Nguồn điện quan trọng, đóng góp lớn cho ngân sách
Công ty Nhiệt điện Duyên Hải, phường Duyên Hải, tỉnh Vĩnh Long, hiện quản lý, vận hành 3 nhà máy với 5 tổ máy, tổng công suất 3.178MW. Các nhà máy có tổng mức đầu tư khoảng 5 tỷ USD, sản lượng thiết kế khoảng 20 tỷ kWh/năm. Công ty đồng thời quản lý cảng tiếp nhận than, bảo đảm nhiên liệu phục vụ sản xuất.
Đây là một trong những trung tâm điện lực lớn, giữ vai trò quan trọng đối với hệ thống điện quốc gia, đồng thời đóng góp đáng kể cho ngân sách địa phương. Đến ngày 31/7, tổng số thuế công ty đã nộp đạt 779,5 tỷ đồng, trong đó nộp cho tỉnh 560 tỷ đồng. Dự kiến cả năm, tổng tiền thuế và phí nộp cho tỉnh và hải quan đạt khoảng 944 tỷ đồng. Công ty cũng dành khoảng 6 tỷ đồng mỗi năm cho các hoạt động an sinh xã hội tại địa phương.
Theo Giám đốc Công ty Nhiệt điện Duyên Hải Ngô Quốc Sỹ, 7 tháng đầu năm, phụ tải hệ thống điện quốc gia đạt 203,6 tỷ kWh, tăng 9,43% so cùng kỳ năm 2025. Các nhà máy thuộc Công ty sản xuất 10,597 tỷ kWh, tăng 10,6% so cùng kỳ.
Tuy nhiên, sản lượng mới đạt 85,2% kế hoạch cùng kỳ và 53,2% kế hoạch năm. Nguyên nhân chủ yếu do phương thức huy động của hệ thống thay đổi theo cung-cầu điện, giá thị trường, thủy văn, nguồn năng lượng tái tạo và tình hình nhiên liệu.
Theo công ty, các tổ máy vẫn được duy trì vận hành ổn định, sẵn sàng cao trước yêu cầu huy động. Song, sản lượng thực tế không chỉ phụ thuộc năng lực của nhà máy mà còn chịu tác động trực tiếp từ phương thức vận hành hệ thống điện được cập nhật theo tháng, quý.
Theo Giám đốc Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long Trần Quốc Tuấn, chỉ số sản xuất công nghiệp của tỉnh 7 tháng đầu năm ước tăng 9,9% so cùng kỳ. Tuy nhiên, tăng trưởng công nghiệp vẫn chưa đạt kịch bản đề ra, trong đó mục tiêu GRDP ngành công nghiệp cả năm phấn đấu đạt 15,2%. Một trong những nguyên nhân là sản lượng điện được hệ thống điều độ quốc gia huy động biến động.
Từ thực tế này, tỉnh nghiên cứu cơ chế tách sản lượng điện khỏi chỉ tiêu đánh giá tăng trưởng nhằm phản ánh sát hơn năng lực tăng trưởng thực chất của địa phương.
Cục trưởng Cục Thống kê Nguyễn Thu Hương cho rằng, các đơn vị liên quan sẽ phối hợp tách điện theo tháng, quý và cập nhật thường xuyên để xây dựng các kịch bản điều hành ở mức cao, trung bình và thấp. Việc tách điện không nhằm phủ nhận vai trò của điện đối với tăng trưởng. Điện vẫn là chỉ báo quan trọng của hoạt động sản xuất. Vấn đề là cần phân biệt phần điện địa phương có thể chủ động với phần điện phụ thuộc phương thức điều độ của hệ thống điện quốc gia.
Đối với nguồn điện do Trung ương điều phối, địa phương không thể chủ động quyết định mức huy động. Nếu không tách riêng yếu tố này, kết quả tăng trưởng có thể chịu tác động bởi một yếu tố nằm ngoài khả năng kiểm soát trực tiếp của địa phương. Vì vậy, cập nhật kế hoạch cung ứng điện theo tháng, quý sẽ giúp tỉnh chủ động xây dựng kịch bản tăng trưởng và ứng phó với những biến động bất thường.
