Nhà đầu tư “chôn chân” vì các dự án nông nghiệp

Nhiều dự án đầu tư nông nghiệp tại tỉnh Quảng Ngãi bị đình trệ kéo dài khiến doanh nghiệp điêu đứng, chính quyền địa phương loay hoay xử lý. Nguyên nhân là do vướng bồi thường, thủ tục đất đai và sự bất nhất trong chủ trương thu hút đầu tư của địa phương.

Trong khi chờ ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi hoàn thành các thủ tục, nhiều chủ đầu tư san ủi mặt bằng, trồng cây nguyên liệu cung ứng cho sản xuất.
Trong khi chờ ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi hoàn thành các thủ tục, nhiều chủ đầu tư san ủi mặt bằng, trồng cây nguyên liệu cung ứng cho sản xuất.

Dở dang giấc mộng về quê

Sau buổi sáng thu hoạch mươi ký cà tím, anh T.Đ ở huyện Mộ Đức vội vã mở nước tưới cho hai khoảnh vườn đang trồng thêm đậu, dưa. Nhìn vườn cây xanh mướt anh T.Đ thở dài. Anh không biết mình còn trụ nổi với mấy héc-ta rau màu này bao lâu.

Sinh sống ở thành phố Hồ Chí Minh với mức thu nhập 70 triệu đồng/tháng, cuộc sống vợ chồng anh T.Đ ổn định, khấm khá. Năm 2017 khi huyện, tỉnh mời gọi thu hút đầu tư nông nghiệp, vợ chồng anh T.Đ quyết định về quê, mang theo ước mơ nhen nhóm từ thời trai trẻ. Có hơn 1 ha đất của gia đình, anh lập dự án xin mở rộng thêm vài héc-ta, cùng vốn đầu tư hơn 10 tỷ đồng. Chủ trương đầu tư được chấp thuận, anh cùng gia đình bắt tay cải tạo đất, xây dựng hệ thống điện, nước tưới cùng giống rau xanh, cây trái theo mùa anh trồng thử nghiệm đạt năng suất. Với niềm tin mãnh liệt về chính sách thu hút đầu tư, anh vừa làm vừa hoàn thiện thủ tục pháp lý về đất đai. Thế nhưng sau gần hai năm anh vẫn chưa được giao đất vì người dân lấn chiếm chưa thể thu hồi, đất thuộc diện đấu giá.

Trông mong tháo gỡ vướng mắc nhưng đến năm 2021 anh nhận được các văn bản ngành chức năng yêu cầu phối hợp hoàn thiện hồ sơ và cuối cùng là xem xét tự nguyện chấm dứt hoạt động dự án.

Với anh, trở về quê hương là sự đánh đổi an nhàn nơi xứ người để thực hiện mong ước về trang trại cây trồng miền biển. Sự hồ hởi ngày đầu trở về quê biến mất, anh loay hoay chưa biết làm gì khi mọi thứ dở dang.

“Cũng bấy nhiêu ban, ngành, địa phương mà thời điểm đó bảo đầu tư được, giờ lại nói không được, không đúng luật! Giờ tôi lùi không được, tiến cũng không xong! Bỏ luôn thì áp lực gia đình, tứ phía. Tóc tôi bạc trắng rồi” - anh T.Đ uất nghẹn.

Mỗi dự án một kiểu thủ tục

Từ năm 2017 đến nay, toàn huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi có 14 dự án nông nghiệp được cấp phép đầu tư với tổng vốn đăng ký 1.325 tỷ đồng tại các xã Đức Minh, Đức Hòa, Đức Chánh, Đức Phong... Vùng nông nghiệp huyện Mộ Đức có tổng diện tích 443 ha nhưng đến nay chỉ có 3 dự án sản xuất, kinh doanh; 11 dự án đầu tư dở dang, cầm chừng. Nguyên nhân là do vướng đền bù, chưa hoàn thành hoặc bất nhất trong thủ tục pháp lý về đất đai cho nên nhà đầu tư chưa được giao đất, thuê đất. Cùng là dự án nông nghiệp sạch, công nghệ cao nhưng có dự án được giao đất, dự án dừng hoạt động, vận động thu hồi trả lại.

Tại Dự án Khu sản xuất, chế biến thức ăn cho bò sữa và Trang trại chăn nuôi, sản xuất, nhân lai tạo giống bò sữa tập trung Vinamilk Quảng Ngãi được đầu tư tại xã Đức Phú trên diện tích 91 ha. Trong đó, hơn 30 ha đất đã giao cho nhà đầu tư xây dựng khu sản xuất, chế biến thức ăn và trang trại chăn nuôi; 61 ha đất vùng nguyên liệu của dự án đến nay vẫn chưa cấp cho nhà đầu tư.

Theo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, diện tích 61 ha đất do xã quản lý và thu hồi của 280 hộ dân là đất nông nghiệp, chưa thể giao cho doanh nghiệp đầu tư lĩnh vực nông nghiệp. “Điều kiện thu hồi đất của Luật Đất đai chưa quy định, trình tự thủ tục thu hồi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân, Ủy ban nhân dân xã quản lý để chuyển mục đích sử dụng đất cho doanh nghiệp thuê làm dự án nông nghiệp. Vì vậy đến nay chưa thể giao đất cho nhà đầu tư” - đại diện Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi lý giải.

