ Obama vào phút chót ?
Cử tri hào hứng
Nhiều cử tri tham gia bầu cử cho biết cuộc bỏ phiếu diễn ra trật tự và vui vẻ. “Ở nơi tôi đi bỏ phiếu, mọi người xếp hàng dài, nhưng nói chung đều trật tự và vui vẻ hạnh phúc. Bang Virginia năm nay trở lại với cách bỏ phiếu bằng giấy, tôi thấy thật lãng phí và cách rách. Khi chúng tôi hỏi tại sao lại thế, các viên chức bầu cử giải thích rằng làm cách này chính xác hơn và tiện kiểm phiếu hơn”.
Tại bang Colorado, ông Roy D Moore Jr., 89 tuổi, dán miếng dính “I voted” sau khi bỏ phiếu bầu cử và nói: “Tôi sẽ còn đi bầu nữa, bốn năm sau đây”. Các quan chức bầu cử ở nơi ông bỏ phiếu cho biết số lượng cử tri xếp hàng chờ đợi đông hơn mức trung bình và mỗi người phải chờ khoảng 45 phút.
Tại một điểm bỏ phiếu ở Staten Island, New York, nơi vừa trải qua cơn bão Sandy kinh hoàng, các cử tri đến bỏ phiếu trong một chiếc lều không có hệ thống sưởi, được chiếu sáng bằng đèn flash. Giới chức bang cho biết những người phải sơ tán hoặc chưa trở về nhà do bão Sandy có thể bỏ phiếu ở bất kỳ nơi nào thuận tiện.
Ông Romney sau khi bỏ phiếu đã cùng vợ tiếp tục vận động ở bang quan trọng Ohio, còn ông Obama sau khi chơi một trận bóng rổ đã lui về “ở ẩn” và theo dõi kết quả.
Lợi ích thiết thân
Các nhà phân tích cho rằng, ông Obama đã chú trọng đến các cử tri nữ trong chiến dịch bầu cử của mình, tập trung vào các vấn đề quyền sinh sản, tiếp cận chăm sóc sức khỏe và trả lương công bằng. Theo ABC News, ông Obama giành được 12 điểm của cử tri nữ trong cuộc thăm dò hôm trước, tăng so với 8 điểm ông giành được trong cuộc bầu cử năm 2008.
Phụ nữ ngoại thành luôn là những cử tri tiềm năng cho bất kỳ ứng viên nào. Trong khi chiến dịch tranh cử của ông Romney chỉ chăm chăm gọi điện và đề nghị họ bỏ phiếu cho Đảng Cộng hòa, thì nhóm tranh cử của ông Obama lại thường xuyên tổ chức gặp gỡ, tiệc tại gia và thảo luận bàn tròn giữa họ với chính đệ nhất phu nhân Michelle.
Đảng Dân chủ có xu hướng khai thác triệt để khoảng cách về giới - Dianne Bystrom - Giám đốc Trung tâm vì phụ nữ và chính trị tại Đại học bang Iowa cho biết: “Obama từng phải thu hút cử tri nữ trong năm 2008, song ông ấy đã tỏ ra khôn khéo hơn nhiều để không mất lòng những người ủng hộ nữ Ngoại trưởng Hillary Clinton, bởi ông ấy cần lá phiếu của họ”.
Trong tâm vẫn là kinh tế
Theo CNN, sau chiến thắng vang dội của Tổng thống Obama thì những vấn đề lớn vẫn còn đó, ông không thể phụ lòng tin của người dân Mỹ: Tạo ra nhiều việc làm nhanh chóng; Vấn đề hạt nhân Iran; Khủng hoảng Trung Đông-Bắc Phi; Cạnh tranh minh bạch với Trung Quốc; Vấn đề nợ công châu Âu; Và vấn đề nhập cư tại Mỹ.
Tuy nhiên, CNN cho rằng vấn đề chủ chốt nhất mà Tổng thống Obama phải đối mặt đó là kinh tế. Hiện kinh tế Mỹ không tăng trưởng nhanh như trong quá khứ. Điều này không có nghĩa là có khoảng 25 triệu người Mỹ không có việc làm mà còn là việc lương tăng không đủ nhanh, không đủ lao động được đào tạo bài bản và sự bất bình đẳng trong xã hội đang tăng cao.
Cũng theo CNN nhận định, tăng trưởng kinh tế thấp trong năm qua sẽ không đủ mạnh để tạo ra việc làm cũng như vực dậy nền kinh tế Mỹ trong năm tới.
Châu Âu thở phào
Bình luận của BBC rằng, trong các cuộc thăm dò trước đây, phần lớn các nước châu Âu đều thích ông Obama đơn giản bởi vì họ đã làm việc quá quen với ông - cùng với Bộ trưởng Tài chính Mỹ Timothy Geithner - trong suốt bốn năm qua cũng như trong cuộc chiến chống khủng hoảng kinh tế. Nay châu Âu vẫn quá bộn bề lo chuyện nợ công nên không có thời gian để “thích nghi” với một vị tổng thống mới.
Mặt khác, châu Âu và Mỹ cũng khá hợp nhau suốt thời gian qua trong một số vấn đề quốc tế và khu vực, đặc biệt là chính sách đối với Trung Đông - Bắc Phi. Tuy nhiên, đây chỉ mới là những phản ứng ban đầu. Các nhà kinh tế, trong đó có một số thành viên của FED lại cho rằng sẽ có một cuộc khủng hoảng mới nếu như vào đầu tháng 1-2013, chính quyền Mỹ thực hiện kế hoạch tăng mạnh thuế và cắt giảm chi tiêu của Liên bang.
“Bồ câu” liệu có khai chiến?
Cũng theo BBC bình luận, dù Tổng thống Obama đã tuyên bố chấm dứt một thập kỷ chiến tranh nhưng vấn đề Iran dường như sẽ khiến trong kế hoạch của ông vẫn phải dùng đến quân đội, thậm chí mở một cuộc chiến lớn.
BBC dự báo, vào mùa hè năm sau, nếu Mỹ và đồng minh vẫn tin rằng Iran có phát triển vũ khí hạt nhân, gần như chắc chắn thì Tổng thống Obama sẽ mở cuộc chiến tranh tại đây hoặc ít nhất cũng bật đèn xanh cho Israel khai chiến.
Một bình luận viên trên tờ Arman của Iran nói rằng, những ai tin ông Obama “ít nguy hiểm” hơn ông Romney là sai lầm bởi vì dù ít nhất “tránh một cuộc chiến tranh” nhưng ông Obama vẫn “chọn cách tiếp cận thận trọng”, tạo áp lực lớn lên Iran về vấn đề hạt nhân. Vì ông vẫn phải thực hiện “Chiến lược Đại Trung Đông mới”.
Như vậy, một trong những sự kiện không chỉ làm sôi động chính trường nước Mỹ mà còn thu hút sự quan tâm của cả thế giới đã kết thúc. Cùng với việc ông Obama giành chiến thắng, ứng viên Đảng Cộng hòa Mitt Romney cũng đã thừa nhận thất bại và đã gọi điện cho Tổng thống tái đắc cử Barack Obama để chúc mừng.
Ông Mitt Romney nói: “Những người ủng hộ và chiến dịch tranh cử của ông Obama xứng đáng được chúc mừng. Tôi chúc mừng họ, đặc biệt là Tổng thống, phu nhân và hai cô con gái của họ”.