Cùng với đó, Vĩnh Long đang tháo gỡ khó khăn cho 12 dự án năng lượng tái tạo đã có nhà đầu tư, tổng công suất hơn 6.900MW, tổng vốn khoảng 75.000 tỷ đồng; phấn đấu đưa 4 nhà máy mới với tổng công suất 254MW vào vận hành từ nay đến cuối năm. Tỉnh cũng nghiên cứu đề án trở thành trung tâm năng lượng sạch và xuất khẩu năng lượng tái tạo của cả nước.
Trong quá trình chuyển dịch cơ cấu nguồn điện, nhiệt điện than vẫn giữ vai trò quan trọng, nhất là những thời điểm hệ thống cần nguồn điện nền ổn định.
Nâng độ khả dụng, sẵn sàng đáp ứng huy động
Thực tế 7 tháng đầu năm cho thấy sản lượng điện của công ty thấp hơn kế hoạch chủ yếu do các yếu tố khách quan. Phụ tải, giá thị trường điện, sự phát triển của năng lượng tái tạo, biến động thủy văn và nhiên liệu đều tác động trực tiếp đến khả năng huy động các tổ máy.
Trong các tháng cao điểm mùa khô, các tổ máy có thời điểm vận hành trên 90% công suất. Khi bước vào mùa mưa, hệ thống thường ưu tiên thủy điện và các nguồn có chi phí nhiên liệu thấp hơn, khiến mức huy động nhiệt điện giảm. Riêng tháng 7, mức huy động khoảng 70% công suất.
Theo Giám đốc Ngô Quốc Sỹ, các tổ máy tại Trung tâm Điện lực Duyên Hải nhiều thời điểm phải tăng, giảm công suất theo yêu cầu điều độ. Công ty ước tính sản lượng điện chưa được hệ thống huy động của công ty khoảng 3,5 tỷ kWh.
Theo kế hoạch vận hành những tháng cuối năm, sản lượng điện năm 2026 của công ty dự kiến đạt khoảng 18,6 tỷ kWh, tăng 27,3% so năm 2025 và bằng khoảng 93,3% kế hoạch năm.
Để đạt mục tiêu, công ty tập trung nâng cao độ khả dụng và độ tin cậy của các tổ máy; tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa, xử lý kịp thời các khiếm khuyết thiết bị, hạn chế sự cố và thời gian dừng máy.
Cùng với đó, công ty chủ động chuẩn bị than, vật tư và nhân lực, bảo đảm các tổ máy có thể nhanh chóng nâng công suất khi được huy động. Việc phối hợp đơn vị điều độ trong xây dựng và thực hiện phương thức vận hành cũng được tăng cường; các yêu cầu về huy động, điều độ và kỹ thuật được thực hiện nghiêm túc.
Trong điều kiện sản xuất điện phụ thuộc lớn vào phương thức huy động chung của hệ thống, nâng sản lượng không chỉ là nhiệm vụ của riêng doanh nghiệp phát điện mà đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa đơn vị phát điện, đơn vị điều độ và cơ quan quản lý.
Với quy mô công suất lớn, sản lượng hàng chục tỷ kWh mỗi năm và đóng góp ngân sách đáng kể, Nhiệt điện Duyên Hải tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong bảo đảm an ninh năng lượng, phục vụ sản xuất và phát triển kinh tế-xã hội.
Việc duy trì các tổ máy ở trạng thái sẵn sàng cao nhất, bảo đảm nhiên liệu và nâng cao độ tin cậy thiết bị sẽ là những giải pháp then chốt để công ty tận dụng tối đa khả năng phát điện khi hệ thống cần, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng và bảo đảm an ninh năng lượng.
