Ngày 6-9, tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đã chủ trì cuộc họp chỉ đạo xử lý kết quả kiểm tra việc chấp hành pháp luật về quản lý đầu tư xây dựng đối với một số dự án có liên quan đến việc chuyển mục đích sử dụng rừng và đất rừng tại tỉnh Phú Yên. Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình có chỉ đạo: Riêng Dự án khu du lịch liên hợp cao cấp New City Việt Nam, yêu cầu TTCP tiếp tục kiểm tra, có kết luận rõ đúng sai về dư luận báo chí phản ánh. Đến ngày 30-11, TTCP có Báo cáo số 2996/BC-TTCP nêu rõ việc báo chí phản ánh phá rừng, xây dựng sân golf, khách sạn, resort thuộc Dự án khu du lịch liên hợp cao cấp New City Việt Nam khi chưa có hồ sơ xin phép Thủ tướng Chính phủ cho chuyển mục đích sử dụng rừng theo quy định, là đúng. Diện tích rừng bị phá là 40 ha.
Chia nhỏ để không xin phép
Dự án khu du lịch liên hợp cao cấp New City Việt Nam (gọi tắt là Dự án New City Việt Nam) có quy mô hơn 357 ha. Trong đó, tại khu vực xã An Phú (thành phố Tuy Hòa) đang triển khai với diện tích hơn 122 ha. Trong số này có gần 90 ha được quy hoạch là rừng phòng hộ, hơn 26 ha quy hoạch là rừng sản xuất. Ngày 22-7-2013, UBND tỉnh Phú Yên có báo cáo xin ý kiến Thủ tướng cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng phòng hộ và rừng đặc dụng để thực hiện 70 dự án, công trình ở Phú Yên.
Ngày 27-6-2014, Thủ tướng có Văn bản số 1076/TTg-KTN, đồng ý cho tỉnh Phú Yên chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa để thực hiện 28 dự án, công trình. Riêng Dự án New City Việt Nam chưa hoàn thiện báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) và trồng rừng thay thế cho nên chưa được xem xét.
Thế nhưng, ngày 27-3-2015, UBND tỉnh Phú Yên lại có Thông báo số 200/TB-UBND về việc chuyển mục đích đất rừng phòng hộ khu vực xã An Phú thuộc Dự án New City Việt Nam. Văn bản này đã "Không đặt lại vấn đề trình Thủ tướng Chính phủ chuyển đổi mục đích đất rừng phòng hộ. Nhằm tạo điều kiện cho nhà đầu tư cho phép thực hiện việc phân kỳ thu hồi đất rừng phòng hộ, với diện tích thu hồi từng đợt nhỏ hơn 20 ha, thực chất là chia nhỏ để không phải xin phép Thủ tướng Chính phủ theo quy định" (Báo cáo số 2996 của TTCP nêu rõ).
Nhiều văn bản không phù hợp quy định của pháp luật
Trên thực tế, trong một thời gian dài, chủ đầu tư triển khai nhiều hạng mục dự án, với hàng chục héc-ta rừng phòng hộ bị chặt phá, di dời; san lấp, trồng cỏ một phần diện tích của dự án. Sau khi báo chí phát hiện phản ánh (tháng 4-2017), đến khi Thủ tướng chỉ đạo TTCP vào cuộc, thì Dự án New City Việt Nam vẫn chưa hoàn thành các thủ tục cần thiết, chưa được Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN và MT) phê duyệt báo cáo ĐTM, chưa có quyết định cho thuê đất của cơ quan có thẩm quyền và nhà đầu tư chưa được bàn giao đất.
Điều đáng nói là việc triển khai dự án khi chưa hoàn tất các thủ tục đầu tư của Công ty TNHH New City Việt Nam được xác định là có sự “tiếp tay” của UBND tỉnh Phú Yên. Cụ thể, ngày 11-5-2015, UBND tỉnh Phú Yên có Văn bản số 1848/UBND-ĐTXD cho phép chủ đầu tư được san lấp mặt bằng với diện tích khoảng năm héc-ta tại xã An Phú để tổ chức lễ động thổ dự án. Trong quá trình san lấp, chủ đầu tư đã tự ý chặt phá 2,7 ha rừng phòng hộ. Đến ngày 8-6-2015, UBND tỉnh Phú Yên tiếp tục có Văn bản số 2389/UBND-ĐTXD thống nhất về nguyên tắc cho chủ đầu tư tạm thời khai thác số lượng cây phi lao trong phạm vi 2,3 ha còn lại của năm héc-ta kể trên để có mặt bằng động thổ dự án. Hậu quả năm héc-ta rừng đã bị chặt phá.
