Niềm vui nơi biên giới

Những ngày này, ở đồng bằng hay miền núi, biên cương hay hải đảo, những lá cờ Đảng, cờ Tổ quốc tươi thắm, kiêu hãnh tung bay chào mừng Tết Độc lập. Đối với nhân dân ở khu vực biên giới, mùa thu này càng trở nên đặc biệt, khi những ngôi trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở khang trang, được xây dựng một cách khẩn trương để kịp đón năm học mới.

Tại Nghệ An, dù gặp nhiều khó khăn trong quá trình thi công, nhưng 10 trường phổ thông nội trú liên cấp giai đoạn một (khởi công từ tháng 11/2025) đang được gấp rút hoàn thiện. Một số trường đã xây dựng xong các hạng mục ưu tiên, đưa vào sử dụng.

Hân hoan chào đón năm học mới

Năm học 2025-2026, Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở xã Môn Sơn đón nhận 1.143 học sinh, gồm 548 học sinh tiểu học và 595 học sinh trung học cơ sở. So với quy mô của trường, số học sinh đăng ký nhiều hơn cho nên nhà trường ưu tiên theo thứ tự: Học sinh không có người nuôi dưỡng, con em gia đình chính sách, học sinh thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo, vùng đặc biệt khó khăn.

Ông Phạm Mạnh Hùng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Môn Sơn cho biết: Xã có diện tích rộng, nhiều học sinh dân tộc thiểu số có hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhà ở cách trường hàng chục ki-lô-mét. Điển hình như bản Búng và bản Cò Phạt ở vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát cách trung tâm xã hơn 20 km. Để đến trường, học sinh đồng bào Đan Lai phải vượt qua nhiều khe, suối, luôn tiềm ẩn nguy hiểm, nhất là vào mùa mưa. Chính vì vậy, trường nội trú được xây dựng ngay tại xã có ý nghĩa vô cùng quan trọng và phù hợp với địa phương.

Ông La Văn Linh, Trưởng ban Công tác Mặt trận bản Cò Phạt kể: Năm 2025, người dân ở hai bản Búng và Cò Phạt được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở, đất sản xuất, sau đó được hỗ trợ kiên cố hóa nhà ở. Giờ đây, con em họ lại được ưu tiên học tập, sinh hoạt ở trường nội trú ngay trên địa bàn xã, niềm vui đồng bào Đan Lai nhân lên gấp bội. Năm nay, gần 130 học sinh ở hai bản sẽ hân hoan đến học ở trường mới.

Xã Na Ngoi cách trung tâm tỉnh khoảng 250km. Năm học này, Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở của địa phương tuyển sinh 1.616 học sinh; trong đó, 1.212 học sinh nội trú, 404 học sinh lớp 1 và lớp 2 ở 13 lớp bán trú tại các điểm trường lẻ.

Theo thầy giáo Phạm Hồng Thắng, Hiệu trưởng nhà trường, thực tế từ trước tới nay, ở khu vực biên giới nói riêng, vùng sâu, vùng xa nói chung, rất ít trường được đầu tư khang trang, cơ sở vật chất, trang thiết bị đồng bộ như vậy, từ phòng học, nhà nội trú, nhà ăn, nhà đa năng… Bên cạnh đó, theo quy định hiện nay, một học sinh nội trú được hỗ trợ 1.170.000 đồng tiền ăn, 15kg gạo/tháng và 2.050.000 đồng hỗ trợ thêm về đồ dùng cá nhân, học phẩm, đồng phục và văn phòng phẩm/khóa học; học sinh bán trú được hỗ trợ bằng một nửa so với mức này.

Ở Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở xã Anh Sơn - điểm cầu lễ khai giảng năm học 2026-2027 của tỉnh Nghệ An, không khí chuẩn bị cho năm học mới dường như hối hả hơn cả. Thầy Lương Văn Võ, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Theo kế hoạch, đến sáng 4/9, sáu dãy nhà học, dãy nhà hiệu bộ, nhà ăn sẽ hoàn tất mọi công đoạn thi công. Khu ký túc xá dù chưa hoàn thiện 100%, song đã đáp ứng được nhu cầu nội trú của 241 học sinh đăng ký (8 học sinh/phòng).

