Nỗ lực xóa đói, giảm nghèo ở Ngân Thủy

So với 17 xã rẻo cao dọc tuyến biên giới thuộc tỉnh Quảng Bình thì Ngân Thủy có địa hình khá thuận lợi để trồng lúa nước. Mười năm về trước, việc đưa cây lúa nước lên với đồng bào Vân Kiều, xã Ngân Thủy đã trở thành một kỳ tích trên hành trình xóa đói nghèo và ổn định đời sống cho bà con các dân tộc thiểu số ở miền tây Quảng Bình.

Chúng tôi lên Ngân Thủy trong tiết trời lất phất mưa bay. Cánh đồng lúa của bản Khe Giữa xanh ngăn ngắt hứa hẹn vụ đông xuân được mùa. Trên cánh đồng, nhiều phụ nữ đang chăm chỉ nhổ cỏ cho lúa. Chị Hồ Thị Dung cho biết: “Với ba sào ruộng, cứ một mùa bình quân thu hoạch hơn 40 thúng lúa, không sợ đói cái bụng như trước đây nữa”. Nhờ 20 ha lúa nước hai vụ, bản Khe Giữa vốn là một bản nhỏ lạc hậu, xác xơ bên mé đường 10 nay trở thành bản trù phú với đồng ruộng tốt tươi, rừng cây xanh ngắt...

Con đường quanh co phía đầu nguồn hồ thủy lợi Rào Đá dẫn chúng tôi vào bản Đá Còi, xã Ngân Thủy. Ghé lại thăm nhà cựu chiến binh Hồ Văn Bôn - già bản Đá Còi, già nắm lấy tay chúng tôi nói: “Sướng cái bụng lắm, Tết Bính Thân 2016 là cái Tết thứ hai bản có điện, dân bản được mùa lúa nên rất vui”. Trong ngôi nhà ấm cúng của già Bôn, bàn thờ và ảnh Bác Hồ được treo trang trọng ngay gian giữa. Già xúc động nói: “Người Vân Kiều được mang họ Bác là niềm tự hào và vinh dự lớn lao, học theo Bác Hồ là làm sao có cơm ăn, áo mặc, con cái học hành đàng hoàng”. Thực hiện lời hứa trước bức ảnh chân dung Bác Hồ treo trang trọng giữa nhà, già Bôn đi đầu trong việc phát triển kinh tế ở bản Đá Còi. Già nhận đất trồng rừng, khai hoang triền đất ven suối trồng lúa nước, nuôi trâu bò. Bây giờ già Hồ Văn Bôn được coi là người giàu nhất bản Đá Còi khi sở hữu 12 con trâu, 11 con bò, một mẫu ruộng lúa nước, 200 gốc tiêu, 100 gốc sưa cùng các loại cây ăn quả khác. Tám người con lập gia đình ra ở riêng, ông chia cho mỗi người hai con bò, hai con trâu và hai sào ruộng để lập nghiệp. Noi gương cha, các con già giờ đã có của ăn của để. Từ một bản biệt lập giữa rừng với “ba không” - không đường, không trường, không điện, bây giờ cuộc sống của 60 hộ dân ở bản Đá Còi đã ổn định nhờ biết thâm canh tám ha lúa nước hai vụ, trồng rừng và đào ao nuôi cá. Từ lớp học tạm bợ tranh tre nứa lá do những đảng viên và dân bản dựng lên năm 2003, rồi các em ở xóm Đá Còi được ở bán trú do các hộ gia đình đảng viên như Hồ Tài, Hồ Ba cưu mang, nay bản đã được đầu tư xây dựng điểm trường khá khang trang. Con em đồng bào dân tộc Vân Kiều không bị thất học, các thầy giáo, cô giáo càng vui hơn, hăng hái bám lớp, bám trường để dạy cho các em cái chữ Bác Hồ. Từ 12 đảng viên, Chi bộ Đá Còi hiện có 21 đảng viên, là những hạt nhân hướng dẫn, lãnh đạo bà con chung tay xây dựng Đá Còi thành một bản kiểu mẫu của xã Ngân Thủy.

Chủ tịch UBND xã Ngân Thủy Nguyễn Văn Hùng cho biết, xã có 512 hộ, hơn 2.000 khẩu, định cư tại sáu bản, gồm: Khe Giữa, Cây Sung, Cẩm Ly, Cửa Mẹc, Km 14 và Đá Còi. Năm năm qua, với sự hỗ trợ của Nhà nước, cơ sở hạ tầng của xã được đầu tư tương đối đồng bộ từ trung tâm xã đến các bản. Khác với trước đây, bà con sống dựa vào rừng và thụ động, ỷ lại sự hỗ trợ của Nhà nước về lương thực, nay bà con Vân Kiều ở Ngân Thủy đã biết nhận đất trồng rừng, đào ao nuôi cá và đặc biệt là trồng lúa nước. Hiện toàn xã có hơn 100 ha lúa hai vụ, năng suất bình quân 40 tạ/ha, giải quyết cơ bản về nhu cầu lương thực cho bà con.

Có thể nói, đời sống đồng bào dân tộc Vân Kiều ở xã Ngân Thủy được cải thiện là nhờ Đoàn Kinh tế - quốc phòng 79 thực hiện dự án khu kinh tế quốc phòng nam Quảng Bình. Sau hơn năm năm triển khai, Đoàn Kinh tế - quốc phòng 79 đã trồng được gần 1.200 ha cao-su, đầu tư nhiều công trình hạ tầng tại ba xã vùng cao huyện Lệ Thủy gồm Ngân Thủy, Lâm Thủy, Kim Thủy và tạo sinh kế để ổn định đời sống cho người dân bằng việc tuyển dụng làm công nhân trồng, chăm sóc cao-su, sắn nguyên liệu, hỗ trợ công cụ sản xuất. Ở Ngân Thủy đã có năm khu dân cư gắn với năm đội sản xuất của Đoàn Kinh tế - quốc phòng 79 với 84 hộ gia đình, trong đó có 25 hộ đồng bào dân tộc Vân Kiều. Từ đó đã hình thành làng công nhân Vân Kiều chuyên trồng và chăm sóc cây cao-su.

Bên cạnh đó, Đoàn Kinh tế - quốc phòng 79 còn quan tâm thực hiện các chính sách an sinh xã hội trên địa bàn như xây tặng địa phương tám nhà đại đoàn kết, nhà tình nghĩa, tặng máy vi tính, hỗ trợ 40 con bò lai sind cho đồng bào dân tộc Vân Kiều.

Với một xã rẻo cao có hơn 65% dân số là đồng bào dân tộc Vân Kiều, con đường phía trước vẫn còn rất nhiều khó khăn song với những gì mà Ngân Thủy làm được đã cho thấy rõ sự chuyển mình đi lên của vùng đất nghèo khó này. Chủ tịch UBND xã Ngân Thủy Nguyễn Văn Hùng khẳng định: “Sắp tới, xã đẩy mạnh việc giao đất, giao rừng để bà con có đất sản xuất, mở rộng diện tích lúa nước và nuôi cá, phát triển chăn nuôi gia súc để vươn lên thoát đói nghèo”.