Những quan ngại về thách thức mới của kinh tế toàn cầu đang gia tăng những ngày gần đây. Trả lời phỏng vấn Hãng tin AFP (Pháp), cựu Thống đốc Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) từ năm 2003 - 2011, ông G.Tri-sê vừa cảnh báo rằng, dù thế giới đã ra khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng nổ ra cách đây 10 năm, song nợ nần chồng chất đang khiến hệ thống tài chính thế giới "dễ bị tổn thương" như tình trạng năm 2008. Theo ông Tri-sê, mức nợ cao của các nền kinh tế phát triển là yếu tố chính gây ra cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2007 - 2008. Ở thời điểm hiện tại, tốc độ tăng nợ của các nền kinh tế phát triển đã chậm lại, nhưng nợ của các nền kinh tế mới nổi lại tăng nhanh, khiến toàn bộ hệ thống tài chính toàn cầu đang rất dễ bị tổn thương.
Trong khi đó, Hãng tin AFP cũng vừa đăng bài phân tích về cuộc khủng hoảng "bình thường mới" của các ngân hàng trung ương, đã chỉ ra thách thức tài chính với các nền kinh tế. Theo AFP, sau nhiều năm áp dụng chính sách tỷ lệ lãi suất siêu thấp và đồng tiền mất giá, các ngân hàng trung ương trên khắp thế giới hiện nay đang phải "vật lộn" với rào cản tiếp theo, đó là làm thế nào để bình thường hóa chính sách tiền tệ mà không ảnh hưởng đến phục hồi kinh tế. Trong suốt thập kỷ vừa qua, hầu hết các chính phủ, công ty và nhà đầu tư, nhất là ở châu Âu, đã dựa vào nguồn ngân sách sẵn có của ngân hàng trung ương để duy trì các khoản nợ của họ. Vì thế ngày nay, bất kể sự thay đổi đột ngột nào cũng có nguy cơ tạo ra các cuộc khủng hoảng mới. Trong khi đó, các ngân hàng trung ương không thể "nới lỏng định lượng" mãi, mà họ đang cần phải quay trở lại chính sách bình thường trong bối cảnh kinh tế thế giới đã phục hồi.
Ngoài các vấn đề nêu trên, mối quan ngại trực tiếp và lớn nhất với kinh tế thế giới hiện nay là cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung đang không ngừng leo thang và tác động tới nhiều quốc gia. Nhà kinh tế trưởng của IMF vừa cảnh báo rằng, nguy cơ các căng thẳng thương mại hiện nay leo thang hơn nữa là mối đe dọa lớn nhất đối với tăng trưởng toàn cầu. Tốc độ tăng trưởng kinh tế thế giới 3,9% trong năm nay và năm tới mà IMF dự báo khó có thể đạt được khi mà "cuộc chiến" trong lĩnh vực thương mại đang khiến các đầu tàu kinh tế mạnh nhất, lớn nhất thế giới là Trung Quốc và Mỹ đi chệch hướng. Cuộc chiến thương mại đã "thổi bay" hàng tỷ USD trên thị trường chứng khoán Trung Quốc với sự sụt giảm mạnh của nhiều loại cổ phiếu, nhất là cổ phiếu của các công ty bất động sản.
Tuy nhiên, không chỉ kinh tế Trung Quốc bị ảnh hưởng bởi chiến tranh thương mại, nền kinh tế số một thế giới là Mỹ cũng đối mặt nguy cơ sụt giảm tăng trưởng vì cuộc chiến này. Gần đây, nội bộ nước Mỹ xuất hiện ngày càng nhiều lo ngại về triển vọng kinh tế đất nước. Kinh tế Mỹ đã tăng trưởng mạnh trong nhiều quý gần đây. Bộ Thương mại Mỹ cho biết, tổng sản phẩm quốc nội của nước này đã đạt mức tăng trưởng 4,1% trong quý II vừa qua; tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp kỷ lục, khoảng 4%. Tuy nhiên, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) cảnh báo rằng, sự leo thang trong các tranh cãi thương mại quốc tế tiềm ẩn nguy cơ kéo lùi tăng trưởng kinh tế Mỹ, trong bối cảnh một số ngành kinh tế của nước này đã chịu tác động tiêu cực từ cuộc chiến nói trên. Các chuyên gia kinh tế khuyến cáo, cuộc chiến thương mại của Mỹ với Trung Quốc có thể sắp chuyển sang cấp độ mới, gây tác động tiêu cực tới kinh tế Mỹ và thế giới. Thậm chí, giới phân tích Hàn Quốc mới đây còn dự đoán, một hệ quả tất yếu của chiến tranh thương mại sẽ là "chiến tranh tiền tệ
Mỹ - Trung".
Cùng với chiến tranh thương mại, giới phân tích cho rằng, một vấn đề lớn mà kinh tế thế giới đang phải đối mặt là chủ nghĩa bảo hộ đang làm thay đổi, thậm chí làm méo mó hệ thống thương mại toàn cầu. Tổng thống Mỹ Ð.Trăm đã đe dọa sẽ rút khỏi Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) nếu cơ quan này không có sự điều chỉnh. Trả lời phỏng vấn Hãng tin Bloomberg, ông Trăm nhấn mạnh rằng, Mỹ bị đối xử không công bằng trong thương mại quốc tế và chỉ trích WTO đã để điều này xảy ra. Trước thực trạng nêu trên, Tổng Giám đốc WTO R.A-dê-vê-đô đã lên tiếng cảnh báo thương mại toàn cầu đang bị đe dọa, đồng thời kêu gọi tất cả các nước phải hành động để bảo vệ trật tự thương mại thế giới.
Kinh tế thế giới đã trải qua một "thập kỷ mất mát" kể từ khi cuộc khủng hoảng tài chính nổ ra ở Mỹ rồi châu Âu 10 năm trước. Các chính phủ, ngân hàng trung ương đã phải nỗ lực với tinh thần "cùng hội cùng thuyền" để đưa thế giới thoát khỏi sóng gió khủng hoảng và các nền kinh tế trở lại "trạng thái bình thường cũ" như hồi trước năm 2008. Tuy nhiên, nếu chính phủ các nước không tỉnh táo và đoàn kết, rất có thể các cuộc chiến tranh thương mại, tiền tệ lại đẩy toàn cầu rơi vào một cuộc khủng hoảng kinh tế mới.
