Chờ đợi một “cú hích” đủ tầm để bứt phá
Từ ngày 1/7/2025, bức tranh du lịch Đồng Nai thực sự có sự thay đổi lớn. Điều này được thể hiện không chỉ ở quy mô mà còn ở chất lượng sản phẩm du lịch với nhiều loại hình phong phú, đa dạng. Một số khu, điểm du lịch đạt danh hiệu trong nước và quốc tế như: sản phẩm du lịch cộng đồng Tà Lài được Chương trình Chứng nhận du lịch bền vững Đông Nam Á trao tặng Giải thưởng Du lịch có trách nhiệm Đông Nam Á 2025; Vườn quốc gia Cát Tiên được Mạng lưới Du lịch sinh thái châu Á trao tặng 4 giải thưởng danh giá; Khu Bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai được công nhận Công viên Di sản ASEAN...
Điểm nhấn về hệ sinh thái tài nguyên đặc trưng, Đồng Nai sở hữu "di sản xanh" độc nhất vùng Đông Nam Bộ với diện tích rừng tự nhiên rộng lớn với gần 300.000 ha, hệ thống sông Đồng Nai và hồ lớn, thác nước… những yếu tố này giúp du lịch Đồng Nai từng bước xây dựng thương hiệu “du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí”.
Và với hơn 325 năm hình thành và phát triển, mang trong mình nhiều giá trị văn hóa, lịch sử, làng nghề - nghề truyền thống, đây sẽ là chất liệu quý để Đồng Nai định hình bản sắc du lịch, văn hóa riêng có và độc đáo. Bên cạnh những khu, điểm du lịch có dư địa phát triển rất lớn như: núi Chứa Chan, núi Bà Rá, rừng phòng hộ Tân Phú, rừng phòng hộ Long Thành, hồ Trị An, hồ Thác Mơ, Khu di tích quốc gia đặc biệt Căn cứ Bộ Chỉ huy Quân giải phóng miền Nam Việt Nam (Căn cứ Tà Thiết), Vườn quốc gia Bù Gia Mập…,
Du lịch Đồng Nai còn đang được tỉnh quan tâm chỉ đạo phát triển hệ sinh thái du lịch MICE (du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo) gắn với các hoạt động tại Sân bay quốc tế Long Thành. Đây là một trong những tiềm năng, lợi thế mới, rất đặc thù, đủ sức cộng hưởng và cạnh tranh với các sản phẩm du lịch khác trong khu vực, giúp du lịch Đồng Nai chuyển mình mạnh mẽ sang mô hình du lịch sinh thái và du lịch MICE, hướng tới phát triển du lịch bền vững, khẳng định vị thế, đẳng cấp du lịch Đồng Nai trong nước và quốc tế trong tương lai.
Hiện toàn tỉnh Đồng Nai có 31 khu, điểm du lịch, 224 cơ sở lưu trú với khoảng 5.800 phòng, trong đó 39 cơ sở đạt tiêu chuẩn từ 1 đến 5 sao. Các điểm du lịch tiêu biểu: Vườn quốc gia Cát Tiên, Khu Bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai, Suối Mơ, núi Chứa Chan, Chiến khu Đ, Sơn Tiên, Sóc Bombo, Tà Thiết,… thu hút đông đảo du khách.
Tỉnh đã huy động gần 4.000 tỷ đồng vốn đầu tư từ doanh nghiệp để phát triển hạ tầng và các khu, điểm du lịch. Ngành du lịch tạo việc làm cho khoảng 6.000 lao động trực tiếp và hơn 10.000 lao động gián tiếp, đồng thời thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp, làng nghề. Du lịch góp phần bảo tồn giá trị văn hóa-lịch sử, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và quảng bá hình ảnh địa phương.
Tuy Đồng Nai sở hữu nhiều tài nguyên về tự nhiên và văn hóa nhưng so với tốc độ tăng trưởng vẫn chưa tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng do nhiều yếu tố. Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Nai Vũ Xuân Trường cho biết, việc đầu tư khai thác các tài nguyên du lịch chưa tương xứng với tiềm năng và lợi thế của tỉnh, chưa tạo được nhiều điểm nhấn đặc trưng và chưa hình thành rõ nét thương hiệu du lịch Đồng Nai. Hệ thống sản phẩm và dịch vụ du lịch còn thiếu sự đa dạng, tính liên kết và sức hấp dẫn, chưa tạo được sự khác biệt để thu hút và giữ chân du khách.
Phần lớn các đơn vị kinh doanh du lịch trên địa bàn có quy mô vừa và nhỏ, năng lực tài chính và quản trị còn hạn chế.Nhận thức đúng đắn về vai trò, vị trí của ngành du lịch trong phát triển kinh tế của các ngành, địa phương chưa đồng đều. Công tác quản lý nhà nước chưa theo kịp với thực tiễn. Nguồn nhân lực du lịch dù được hỗ trợ đào tạo hàng năm nhưng vẫn chưa đáp ứng được xu hướng phát triển của ngành. Hoạt động quảng bá xúc tiến du lịch còn thiếu tính sáng tạo, chất lượng chưa cao.
Thúc đẩy du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Lê Trường Sơn cho rằng, Đồng Nai không chỉ được biết đến là một trung tâm công nghiệp năng động, mà còn là vùng đất của những di sản thiên nhiên và văn hóa đặc sắc. Từ hơi thở đại ngàn của Vườn quốc gia Cát Tiên, Vườn quốc gia Bù Gia Mập đến vẻ đẹp của dòng sông Đồng Nai, dòng sông Bé hiền hòa, từ hào khí của Văn miếu Trấn Biên, Căn cứ Tà Thiết đến sự nhộn nhịp của làng nghề gốm cổ, tiếng giã gạo chày tay trên Sóc Bom Bo...
Tất cả đã tạo nên một bức tranh du lịch phong phú đầy tiềm năng đang chờ đợi một cú hích đủ tầm để bứt phá. Đồng Nai đang đứng trước "vận hội lịch sử" to lớn. Sự hiện diện của Cảng hàng không quốc tế Long Thành không chỉ là một dự án hạ tầng đơn thuần, mà là "hạt nhân lan tỏa", là cánh cửa mở ra cơ hội lớn để phát triển kinh tế của Đồng Nai, trong đó có sự vận động, kết nối phát triển ngành du lịch với quốc tế. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra nhiều thách thức về "điểm nghẽn" trong kết nối hạ tầng, sản phẩm du lịch và nhân lực du lịch chất lượng cao.
Trong bối cảnh hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, du lịch Đồng Nai có tiềm năng bứt phá mạnh mẽ. Đặc biệt, sau sáp nhập tỉnh, Đồng Nai có 2 điểm được quy hoạch khu du lịch quốc gia là khu vực hồ Trị An và núi Bà Rá với hạ tầng kết nối, đặc biệt là Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành. Đó là những tiềm lực, sẽ là động lực phát triển và khẳng định đẳng cấp quốc tế của du lịch tỉnh nhà.
Hiện tỉnh đang tham mưu, xây dựng dự thảo nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển tỉnh Đồng Nai trong giai đoạn mới. Đây sẽ là động lực thúc đẩy sự phát triển nhanh về kinh tế - xã hội nói chung và du lịch tỉnh Đồng Nai nói riêng trong giai đoạn tiếp theo, đi sâu định vị Ðồng Nai là “thủ phủ” du lịch sinh thái của cả nước.