Nước Mỹ đã "thay đổi" sau vụ khủng bố 11-9

Trước thềm tưởng niệm 10 năm Ngày nước Mỹ bị lực lượng khủng bố tiến công, ngày 2-9, Cục Ðiều tra liên bang và Cơ quan an ninh nội địa Mỹ ra cảnh báo trên toàn quốc về các mối đe dọa của mạng lưới khủng bố An Kê-đa có thể sử dụng các máy bay cỡ nhỏ để thực hiện các vụ tiến công khủng bố. Bộ Ngoại giao Mỹ kêu gọi các công dân Mỹ đang sinh sống và du lịch ở nước ngoài hãy thận trọng trong thời gian từ nay đến ngày 2-1-2012.

Ngày 11-9-2001, lực lượng An Kê-đa đã cướp bốn máy bay chở khách và tiến công tòa nhà Trung tâm thương mại quốc tế ở TP Niu Oóc và trụ sở Bộ Quốc phòng Mỹ, làm khoảng ba nghìn người chết. Sau vụ khủng bố tồi tệ này, chính quyền Mỹ đã tiến hành hàng loạt biện pháp siết chặt an ninh, trong đó có việc tiến hành các cuộc chiến tranh ở Áp-ga-ni-xtan và I-rắc nhằm tiêu diệt lực lượng khủng bố. Trong mười năm qua, nhà cầm quyền Oa-sinh-tơn đã không để tái diễn những cuộc khủng bố lớn trên đất Mỹ và hồi đầu tháng 5 vừa qua, lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã tiêu diệt trùm khủng bố Bin La-đen. Nhưng, cuộc chiến chống khủng bố tiếp diễn phức tạp, khó lường và tác động mạnh đối với kinh tế và xã hội Mỹ.

Kết quả cuộc thăm dò dư luận do Trung tâm nghiên cứu Pew (Mỹ) công bố ngày 2-9 cho thấy, ngày càng có nhiều người Mỹ cho rằng nguyên nhân thúc đẩy An Kê-đa tiến công nước Mỹ là do chính sách của Mỹ ở Trung Ðông. Sự can thiệp quân sự của Mỹ vào I-rắc và Áp-ga-ni-xtan đã làm tăng nguy cơ tiến công khủng bố nước Mỹ. Hiện nay, cứ sáu trong mười người Mỹ cho rằng, biến cố ngày 11-9-2001 đã làm đảo lộn cuộc sống ở Mỹ, trong khi chỉ có một trong mười người Mỹ có quan điểm ngược lại.

Giáo sư Mai-cơ Ko-xơ thuộc Viện Nghiên cứu Hoàng gia về các vấn đề quốc tế vừa công bố bài phân tích nêu rõ: "Trước ngày 11-9-2001, vị thế của Mỹ trên thế giới dường như không thể bị đe dọa. Nước Mỹ hùng mạnh bước vào thiên niên kỷ mới, hầu như không có mối đe dọa nào đáng sợ. Nền kinh tế Mỹ lúc đó được coi là thành công nhất trong lịch sử hơn 200 năm. Bước vào đầu thế kỷ mới, người Mỹ thật sự tự tin và nước Mỹ hành động như thể không có gì là họ không làm được. Một thập kỷ đã trôi qua và nước Mỹ đã thay đổi hầu như không nhận ra được nữa.

Nước Mỹ đã thay đổi về mặt chính trị. Có nhiều lý do tại sao ông B. Ô-ba-ma được bầu làm Tổng thống cuối năm 2008. Một trong những lý do quan trọng nhất là người Mỹ không còn cảm thấy tin tưởng vào đường lối của đảng Cộng hòa. Trong thời gian đảng Cộng hòa cầm quyền (2000-2008) đã xảy ra chiến tranh ở Áp-ga-ni-xtan và I-rắc, cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007. Chắc chắn là khi nước Mỹ đang trong khủng hoảng, thì một điều cấp bách là cần làm gì để khôi phục vị thế của nước này trên thế giới và có khả năng ngăn chặn một cuộc suy thoái mới.

Gần đây, người ta đã nói quá nhiều về việc thế kỷ tới sẽ là thế kỷ của châu Á và quyền lực đang chuyển hướng nhanh chóng từ Tây sang Ðông. Và như nhà kinh tế Gim Ô-nên của tổ chức Goldman Sachs đã vạch rõ, trong khi Mỹ tiến hành chiến tranh ở Trung Ðông và chiến đấu với Ta-li-ban ở Áp-ga-ni-xtan, những nước khác, trong đó có một số nước trong khối BRICS (các nền kinh tế mới nổi) lại tiếp tục tăng trưởng kinh tế, xây dựng các quan hệ đối tác mới, thoát ra khỏi khủng hoảng kinh tế nhanh hơn Mỹ và các nước đồng minh của Mỹ.

Vấn đề cuối cùng là sự cân bằng quyền lực. Khi ông G. Bu-sơ nhậm chức Tổng thống, một vài người đặt vấn đề là "thế giới ở dạng đơn cực", nghĩa là Mỹ sẽ tiếp tục nổi trội trong nhiều thập kỷ tới nữa. Nhưng bây giờ mọi thứ đều khác xa. Trung Quốc đang trỗi dậy cùng các nước khác như Ấn Ðộ. Trong khi đó, năng lực của Mỹ bị thu hẹp lại trong bối cảnh phải thắt chặt chi tiêu. Tuy nhiên, nhiều người vẫn chỉ ra những ưu việt của nước Mỹ như có nhiều trường đại học nổi tiếng, sự kết hợp hiếm có giữa quyền lực cứng và mềm, các doanh nghiệp Mỹ chiếm một nửa số lượng các công ty lớn nhất trên thế giới và đồng USD vẫn chiếm hơn 60% giao dịch quốc tế. Nhưng, trong xu thế hiện nay, những yếu tố đó có vẻ không mấy thuyết phục được những người cho rằng do hậu quả của cuộc chiến tranh chống khủng bố do Mỹ tiến hành và cuộc khủng hoảng tài chính năm 2007, nên việc kinh tế Mỹ suy thoái là điều tất yếu".

Trong khi đó, giới chuyên gia kinh tế Mỹ ngày 3-9 cho biết, Tổng thống Mỹ B. Ô-ba-ma đã mắc ba sai lầm lớn trong quản lý kinh tế thời gian qua. Thứ nhất, gói kích thích tài chính của Mỹ được thiết kế kém. Chính vì vậy, kế hoạch kích thích kinh tế của Chính phủ Mỹ bị coi là "khác thường và không thích hợp". Thứ hai, không vận động được Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) hành động táo bạo hơn trong chính sách tiền tệ. Thứ ba, Chính quyền Ô-ba-ma không hề có "Kế hoạch B", mà chỉ thực hiện một số biện pháp nhỏ lẻ sau đạo luật phục hồi kinh tế. Giới chuyên gia khẳng định, chính sách kích thích tài chính vừa qua của Chính phủ Mỹ là không thành công.

Có thể bạn quan tâm