Nhà đầu tư “chôn chân” vì các dự án nông nghiệp -0
Do quy hoạch phát triển dịch vụ, du lịch và thực hiện tuyến đường ven biển Dung Quất-Sa Huỳnh cho nên nhiều dự án nông nghiệp được vận động tự nguyện chấm dứt hoạt động. 

Cùng chung một dự án nông nghiệp nhưng 1/3 diện tích được giao, số diện tích còn lại vướng mắc kéo dài khiến các bên chưa tìm được giải pháp chung. Trong khi chờ đợi tháo gỡ vướng mắc, nhà đầu tư Vinamilk Quảng Ngãi vẫn tiến hành san ủi, thi công các hạng mục và trồng nguyên liệu. “Bên nhà máy san ủi mặt bằng, trồng cỏ, ngô trên vùng đất nông nghiệp thu hồi của dân. Đường dân sinh bị khoanh rào nên chúng tôi đang kiến nghị phải mở đường nội bộ cho dân đi sản xuất, canh tác rừng khu vực giáp ranh nhà máy” - ông Nguyễn Giáp Thìn, Chủ tịch UBND xã Đức Phú cho biết.

Trong khi đó, cũng đầu tư về nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao nhưng dự án của Công ty Sản xuất nông nghiệp sạch Việt Vân phải dừng hoạt động hai năm qua. Vốn đầu tư 87 tỷ đồng, trên diện tích 40 ha, từ năm 2018 đơn vị đã cải tạo đất, trồng tỏi voi Nhật Bản xuất khẩu. Ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Công ty Sản xuất nông nghiệp sạch Việt Vân cho biết, sau khi trồng thí điểm tỏi voi theo mô hình của Nhật Bản sẽ tiếp tục trồng lại để bổ sung, điều chỉnh kỹ thuật, phân bón phù hợp.

“Chúng tôi hợp tác, liên doanh với phía Nhật Bản sau khi trồng thí điểm, điều chỉnh thì Nhật Bản sẽ mở nhà máy xử lý rác thải ở đó. Tôi định về làm thủ tục gia hạn chủ trương đầu tư nhưng do dịch Covid-19, tỉnh đã có chủ trương mới rồi nên mình bó tay thôi. Phần đền bù tôi đã chuyển tiền đủ rồi, giờ bảo tôi dừng dự án. Chi phí nhiều lắm chứ đâu phải ít” - ông Lê Anh Tuấn bày tỏ.

Vận động nhà đầu tư dừng dự án cũ, kêu gọi dự án mới

Theo ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi, để tháo gỡ những vướng mắc và hỗ trợ các nhà đầu tư, tỉnh Quảng Ngãi cần quy hoạch tập trung vùng chuyên canh nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao và giao đất cho nhà đầu tư thực hiện dự án. Tuy nhiên, tỉnh Quảng Ngãi lại vận động nhà đầu tư tự nguyện chấm dứt dự án. Trong số 11 dự án vướng thủ tục, ngành chức năng ra phương án thu hồi chủ trương đầu tư, vận động tự nguyện chấm dứt hoạt động 8 dự án.

“Hiện nay, tỉnh đã phê duyệt quy hoạch sử dụng đất đối với khu vực dự kiến đầu tư dự án của đơn vị theo hướng phát triển dịch vụ du lịch. Đồng thời, tỉnh thực hiện tuyến đường ven biển Dung Quất-Sa Huỳnh dự kiến sẽ đi qua khu vực dự án. Do đó dự án của nhà đầu tư không còn phù hợp. Với những lý do nêu trên, Sở đề nghị nhà đầu tư xem xét tự nguyện chấm dứt hoạt động dự án” - Phó Giám đốc Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu.

“Trước kia thì vận động chúng tôi về quê đầu tư nông nghiệp, giờ lại vận động bỏ dự án. Bao nhiêu tâm huyết chúng tôi để ở đâu” - anh N.T cho biết.

“Mình bỏ tiền bỏ của ra mấy năm trời giờ họ vận động mình bỏ đi thì nghĩ sao. Nếu thu hồi phải có gì đó, phải ngồi lại nói chuyện với nhau chứ tôi thấy chưa được. Khó hay vướng mắc thủ tục thì tháo gỡ hay có biện pháp thỏa đáng. Làm sao tôi đồng ý tự nguyện chấm dứt dự án được” - đại diện doanh nghiệp sản xuất nông nghiệp công nghệ cao chất vấn.

Trong khi các dự án nông nghiệp đầu tư lưng chừng, kéo dài nhiều năm chưa giải quyết dứt điểm thì đầu năm 2021, tỉnh Quảng Ngãi cho phép nhà đầu tư khác khảo sát, lập quy hoạch và đầu tư. Dự án khu phức hợp dịch vụ du lịch, nghỉ dưỡng cao cấp kết hợp khu dân cư và chỉnh trang đô thị tại xã Đức Minh, Đức Phong và Đức Chánh có quy mô 370 ha, do Công ty cổ phần Phát triển bất động sản Phát Đạt là chủ đầu tư.

“Xét đề nghị của Công ty cổ phần Phát Đạt và thống nhất đề xuất của Sở Xây dựng về việc khảo sát, lập quy hoạch và đầu tư tại huyện Mộ Đức; các sở, ngành và đơn vị liên quan triển khai thực hiện” - Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Đặng Văn Minh nêu ý kiến.