Những tín hiệu khả quan từ các đại dự án thua lỗ ngành Công thương

NDO - Một số dự án, doanh nghiệp thuộc 12 chậm tiến độ, kém hiệu quả thuộc ngành Công thương đã có nhiều cải thiện, đi vào hoạt động ổn định và bước đầu có lãi. Ngay cả đối với dự án khó giải quyết nhất là Tisco2 cũng có những bước đột phá mang tính chất “phá băng” trong quá trình xử lý các tồn tại, vướng mắc.
0:00 / 0:00
0:00
Đoàn công tác của Uỷ ban làm việc tại Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình (Ảnh Minh Tâm)
Đoàn công tác của Uỷ ban làm việc tại Nhà máy Nhiệt điện Thái Bình (Ảnh Minh Tâm)

Thông tin mới nhất từ Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp (Ủy ban) cho biết, quá trình xử lý 12 đại dự án thua lỗ ngành Công thương đã có nhiều tín hiệu khả quan trong năm 2022.

Từng bước hồi sinh

Cụ thể, đối với 5 dự án, doanh nghiệp được Bộ Chính trị đồng ý chủ trương giao Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) và Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) theo thẩm quyền và quy định của pháp luật, được sử dụng nguồn vốn hợp pháp để chủ động xử lý, đến nay đã có nhiều chuyển biến tích cực. Trong đó một số dự án, doanh nghiệp đã có lãi, giảm lỗ lũy kế đã đóng góp cho ngân sách nhà nước, giảm dư nợ trung hạn và dài hạn, bảo đảm duy trì việc làm, đời sống cho hàng nghìn lao động, góp phần ổn định chính trị xã hội tại địa phương.

Đơn cử, Nhà máy sản xuất phân bón DAP 1 - Hải Phòng của Công ty cổ phần DAP (Vinachem) đã hết lỗ lũy kế từ tháng 1/2022. Dự án sản xuất xơ sợi Polyester Đình Vũ (Tập đoàn Dầu khí Việt Nam) duy trì vận hành sản xuất khai thác tối đa, hiệu quả 27 dây chuyền sợi DTY, doanh thu bù đắp được chi phí biến đổi và có lợi nhuận trước định phí,…

Đối với 7 dự án, doanh nghiệp còn lại, tình hình cũng có nhiều tín hiệu rất tích cực. Trong đó, 3 dự án, doanh nghiệp sản xuất phân bón của Vinachem đã duy trì được sản xuất, kinh doanh, nỗ lực làm chủ công nghệ, từng bước nâng công suất chạy máy bình quân so với công suất thiết kế. Do thị trường thuận lợi (giá phân bón cao nhất trong vòng 10 năm trở lại đây), kết quả sản xuất, kinh doanh của 3 dự án, doanh nghiệp có cải thiện hơn: Năm 2022, ước lãi 2.632 tỷ đồng, tăng hiệu quả 2.815 tỷ đồng so với năm trước.

Ủy ban và Vinachem đã hoàn thành phương án xử lý đối với 3 dự án sản xuất phân bón, tập trung vào các biện pháp cơ cấu tài chính nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để các doanh nghiệp tiếp tục hoạt động, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh trình cấp có thẩm quyền xem xét. Theo ông Nguyễn Hoàng Anh, Chủ tịch Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp, trường hợp 3 dự án, doanh nghiệp phân bón được cấp có thẩm quyền thông qua phương án xử lý, cùng với 5 dự án đã được Bộ Chính trị đồng ý chủ trương, định hướng xử lý trong năm 2021, nâng tổng số lên 8/12 dự án, doanh nghiệp đã có phương án xử lý cụ thể.

Bên cạnh những tín hiệu đáng mừng của các dự án, doanh nghiệp phân bón, Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2, Công ty cổ phần Gang Thép Thái Nguyên (Tisco2), một trong những dự án được coi là khó xử lý nhất trong số 12 dự án, doanh nghiệp, đến nay cũng đã có nhiều tiến triển tích cực.

