Những nhà báo gắn bó với nông thôn

Là những nhà báo đồng hành cùng phong trào xây dựng NTM, ngay từ những ngày đầu, nhóm tác đã nhanh chóng xác định vấn đề “nguồn lực” cho xây dựng NTM luôn là vấn đề then chốt mang tính quyết định, chiến lược để bảo đảm phong trào thành công. Nhà báo Ánh Tuyết chia sẻ rằng, đề tài này đã được anh em trong ban ấp ủ rất lâu nên khi đưa ra để xây dựng đề cương, đề tài lập tức nhận được sự đồng thuần và thống nhất chặt chẽ của cả nhóm. Là những phóng viên chuyên trách theo dõi về nông nghiệp nên mỗi thành viên trong nhóm đã có cho mình “kho” tư liệu về xây dựng NTM. Tuy nhiên, để thực hiện đề tài này, cả nhóm đã chia nhau đi thực tế ở nhiều tỉnh thành trong cả nước với trọng tâm là các tỉnh miền Trung và miền núi phía Bắc để khảo sát kỹ lưỡng trước khi viết bài.

Cảm nhận rõ nét nhất khi đọc tác phẩm “Phát huy nguồn lực để xây dựng nông thôn mới” là những thông tin đề cập trong bài báo được khảo sát trên diện rộng từ những địa phương có điều kiện kinh tế xã hội phát triển đến những địa phương còn khó khăn nên nội dung phản ánh khá toàn diện những cách làm hay trong huy động nguồn lực xây dựng NTM, đồng thời cũng chỉ ra được nhiều khó khăn, bất cập trong thực hiện phong trào. “Thực tế cho thấy, ở đâu có sự đồng thuận giữa cấp ủy đảng, chính quyền và nhân dân, có cách làm sáng tạo, phát huy tốt các nguồn lực xã hội thì ở đó xây dựng nông thôn mới đạt hiệu quả cao. Ðó cũng là bài học kinh nghiệm cho các địa phương đang gặp khó khăn và lúng túng trong xây dựng nông thôn mới.” Đó là ý kiến được đúc kết qua những chuyến khảo sát dài ngày của nhóm nhà báo thực hiện bài viết, tuy nhiên theo nhà báo Ánh Tuyết thì việc phát huy tốt các nguồn lực xã hội cũng là bài toán khó đối với nhiều địa phương nghèo, đặc biệt là những xã vùng sâu vùng xa vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Khi Ánh Tuyết đến thực tế tại xã Pá Luông, huyện Thuận Châu, tỉnh Sơn La chị không khỏi chạnh lòng trước hoàn cảnh của xã gần như đang “trắng” về 19 tiêu chí xây dựng NTM. Xuất phát điểm của xã quá thấp, đa phần người dân trong xã là đồng bào dân tộc Mông, cuộc sống chủ yếu phụ thuộc vào nguồn lợi từ thiên nhiên. Bà con trong xã chỉ trồng được một vụ lúa và một vụ ngô trong năm, cái nghèo cái đói luôn thường trực. Với họ, làm sao “ấm cái bụng” đã khó khăn lắm rồi chứ nói gì đến việc xây dựng NTM. Không những thế, đội ngũ cán bộ xã còn thiếu và yếu trong việc gợi mở cho nhân dân những hướng đi thoát nghèo nên việc xây dựng NTM với họ là điều không thể thực hiện được. Và nếu nhà nước đầu tư vốn để xây dựng NTM cho xã thì chắc rằng nguồn vốn đó sẽ không thể phát huy tác dụng. Với xã Pá Luông, trước hết là tìm hướng đi để phát triển kinh tế, nâng cao đời sống cho các hộ gia đình. “Chỉ khi nào có một mô hình phát triển kinh tế phù hợp giúp đời sống của người dân trong xã được nâng lên thì việc tiếp cận xây dựng NTM mới được người dân hưởng ứng”- Nhà báo Ánh Tuyết trăn trở.

Trong những chuyến thực tế của mình, nhà báo Vũ Thành tâm đắc với công cuộc xây dựng NTM của tỉnh Hà Tĩnh. Anh cho rằng Hà Tĩnh cũng là một tỉnh nghèo còn nhiều khó khăn nhưng các cấp lãnh đạo trong tỉnh đã có nhiều chủ trương, biện pháp hợp lòng dân. Từ đó tạo được sự đồng thuận cao trong nhân dân về xây dựng NTM bởi Hà Tĩnh đã lấy người dân nông thôn là chủ thể để xây dựng NTM. Tuy nhiên anh cũng cho rằng nên mở rộng diện đề cập thực hiện phong trào vì xây dựng NTM không chỉ đơn thuần về phát triển kinh tế. Nhiều nơi xây dựng NTM đạt cả 19 tiêu chí nhưng vẫn có hiện tượng người dân bỏ ruộng, đơn giản là vì người dân hướng tới những cách làm kinh tế thoát li nông nghiệp. Điều đó cho thấy rằng xây dựng NTM còn là xây dựng môi trường phát triển kinh tế để người dân gắn bó với quê hương, làm kinh tế trên chính quê hương của mình.

Anh cũng cho rằng trong xây dựng NTM cũng đang phát sinh nhiều vấn đề cần được quan tâm hơn nữa. Đặc biệt là vấn đề đời sống văn hóa ở nhiều vùng nông thôn có dấu hiệu mai một, đi xuống, sự xuất hiện ngày càng nhiều của các tệ nạn xã hội ở nông thôn do quá trình phát triển kinh tế làm nảy sinh. Chính vì lẽ đó, xây dựng NTM phải gắn liền với sự phát triển bền vững mà ở đó các yếu tố về văn hóa, truyền thống cần được phát huy tối đa. Đồng thời các địa phương không nên bị động, áp đặt một cách máy móc theo các văn bản để “ốp” xây dựng NTM mà cần chủ động, sáng tạo xây dựng các mô hình phát triển kinh tế cho riêng mình, đồng thời phát triển kinh tế phải đồng bộ với thực hiện các chính sách xã hội khác. Thực hiện xây dựng NTM là việc làm chiến lược, lâu dài do đó trong quá trình thực hiện Nhà nước cần có những điều chỉnh, bổ xung cho hoàn thiện và có những chính sách đặc thù cho những địa phương khác nhau.

Đồng hành trong công cuộc xây dựng NTM vẫn cần có bao tấm lòng tâm huyết. Những nhà báo về với người dân nông thôn, sâu sát với đời sống nông dân thật đáng trân trọng. Bằng tác phẩm của mình, những nhà báo đạt giải trong cuộc thi năm nay luôn mong rằng có thể góp thêm một tiếng nói cổ vũ cho phong trào lớn của cả nước, đồng thời cũng đưa ra những dự báo hay những gợi mở để những người thực hiện chính sách tìm được hướng đi đúng cho địa phương mình. Họ cũng hi vọng qua những cuộc thi như thế này, sẽ ngày càng có nhiều những cây viết tâm huyết hướng về nông dân, nông nghiệp, nông thôn, để báo chí thực sự góp phần thiết thực trong công cuộc xây dựng NTM.