Thời gian gần đây, bức tranh thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào Cần Thơ đã có những bước chuyển mình đáng kể với sự xuất hiện của các dự án quy mô lớn, đặc biệt là vào các khu công nghiệp. Tính đến nay, sau khi thực hiện sáp nhập, thành phố đang quản lý 134 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký đạt khoảng 3,4 tỷ USD.
Điểm sáng nổi bật nhất phải kể đến dự án Nhà máy nhiệt điện Ô Môn 2 (thuộc Trung tâm điện lực Ô Môn) do Nhật Bản đầu tư. Với tổng vốn lên đến 1,3 tỷ USD, đây hiện là dự án FDI lớn nhất tại Cần Thơ, đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo an ninh năng lượng và thúc đẩy kinh tế địa phương.
Bên cạnh đó, sự hiện diện của Khu công nghiệp Việt Nam–Singapore tại Cần Thơ (VSIP Cần Thơ) đang tạo nên một luồng sinh khí mới. Với tổng diện tích quy hoạch 900 ha, trong đó giai đoạn 1 triển khai trên 293 ha với vốn đầu tư 160 triệu USD, VSIP Cần Thơ được kỳ vọng sẽ trở thành "nam châm" thu hút đầu tư cho cả khu vực. Đây là mô hình khu công nghiệp thông minh, hướng tới phát triển xanh, bền vững với hệ sinh thái đa dạng, đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe nhất của các nhà đầu tư quốc tế.
Thực tế cho thấy, sức hút của VSIP Cần Thơ là rất lớn khi hiện đã có 10 nhà đầu tư đăng ký thuê hơn 100 ha đất. Đặc biệt, vào cuối tháng 4/2025, Công ty Trách nhiệm hữu hạn Công nghệ Thể thao Bestway (Trung Quốc) đã khởi công nhà máy quy mô lớn với tổng vốn 300 triệu USD. Dự án này không chỉ đơn thuần là sản xuất mà còn tích hợp nghiên cứu và phát triển, sản xuất thông minh và logistics xanh, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026.
Sở dĩ Cần Thơ trở thành "đất lành" cho các nhà đầu tư là bởi thành phố sở hữu vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng: cửa ngõ giao thương và trung tâm logistics của toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Cần Thơ hội tụ đầy đủ các loại hình giao thông trọng điểm từ đường hàng không (Sân bay quốc tế Cần Thơ), đường biển (Cảng Cái Cui) đến mạng lưới đường thủy nội địa và đường bộ kết nối liên vùng. Các tuyến cao tốc như Mỹ Thuận-Cần Thơ và Cần Thơ-Cà Mau thông xe đang mở ra triển vọng tối ưu hóa chuỗi cung ứng, rút ngắn đáng kể khoảng cách với các trung tâm kinh tế lớn.
Tuy nhiên, nhìn vào thực tế, dòng vốn FDI vào Cần Thơ vẫn được đánh giá là chưa tương xứng với tiềm năng và vị thế vốn có. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ những "điểm nghẽn" mấu chốt về hạ tầng và logistics.
Việc kết nối giao thông giữa Cần Thơ với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, đặc biệt là Thành phố Hồ Chí Minh và Đông Nam Bộ, vẫn còn nhiều hạn chế, làm tăng chi phí và thời gian vận chuyển cho doanh nghiệp. Thêm vào đó, thành phố hiện đang thiếu hụt nguồn cung đầu vào cho sản xuất như nguyên vật liệu cơ bản, hóa chất... khiến chuỗi cung ứng công nghiệp chưa thể hoàn thiện. Điều này buộc các nhà đầu tư phải nhập khẩu hoặc vận chuyển nguyên liệu từ xa, làm giảm đáng kể tính cạnh tranh của sản phẩm. Ngoài ra, chất lượng nguồn nhân lực và sự phức tạp trong thủ tục hành chính cũng là những rào cản khiến nhà đầu tư còn e ngại.
Đáng chú ý, một khó khăn mang tính thời điểm nhưng rất cấp bách đã được ông Leaw Wee Ming, Tổng Giám đốc VSIP Cần Thơ, nêu ra: Đó là tình trạng thiếu cát san lấp để hoàn thiện hạ tầng khu công nghiệp. Ông nhấn mạnh rằng nếu không giải quyết kịp thời nguồn vật liệu xây dựng, tiến độ bàn giao mặt bằng sẽ bị chậm trễ, dẫn đến nguy cơ các nhà đầu tư rời đi và cơ hội phát triển sẽ bị bỏ lỡ.
Để giải quyết những tồn tại này, chính quyền thành phố Cần Thơ đang thay đổi tư duy tiếp cận trong thu hút đầu tư. Theo ông Nguyễn Phương Lam, Giám đốc Liên đoàn thương mại công nghiệp Việt Nam, chi nhánh Cần Thơ, thay vì thu hút dàn trải như trước, thành phố cần tập trung vào một hoặc hai lĩnh vực thế mạnh mũi nhọn để xây dựng các chính sách đủ mạnh, tạo sức bật thực sự.
Chiến lược mới của thành phố cũng chú trọng vào việc phát triển các doanh nghiệp lớn mang vai trò "đầu tàu". Bằng cách tạo điều kiện cho các doanh nghiệp này tiếp cận nguồn lực ưu tiên, thành phố kỳ vọng họ sẽ đủ lớn mạnh để dẫn dắt, hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong các lĩnh vực ưu tiên phát triển. Thậm chí, Cần Thơ đang nghiên cứu kiến nghị Chính phủ cho phép xây dựng Khu kinh tế chuyên biệt với những cơ chế đặc thù vượt trội để tạo đột phá trong thu hút nguồn vốn lớn.
Xác định cải cách hành chính là "chìa khóa" để mở cửa đón đầu tư, lãnh đạo thành phố Cần Thơ cam kết sẽ luôn đồng hành cùng doanh nghiệp. Những buổi đối thoại trực tiếp thường xuyên được tổ chức để lắng nghe và tháo gỡ kịp thời các vướng mắc. Mục tiêu là hướng tới sự công khai, minh bạch và đẩy nhanh tiến độ cấp phép, triển khai dự án để doanh nghiệp không phải chờ đợi lâu.
Về mặt chính sách, Cần Thơ đang tập trung thực hiện hiệu quả Nghị quyết 45 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù. Các ưu đãi về thuế và đất đai đang được triển khai mạnh mẽ, cụ thể như: Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 2 năm và giảm 50% trong 4 năm tiếp theo đối với các dự án tại địa bàn khó khăn; áp dụng cơ chế đặc thù về đất đai để sẵn sàng mặt bằng cho nhà đầu tư; đầu tư hoàn thiện đồng bộ hạ tầng các khu công nghiệp, khu chế xuất để doanh nghiệp có thể vào sản xuất ngay.
Đồng thời, thành phố đang dồn lực đầu tư vào các dự án giao thông trọng điểm như cao tốc Châu Đốc–Cần Thơ–Sóc Trăng, phát triển hệ thống trung tâm logistics, cảng biển và cảng cạn hiện đại để tối ưu hóa việc lưu thông hàng hóa từ Đồng bằng sông Cửu Long đi khắp cả nước và xuất khẩu để tạo thuận lợi tối đa cho nhà đầu tư.
