Sau hơn chín tháng sưu tầm, tìm kiếm trên khắp các vùng, miền của nước Pháp, các cán bộ Bảo tàng Hồ Chí Minh có được kho tư liệu phong phú với rất nhiều hiện vật quý giá về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Nhân kỷ niệm 115 năm Ngày sinh Bác Hồ, Hội Người Việt Nam tại Pháp đã tổ chức lễ trao tặng các tư liệu, hiện vật quý đó cho đại diện Bảo tàng Hồ Chí Minh. Kể từ giờ phút ấy, các tài liệu hiện vật trở thành tài sản quốc gia, trở thành những tư liệu vô giá để nhân dân trong nước và bạn bè thế giới biết thêm được tấm lòng trân trọng và quý mến của bà con Việt kiều và nhân dân Pháp với Bác Hồ.
Các hiện vật, tư liệu quý trong đợt trao tặng này rất đa dạng. Có cả tranh, ảnh, tượng, sách báo, những bức thư, quyển sách có bút tích của Bác Hồ gửi bạn bè Pháp; chân dung Bác Hồ tặng bà con Việt kiều, các sách báo của các học giả người Pháp viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh. Dù là loại hình gì, tất cả các hiện vật đều toát lên sự tôn kính của bà con Việt kiều và nhân dân Pháp đã gìn giữ, trân trọng các kỷ vật đó trong suốt thời gian qua.
Bà Lê Kim Chu, quê ở Hà Tây tuổi đã ngoài 70 cùng con trai trao tặng Bảo tàng Hồ Chí Minh hiện vật gốc: Bình hương ông bà lập năm 1969 thờ Bác Hồ và bức ảnh chụp bàn thờ. Chồng bà Chu sang Pháp từ năm 1938. Bà sang Pháp năm 1950. Khi Bác Hồ mất, ông bà đang sinh sống ở Casablanca, Ma-rốc. Ðược tin Bác mất qua Ðài Tiếng nói Việt Nam, báo Nhân Dân, ông bà liền lập bàn thờ Bác. Chồng bà là thợ ảnh, ông chụp ảnh bàn thờ làm kỷ niệm. Sau hơn ba mươi năm, bức ảnh tuy không còn tươi mầu như xưa, nhưng vẫn rõ nét lá cờ Tổ quốc treo trang trọng phía trên. Trên bàn thờ, chân dung Bác Hồ kính yêu đặt ở giữa. Hai bên là hai bình hoa. Bình hương nhỏ thắp ba nén hương đang cháy là tấm lòng thành của những người con xa quê tưởng nhớ công lao trời biển của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Chi hội Việt kiều tại thành phố Marseille tặng Bảo tàng Hồ Chí Minh kỷ vật là cuốn album lưu giữ những bức ảnh lễ truy điệu Chủ tịch Hồ Chí Minh, băng ghi hình có nội dung kiều bào thương tiếc Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu và Thư chia buồn của Hội các cựu chiến binh cộng hòa Pháp vùng Rôn viết ngày 8-9-1969. Dòng người dâng hoa trước ảnh Bác Hồ, lòng đau xót vô bờ. Những lẵng hoa ghi những dòng chữ thể hiện niềm tiếc thương vô hạn vị lãnh tụ kính yêu của nhân dân Việt Nam. Biến đau thương thành hành động cách mạng, nhân dân Việt Nam thực hiện đúng lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, làm nên Ðại thắng mùa xuân năm 1975, thống nhất Tổ quốc, thu non sông về một mối. Ðất nước sạch làu bóng quân thù, nhân dân Việt Nam được sống trong hòa bình, hạnh phúc, ước nguyện của Bác Hồ đã trở thành hiện thực.
Có rất nhiều tư liệu thể hiện tình cảm trân trọng Bác Hồ được lưu giữ như báu vật suốt mấy chục năm qua. Ðó là đôi đũa ngà Bác dùng khi thăm Pháp năm 1946. Những bức ảnh chụp Bác Hồ trò chuyện với đại diện Việt kiều và cảnh Bác Hồ thăm thành phố Marseille, nơi Bác đặt chân lên đất Pháp khi đi tìm đường cứu nước. Bức ảnh chụp lễ khánh thành đặt biển lưu niệm di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh ở nhà số 9 ngõ Compoint, nơi Bác ở thủ đô Paris trong thời kỳ hoạt động đầy gian khổ, cũng là nơi Bác đã đọc Luận cương các vấn đề thuộc địa của Lê-nin và tìm ra con đường cứu nước, cứu dân. Tấm phù điêu Bác Hồ do Hội sinh viên Bordeaux làm. Tất cả đều thể hiện sự trân trọng với Bác Hồ.
Bên cạnh nhiều hiện vật của bà con Việt kiều lưu giữ, nhân dân Pháp tiến bộ cũng có những kỷ vật giá trị. Có nhiều cuốn sách của các học giả Pháp viết về thân thế, cuộc đời hoạt động gian lao và oanh liệt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới. Bằng tình cảm kính mến và tấm lòng yêu quý, các tác giả đã giới thiệu với độc giả Pháp và nhân dân thế giới những góc nhìn mới.
Cuốn Hồ Chí Minh của tác giả Giăng La-cu-tuya dày 250 trang in năm 1967 cho thấy sự tỉ mỉ và cẩn trọng trong phương pháp nghiên cứu về Chủ tịch Hồ Chí Minh, thái độ làm việc thể hiện sự tôn kính và lòng kính trọng vị lãnh tụ của dân tộc Việt Nam.
Cuốn Hồ Chí Minh - Người đồng chí của chúng ta của hai nhà sử học Lê-ô Phi-ge và Sác-lơ Phuốc-ni-ô dày 272 trang chứng minh sự công phu trong công tác sưu tầm, tìm hiểu cặn kẽ thân thế của Bác Hồ. Cuốn sách Hai tháng với các chiến sĩ miền nam Việt Nam của nữ nhà báo Ma-đơ-len Ri-phô là thiên phóng sự về những tình cảm của các chiến sĩ giải phóng Việt Nam theo tiếng gọi thiêng liêng của Bác quyết tâm lên đường đánh đuổi kẻ thù xâm lược. Rất nhiều cuốn sách của các tác giả người Pháp và quốc tế là những nén tâm nhang tưởng nhớ sự nghiệp và cuộc đời của Bác Hồ, những cử chỉ thể hiện lòng kính trọng và yêu quý vị lãnh tụ vĩ đại.
Một trong những hiện vật đặc biệt quý giá lần này là bức tượng chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh do nhà điêu khắc Gioóc-giơ Xa-lăng-đrơ tạc, được Chi hội người Việt Nam ở thành phố Lyon gìn giữ bấy lâu nay. Nhà điêu khắc Gioóc-giơ Xa-lăng-đrơ sinh năm 1890, mất năm 1985, là đảng viên Ðảng Cộng sản Pháp. Ông là một trong những nhà điêu khắc nổi tiếng ở Pháp. Với lòng kính trọng sâu sắc Chủ tịch Hồ Chí Minh, một trong những người sáng lập Ðảng Cộng sản Pháp, Gioóc-giơ Xa-lăng-đrơ đã dành nhiều thời gian và công sức để tạc nên bức tượng chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng đá hoa cương. Cùng với thời gian, bức tượng Bác Hồ mãi mãi là biểu trưng cho tấm lòng kính yêu và trân trọng của những người Pháp tiến bộ với Chủ tịch Hồ Chí Minh kính mến.
HUY THẮNG
(Phóng viên báo Nhân Dân
thường trú tại Pháp)