Tiếng nói của cộng đồng
Nhiều năm qua, già Ksor Bơng, làng Bi, xã Ia O luôn là điểm tựa tinh thần của bà con, có tiếng nói uy tín trong việc giữ gìn an ninh chính trị, trật tự xã hội khu vực biên giới. Già chia sẻ, làng Bi nằm giáp với Campuchia cho nên việc duy trì tình đoàn kết, hữu nghị giữa hai bên là nhiệm vụ hết sức quan trọng. Vì vậy, bộ đội biên phòng thường xuyên tổ chức tuyên truyền, vận động để bà con hiểu rõ trách nhiệm của mình, cùng nhau giữ gìn mối quan hệ hữu nghị, không để xảy ra những vấn đề phức tạp ảnh hưởng đến an ninh biên giới. Theo già Ksor Bơng, sự gắn kết giữa bộ đội và già làng đã giúp bà con nâng cao nhận thức, chấp hành tốt pháp luật, đồng thời củng cố niềm tin vào Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang. Nhờ đó, tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới luôn được giữ vững.
Với cách nói mộc mạc, gần gũi, già Bơng truyền đạt thông điệp pháp luật một cách dễ hiểu, gieo vào lòng bà con niềm tin và sự gắn bó với lực lượng vũ trang. Những lời khuyên chân thành, những câu chuyện đời thường được ông kể lại đã giúp bà con nhận thức rõ hơn trách nhiệm công dân, từ đó nâng cao ý thức chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Ông đã củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền; đồng thời khẳng định bảo vệ biên giới không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng vũ trang, mà còn là trách nhiệm chung của cả cộng đồng.
Tương tự, già Rơ Mah Blơi, làng Triêl, xã Ia Pnôn, người từng trải qua những tháng ngày kinh hoàng bởi giặc Pol Pot, thường xuyên chia sẻ những câu chuyện bình dị nhưng đầy ý nghĩa. Ông cho biết, mỗi khi trong làng xảy ra mâu thuẫn, từ chuyện tranh chấp đất đai đến bất hòa trong gia đình, ông đều kiên trì phân tích, giảng giải, khuyên nhủ con cháu bằng lý lẽ và tình cảm. Với uy tín và trách nhiệm, lời nói của ông luôn được bà con lắng nghe, từ đó nhiều vụ việc được giải quyết ổn thỏa ngay tại cơ sở, không để phát sinh thành “điểm nóng” về an ninh trật tự.
Nhờ sự vận động bền bỉ của già Blơi, nhiều hủ tục lạc hậu vốn tồn tại lâu đời trong cộng đồng đã dần được xóa bỏ. Đặc biệt, tình trạng tảo hôn vốn là nỗi lo ở vùng biên được ngăn chặn kịp thời. Ông thường xuyên nhắc nhở thanh niên trong làng về tác hại của việc kết hôn sớm, khuyên các gia đình cho con em tiếp tục học tập, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc. Chính sự kiên trì ấy đã góp phần tạo nên những thay đổi tích cực trong đời sống xã hội, giúp bà con ổn định cuộc sống, yên tâm lao động sản xuất. Không chỉ dừng lại ở việc hòa giải, già Blơi còn tích cực phối hợp với bộ đội biên phòng trong công tác tuyên truyền pháp luật. Ông thường cùng cán bộ biên phòng đến từng hộ gia đình, giải thích cho bà con hiểu về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cũng như trách nhiệm của mỗi người dân trong việc bảo vệ biên giới.
Cầu nối giữa Đảng, chính quyền và nhân dân
Nhận thức rõ vai trò đặc biệt quan trọng của đội ngũ già làng, người có uy tín, Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai nhiều giải pháp nhằm bồi dưỡng kiến thức pháp luật, quốc phòng-an ninh, kỹ năng vận động quần chúng cho họ. Nhờ đó, họ trở thành cầu nối hiệu quả giữa Đảng, chính quyền, lực lượng biên phòng với nhân dân.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Ia O Phan Đình Thắm cho biết, vai trò của già làng trong đời sống cộng đồng vùng biên giới Gia Lai không chỉ mang tính biểu tượng mà còn có giá trị thực tiễn sâu sắc. Trong cộng đồng các dân tộc thiểu số, già làng được xem như “cây cao bóng cả”, là người am hiểu phong tục, tập quán, có uy tín và tiếng nói trọng lượng. Họ không chỉ giữ gìn bản sắc văn hóa, truyền lại những giá trị truyền thống cho thế hệ trẻ, mà còn là cầu nối giữa chính quyền và nhân dân. Khi già làng lên tiếng, bà con thường tin tưởng và làm theo, bởi đó là tiếng nói xuất phát từ chính cộng đồng, gần gũi và thuyết phục. Nhiều già làng đã trở thành tấm gương sáng được bà con kính trọng, noi theo.
Đại tá Rơ Mah Tuân, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Gia Lai khẳng định: Già làng, người có uy tín là điểm tựa tinh thần cho bà con. Bằng lời tuyên truyền chân tình, họ giúp nhân dân tin tưởng và chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Trong công tác bảo vệ biên giới, họ thường xuyên nhắc nhở bà con nâng cao cảnh giác, không nghe theo kẻ xấu, giữ vững tình đoàn kết giữa các dân tộc và tình hữu nghị với Campuchia. Chính sự đóng góp thầm lặng nhưng bền bỉ ấy đã giúp địa phương duy trì ổn định chính trị, trật tự xã hội, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển kinh tế-xã hội vùng biên.
Năm 2025, các già làng, người có uy tín ở khu vực biên giới Gia Lai cùng các đồn biên phòng tham gia tuyên truyền, giải quyết thành công hàng chục vụ việc mâu thuẫn gia đình, tranh chấp đất đai, vận động nhiều cặp tảo hôn từ bỏ hủ tục. Đồng thời, 43 già làng tại các địa bàn trọng điểm đã cùng bộ đội tuần tra bảo vệ biên giới, vận động hàng chục hộ dân chuyển đổi cây trồng, phát triển kinh tế hộ gia đình, xây dựng chuồng trại chăn nuôi gia súc, gia cầm. Với sự vận động của già làng, người có uy tín và sự đồng hành của bộ đội biên phòng, nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, chuyển đổi mô hình sản xuất, chăn nuôi theo hướng bền vững, tạo dựng cuộc sống ấm no.
Phát huy vai trò của già làng, người có uy tín trong cộng đồng cũng chính là tăng cường sức mạnh của “thế trận lòng dân” nơi biên giới. Chính từ sự gắn bó, tận tâm và uy tín của đội ngũ quan trọng này, niềm tin của nhân dân được củng cố, tạo nên sức mạnh đoàn kết để biên cương Tổ quốc luôn bình yên.
