Trước thời điểm Cảng hàng không quốc tế Long Thành dự tính đưa giai đoạn 1 vào khai thác, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) đang phối hợp các bộ, ngành và địa phương xây dựng phương án tổ chức giao thông nội cảng, đồng thời thúc đẩy phát triển mạng lưới vận tải hành khách công cộng kết nối liên vùng. Việc tổ chức giao thông khoa học, đồng bộ được xác định là một trong những yêu cầu quan trọng nhằm bảo đảm an toàn, thông suốt và nâng cao chất lượng phục vụ hành khách.
Phân luồng giao thông khoa học, tăng cường ứng dụng công nghệ
Theo phương án đang được ACV triển khai, các khu vực đón, trả khách tại Cảng hàng không quốc tế Long Thành được tổ chức theo từng loại hình phương tiện, bảo đảm khai thác hợp lý không gian giao thông và hạn chế xung đột giữa các luồng xe.
Trong đó, xe buýt công cộng và phương tiện phục vụ hoạt động hàng không được ưu tiên bố trí tại khu vực đón, trả khách tiếp giáp nhà ga, tạo thuận lợi cho hành khách di chuyển sau khi hoàn tất các thủ tục hàng không. Đối với xe hợp đồng, xe du lịch và phương tiện đưa đón theo đoàn, các bãi đỗ tập trung được bố trí tại khu vực ngoài trời và nhà để xe chuyên dụng. Hoạt động đón, trả khách được tổ chức theo khung thời gian, vị trí quy định, góp phần hạn chế tình trạng dừng, đỗ tùy tiện và nguy cơ ùn tắc cục bộ.
Đối với taxi và xe công nghệ, phương án điều hành theo cơ chế tập trung được tính đến, trong đó phương tiện tập kết tại bãi chờ, sau đó được điều động vào làn đón khách chuyên biệt trước nhà ga theo nhu cầu thực tế. Cách tổ chức này nhằm nâng cao hiệu quả khai thác khu vực đón khách, đồng thời bảo đảm trật tự và an toàn giao thông trong khu vực nhà ga.
Hệ thống đường tiếp cận nhà ga được định hướng tổ chức theo nguyên tắc lưu thông một chiều, phân tách các luồng phương tiện theo chức năng. Phương tiện đưa khách đi tiếp cận khu vực tầng khởi hành thông qua cầu cạn; trong khi phương tiện đón khách đến được bố trí tại tầng trệt và các khu vực kết nối với nhà để xe. Việc phân tách luồng giao thông theo tầng được kỳ vọng góp phần giảm giao cắt, hạn chế xung đột và nâng cao năng lực thông hành.
Cùng với tổ chức hạ tầng, ACV dự tính trang bị hệ thống camera giám sát (CCTV) trên các tuyến đường nội cảng, kết hợp hệ thống thu phí điện tử không dừng (ETC) tại các điểm kiểm soát ra vào. Việc ứng dụng công nghệ trong giám sát và điều hành sẽ hỗ trợ theo dõi tình hình giao thông, rút ngắn thời gian phương tiện qua các điểm kiểm soát và kịp thời xử lý những tình huống phát sinh.
Phát triển mạng lưới xe buýt, mở rộng kết nối liên vùng
Bên cạnh phương án tổ chức giao thông trong khu vực sân bay, việc phát triển mạng lưới vận tải hành khách công cộng kết nối trực tiếp với Long Thành có ý nghĩa quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu đi lại, giảm áp lực cho giao thông đường bộ và nâng cao khả năng tiếp cận sân bay từ các địa phương.
Theo thông tin được cung cấp, Ủy ban nhân dân thành phố Đồng Nai đã bổ sung danh mục 16 tuyến xe buýt kết nối Cảng hàng không quốc tế Long Thành, gồm 5 tuyến nội tỉnh và 11 tuyến liên tỉnh.