Ghi nhận của phóng viên vào ngày 28/8, một số phòng học đã được lắp đặt bảng, kê xong bàn ghế. Ở khu vực sân trường, các nhóm thợ đang tập trung thi công nền để bàn giao cho trường chuẩn bị lễ khai giảng vào sáng 5/9 tới.

“Từ nay đến chậm nhất là chiều 4/9, mọi việc phải được hoàn tất. Cán bộ, giáo viên nhà trường sẵn sàng tham gia dọn dẹp vệ sinh khuôn viên trường học, trang trí lễ khai giảng, kể cả trong dịp nghỉ Quốc khánh. Rất phấn khởi, nhưng cũng nhiều phần lo lắng, nhất là công tác quản lý học sinh nội trú. Tuy nhiên, trường sẽ nỗ lực hết mình để quản lý, chăm lo học tập, ăn ở cho các em”, thầy Lương Văn Võ nhấn mạnh.

Năm nay, Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở xã Anh Sơn tuyển sinh 1.486 học sinh. Trước mắt, nhà trường vẫn giữ lại điểm trường ở bản Cao Vều 2 (cách trung tâm xã hơn 20 km), gồm một lớp 1, một lớp 2 và một lớp 3, với 58 học sinh. Để quản lý, chăm sóc tốt cho học sinh nội trú, ngoài việc phân công các giáo viên trực luân phiên, trường dự kiến ký hợp đồng với 35 nhân viên có chuyên môn phù hợp.

Những dự án có ý nghĩa đặc biệt

Theo ông Vương Đình Nhuận, Trưởng ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Nghệ An, quá trình thi công các trường vẫn gặp nhiều khó khăn. Điển hình như công trình ở xã Môn Sơn, tuyến đường vận chuyển vật liệu rất khó đi, cầu trên tuyến không bảo đảm cho phương tiện tải trọng lớn lưu thông. Xe chở vật liệu hơn 10 tấn phải di chuyển qua khe suối, bãi bồi, làm tăng thời gian vận chuyển, đẩy giá thành lên khoảng 15-20%. Tại xã Na Ngoi, địa hình phức tạp, đường dốc, cộng thêm thời tiết mưa nhiều khiến vật liệu xây dựng bị gián đoạn.

Chưa kể, dự án ở xã Nhôn Mai phải điều chỉnh lại phương án thiết kế do sạt lở ta-luy mặt bằng cho nên tiến độ thi công chậm khoảng một tháng so kế hoạch. Nhân công khan hiếm, giá vật liệu xây dựng và chi phí lao động tăng cao cũng ảnh hưởng đáng kể đến tiến độ thực hiện dự án.

Dù gặp nhiều khó khăn, song các công trình cơ bản bám sát kế hoạch; trong đó bảy trường ở các xã Tri Lễ, Hạnh Lâm, Anh Sơn, Môn Sơn, Quế Phong, Na Ngoi, Bắc Lý bảo đảm khả năng học tập, nội trú cho học sinh sau ngày khai giảng. Tỉnh Nghệ An đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ dự án trước ngày 30/9 tới. Đối với 11 trường giai đoạn hai, hiện đã lập xong thiết kế cơ sở, đang ở khâu thẩm định, phê duyệt các dự án.

Tháng 5 vừa qua, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Nghệ An đã phát động Chiến dịch 90 ngày đêm cao điểm xây dựng. Các đơn vị thi công được yêu cầu huy động tối đa nhân lực, vật lực, tăng ca. Ngày 24/7, Bộ Tư lệnh Quân khu 4, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Nghệ An cũng huy động hàng trăm cán bộ, chiến sĩ có mặt tại các công trường, chia thành các tổ như: Tổ buộc thép, tổ lắp dựng cốp pha dầm sàn, tổ vận chuyển vật liệu xây dựng, tổ hoàn thiện... phối hợp chặt chẽ với đơn vị thi công chính thực hiện các công việc.

Theo Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An, năm học 2026-2027, 10 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở giai đoạn một đều sẽ khai giảng năm học mới, với tổng số 14.399 học sinh. Ngoài 362 lớp học tại điểm chính, trước mắt vẫn sẽ duy trì 81 lớp tại các điểm lẻ. Trong số các trường nêu trên, Trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở xã Hạnh Lâm tuyển sinh nhiều học sinh nhất, với 2.151 chỉ tiêu; tiếp đến là Quế Phong, Na Ngoi, Anh Sơn, Tri Lễ…