Theo đó, ngày 31/7/2022, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã khảo sát, làm việc tại dự án Tisco2. Tại buổi làm việc, Thủ tướng nêu rõ tinh thần tập trung giải quyết dứt điểm các vấn đề đặt ra của dự án. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ủy ban đã quyết liệt chỉ đạo Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước, Tổng công ty Thép Việt Nam và Công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên trực tiếp tham gia đàm phán với Tổng thầu EPC của Tisco2 (MCC); trực tiếp làm việc với Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam và có công hàm đề nghị Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam báo cáo cấp có thẩm quyền phía Trung Quốc, hỗ trợ điều phối với các cơ quan chức năng của Trung Quốc trong việc tạo điều kiện cho MCC tổ chức Đoàn sang Việt Nam để đàm phán thống nhất các vấn đề liên quan của dự án.

Trên cơ sở đó, từ ngày 14 đến ngày 24/10/2022, MCC đã cử Đoàn chuyên gia sang làm việc tại Việt Nam. Đây được coi là chuyến công tác mang tính phá băng trong xử lý các tồn tại, vướng mắc của Tisco2, tạo ra bước đột phá trong quá trình giải quyết các tồn tại của dự án Tisco2 khi lần đầu tiên hai bên đã cùng khảo sát, tiếp cận trên thực tế đối với các máy móc, thiết bị đã tập kết tại hiện trường và các công trình xây dựng dở dang trong khuôn khổ dự án.

Xem xét đề xuất phá sản doanh nghiệp không có khả năng phục hồi

Chủ tịch Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp Nguyễn Hoàng Anh cho biết, trong thời gian tới, việc xử lý đối với các dự án sẽ được tiếp tục thực hiện theo quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, tuân thủ các quy định của pháp luật, kết luận thanh tra, kiểm toán và các cơ quan có thẩm quyền. Căn cứ vào tình hình thực tế xử lý các khó khăn, vướng mắc của từng dự án, doanh nghiệp, Ủy ban sẽ rà soát, tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo và các cơ quan có thẩm quyền để có định hướng và giải pháp tái cơ cấu các dự án, doanh nghiệp theo hướng ưu tiên các phương án bán, thoái vốn.

Trong thời gian tới, việc xử lý đối với các dự án sẽ được tiếp tục thực hiện theo quan điểm chỉ đạo của Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ, tuân thủ các quy định của pháp luật, kết luận thanh tra, kiểm toán và các cơ quan có thẩm quyền. Căn cứ vào tình hình thực tế xử lý các khó khăn, vướng mắc của từng dự án, doanh nghiệp, Ủy ban sẽ rà soát, tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo và các cơ quan có thẩm quyền để có định hướng và giải pháp tái cơ cấu các dự án, doanh nghiệp theo hướng ưu tiên các phương án bán, thoái vốn.

Chủ tịch Uỷ ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp Nguyễn Hoàng Anh

Trường hợp các dự án, doanh nghiệp không có khả năng phục hồi sẽ báo cáo, xem xét thực hiện phương án phá sản, giải thể theo quy định của pháp luật; mục tiêu thu hồi tối đa tài sản của Nhà nước, hạn chế thấp nhất thất thoát và những tác động tiêu cực đối với ngân sách nhà nước cũng như đối với nền kinh tế.

Quá trình xử lý các đại dự án thua lỗ ngành Công thương được thực hiện kéo dài từ nhiều năm trước. Từ ngày 30/5/2019, Ủy ban tiếp nhận vai trò cơ quan thường trực và Chủ tịch Ủy ban làm Phó Trưởng ban Thường trực của Ban Chỉ đạo xử lý các dự án này.

Ngay sau khi tiếp nhận nhiệm vụ, Ủy ban đã tiến hành rà soát, tổng hợp các hồ sơ, tài liệu, báo cáo; đến làm việc trực tiếp tại các dự án, doanh nghiệp để nắm bắt, đánh giá đầy đủ thực trạng từng đơn vị, nhất là những khó khăn, vướng mắc mấu chốt, trong đó có các vướng mắc về tranh chấp hợp đồng EPC và tồn tại, vướng mắc về tài chính, vay nợ. Trên cơ sở đó, Ủy ban đã tham mưu, chuẩn bị nội dung cho rất nhiều phiên họp của Thường trực Chính phủ, Ban Chỉ đạo, Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo; đồng thời chủ động làm việc, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan để xây dựng các phương án, hướng xử lý và quyết liệt đôn đốc, chỉ đạo các doanh nghiệp, dự án xây dựng, hoàn thiện phương án thực hiện nhằm sớm xử lý dứt điểm các dự án, doanh nghiệp, giảm thiểu tối đa thiệt hại cho Nhà nước.