Các tuyến nội tỉnh được định hướng kết nối sân bay với những khu vực, đầu mối giao thông và điểm du lịch như Bình Phước, khu du lịch núi Chứa Chan, Tân Phú, Bến xe Biên Hòa và phà Cát Lái. Trong đó, tuyến kết nối Bến xe Biên Hòa có chiều dài khoảng 43km, tạo thêm hướng tiếp cận sân bay từ khu vực trung tâm; tuyến kết nối phà Cát Lái dài khoảng 30,8km, mở rộng khả năng kết nối từ phía tây nam.
Đối với các tuyến liên tỉnh, mạng lưới dự tính kết nối sân bay với nhiều đầu mối vận tải tại Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương lân cận, gồm Bến xe buýt Sài Gòn, Bến xe Bình Dương, Bến xe Vũng Tàu, Bến xe Miền Đông mới, Bến xe Bàu Bàng, Bến xe buýt quận 8, Bến xe Miền Tây và Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất. Một số tuyến cũng hướng tới các khu vực du lịch Phước Hải-Long Hải và Phước Bửu-Hồ Tràm.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, các cơ quan chức năng đã phối hợp nghiên cứu phương án tổ chức 13 tuyến xe buýt chất lượng cao kết nối trực tiếp với sân bay Long Thành. Theo định hướng được nêu, các tuyến xe sẽ vận hành theo mô hình hạn chế đón, trả khách dọc đường nhằm rút ngắn thời gian di chuyển; việc triển khai được thực hiện theo từng giai đoạn, phù hợp với nhu cầu đi lại và tình hình khai thác thực tế.
Việc mở rộng mạng lưới xe buýt, tăng cường kết nối giữa sân bay với các bến xe, trung tâm đô thị và điểm du lịch được kỳ vọng tạo thêm lựa chọn đi lại cho hành khách, đồng thời hỗ trợ tổ chức giao thông theo hướng giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.
Về lâu dài, ACV kiến nghị sớm triển khai các dự án vận tải khối lượng lớn kết nối sân bay, trong đó có tuyến đường sắt Thủ Thiêm-Long Thành. Đây được xem là một trong những hướng kết nối quan trọng nhằm tăng cường liên kết giữa hàng không, đường bộ và đường sắt, từng bước hình thành mạng lưới giao thông đa phương thức phục vụ sân bay và khu vực kinh tế lân cận.
Cảng hàng không quốc tế Long Thành là dự án trọng điểm quốc gia, được xây dựng tại thành phố Đồng Nai, với định hướng trở thành đầu mối hàng không quan trọng của khu vực. Theo thông tin trong tài liệu, giai đoạn 1 của dự án dự kiến đưa vào khai thác cuối năm 2026, với công suất thiết kế 25 triệu lượt hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm.
Trong giai đoạn đầu vận hành, sân bay dự tính khai thác khoảng 366 chuyến bay mỗi tuần, gồm 322 chuyến nội địa và 44 chuyến quốc tế. Quy mô khai thác này đặt ra yêu cầu phải chuẩn bị đồng bộ các phương án tổ chức giao thông, từ khu vực nhà ga, đường dẫn vào sân bay đến mạng lưới kết nối với Thành phố Hồ Chí Minh và các địa phương lân cận.
Để chủ động ứng phó với khả năng gia tăng lưu lượng phương tiện, ACV kiến nghị tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành giữa lực lượng cảnh sát giao thông và các cơ quan chức năng của Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đồng Nai trong công tác phân luồng từ xa, điều tiết giao thông và xử lý sự cố trên các tuyến đường dẫn vào sân bay.
Cùng với việc hoàn thiện phương án giao thông nội cảng, phát triển vận tải hành khách công cộng và đẩy nhanh các dự án kết nối liên vùng, công tác phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị cần được triển khai chặt chẽ, bảo đảm thống nhất trong tổ chức thực hiện. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao năng lực tiếp cận sân bay, hạn chế nguy cơ ùn tắc, bảo đảm an toàn giao thông và đáp ứng yêu cầu khai thác Cảng hàng không quốc tế Long Thành trong giai đoạn tới.