Ngoài ra, theo kết quả kiểm tra của TTCP, để tạo điều kiện cho chủ đầu tư thực hiện dự án, UBND tỉnh Phú Yên đã có nhiều văn bản chỉ đạo không phù hợp với quy định của pháp luật. Như: Thông báo số 617/TB-UBND ban hành ngày 18-8-2016 với nội dung: "Cho phép vừa triển khai xây dựng vừa hoàn tất các thủ tục đầu tư đối với các khu vực đã hoàn tất công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng"; Văn bản số 4739/UBND-ĐTXD ngày 15-9-2016; Văn bản số 782/TB-UBND ngày 12-10-2016 về việc cho phép khởi công xây dựng các tuyến đường chính thuộc dự án; Văn bản số 790/TB-UBND ngày 13-10-2016 và 804/TB-UBND ngày 19-10-2016 về việc khẩn trương di dời cây dương (phi lao) trong phạm vi hạng mục thi công dự án… Văn bản chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN và PTNT) tổ chức thẩm định, phê duyệt hồ sơ thiết kế và cấp giấy phép khai thác với diện tích khai thác là 64,12 ha (Quyết định số 806/QĐ-SNN ngày 22-11-2016 của Sở NN và PTNT). Căn cứ giấy phép được cấp, Ban quản lý các công trình dân dụng và Công nghiệp tỉnh tổ chức khai thác 35 ha rừng phòng hộ trong số 64,12 ha được cấp phép. Hậu quả của những văn bản chỉ đạo không phù hợp này là 40 ha rừng phòng hộ đã bị chặt phá. Trong đó, có năm héc-ta khai thác không phép và 35 ha khai thác theo giấy phép không phù hợp của tỉnh.
Theo ghi nhận của phóng viên tại hiện trường, hiện nay tại khu vực dự án nhà đầu tư đã tạo mặt bằng, xây dựng cơ bản xong các phần đất đắp nền đường các tuyến đường chính (giai đoạn 1) và thực hiện các công tác chuẩn bị để thi công khu thể dục thể thao. Nhưng cho đến nay vẫn chưa có thiết kế kỹ thuật thi công, quy hoạch chi tiết xây dựng 1/500, thiết kế cơ sở được cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt. Báo cáo của TTCP kết luận: "Việc cho phép vừa triển khai xây dựng vừa hoàn tất các thủ tục khi chưa được Bộ TN và MT phê duyệt báo cáo ĐTM, chưa có quyết định cho thuê đất cũng như bàn giao đất trên thực địa, chưa có hồ sơ thiết kế cơ sở, thiết kế kỹ thuật thi công và quy hoạch xây dựng chi tiết 1/500 được phê duyệt, chưa được cấp phép xây dựng là vi phạm các quy định của pháp luật".
Cũng liên quan đến việc chấp hành pháp luật trong quản lý đầu tư xây dựng đối với một số dự án có liên quan đến chuyển mục đích sử dụng rừng, đất rừng tại tỉnh Phú Yên, ngày 20-9, Văn phòng Chính phủ có Thông báo số 443/TB-VPCP về kết luận chỉ đạo xử lý của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình: Giao Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên nghiêm túc tổ chức thực hiện các kiến nghị của TTCP; lãnh đạo tỉnh Phú Yên tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm, có hình thức xử lý thích hợp đối với các tập thể, cá nhân có vi phạm theo quy định. Ngày 10-10, UBND tỉnh Phú Yên có chỉ đạo yêu cầu các sở, ban, ngành, chính quyền các huyện, thị xã, thành phố liên quan khẩn trương xây dựng kế hoạch tổ chức kiểm điểm các tập thể, cá nhân có vi phạm theo kết luận của Phó Thủ tướng Trương Hòa Bình.
Theo Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên Hoàng Văn Trà, việc triển khai thực hiện kiểm điểm theo chỉ đạo đang được tiến hành, bảo đảm nghiêm túc; từng cơ quan, đơn vị, địa phương có liên quan xây dựng kế hoạch, đề ra giải pháp cụ thể để chấn chỉnh, khắc phục các vi phạm, thiếu sót, không để xảy ra các trường hợp tương tự trong thời gian tới. Nghiêm túc làm rõ trách nhiệm cụ thể của tập thể, cá nhân liên quan đối với từng vi phạm, trong từng giai đoạn. Làm rõ nguyên nhân, nhất là nguyên nhân chủ quan dẫn đến các vi phạm, thiếu sót; rút ra bài học kinh nghiệm và đề ra biện pháp khắc phục một cách triệt để. Có hình thức xử lý thích đáng đối với các tập thể, cá nhân có hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.