Người chỉ huy mưu trí, dũng cảm

Chúng tôi gặp Thượng tá Ðỗ Ngọc Toàn, khi anh đang chuẩn bị lên đường phá án ở huyện vùng cao biên giới Mường Khương, một điểm nóng về tệ nạn buôn bán ma túy ở Lào Cai. Giọng nói trầm ấm, khuôn mặt trẻ trung hồn hậu, với nụ cười cởi mở dễ mến, ít người biết, anh lại là khắc tinh của những kẻ liều lĩnh buôn bán cái chết trắng, trên tuyến biên giới dài hơn 200 cây số.

Quê gốc Hải Phòng, nhưng sinh ra ở Yên Bái năm 1968. Sau khi tốt nghiệp THPT, theo chân người anh trai công tác tại Bộ đội biên phòng Hà Giang, Ðỗ Ngọc Toàn quyết định thi vào Học viện Biên phòng và đỗ với điểm số cao. Tốt nghiệp ra trường năm 1988, Toàn trở về quê hương miền núi, nhận công tác tại đồn biên phòng Vạn Hòa, đồn biên phòng cửa khẩu Lào Cai, rồi lại ngược lên huyện vùng cao phía bắc, làm trinh sát đồn biên phòng Mường Khương trong những năm biên giới ở đây chưa ổn định, nhiều diễn biến phức tạp.

Qua nhiều môi trường, địa bàn công tác, đã giúp Ðỗ Ngọc Toàn trưởng thành. Anh tâm sự: "Nếu không có những năm tháng rèn luyện gian khổ đó, thì không có được bản lĩnh, kinh nghiệm chiến đấu phá án như bây giờ". Ðại tá Vũ Ðình Bình, Chỉ huy trưởng Bộ đội biên phòng Lào Cai nhận xét: Toàn có tác phong kiên quyết, táo bạo, mưu trí, nắm vững địa bàn như lòng bàn tay, gần gũi đồng bào các dân tộc như người quen trong nhà, nên đã trực tiếp phá án và cùng anh em cán bộ, chiến sĩ Phòng phòng, chống tội phạm ma túy triệt phá 34 vụ, bắt 50 đối tượng buôn bán ma túy, thu 12 bánh hê-rô-in, 6 kg thuốc phiện, gần 7.000 ống thuốc gây nghiện Diazepam...; góp phần tích cực đẩy lùi tệ nạn ma túy, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn đường biên giới Lào Cai.

Ðã phá hàng chục vụ án ma túy, nhưng Ðỗ Ngọc Toàn nhớ nhất là chuyên án 605T, sau đúng một năm trời mới phá án thành công, bắt bảy đối tượng (có ba đối tượng là người Trung Quốc), thu giữ ba bánh hê-rô-in và 2.750 ống thuốc gây nghiện. Bọn tội phạm hung hãn, liều lĩnh, lại giao nhận ma túy ngay trên cột mốc 11 đường biên giới, địa hình trống trải. Không thể nổ súng vì ảnh hưởng an ninh, Toàn chỉ huy anh em kiên trì chịu đựng sương đêm rét buốt, giấu mình trong cỏ, sử dụng ống nhòm theo dõi sát di biến động của đối tượng, khi bọn chúng lọt vào giữa ổ phục kích, đang " tiền trao cháo múc", Toàn liền bật dậy, dẫn đầu đội hình lao vào khống chế, vây bắt quyết liệt. Ðối tượng Từ Gia Lương (người Trung Quốc), vứt bao hàng đựng thuốc gây nghiện, rút dao găm đâm tới tấp, song Toàn né tránh và dùng vũ khí bắn đạn cao-su khống chế, bắt gọn. Hai đối tượng khác bỏ chạy thục mạng xuống khe sâu rậm rạp, nhưng đã bị tổ đón lõng phục sẵn tóm gọn.

Chuyên án 352H, Toàn cùng anh em trong phòng đi lại không biết bao nhiêu lần đến các tỉnh Ðiện Biên, Lai Châu, cách xa hàng trăm cây số đường rừng núi, điều kiện thông tin liên lạc khó khăn, để trinh sát ngoại tuyến, xác minh, điều tra đối tượng, lên phương án chiến đấu, đánh án hiệu quả nhất. Tổ chuyên án phải xa nhà liên tục, có khi nửa tháng liền, nhưng bù lại, chỉ sau ba tháng xác lập chuyên án 352H, họ đã phá án thành công, chặt đứt đường dây vận chuyển ma túy từ Lào, qua Ðiện Biên, đưa sang Lào Cai tiêu thụ, thu bốn bánh hê-rô-in, bắt hai đối tượng có thâm niên, nhiều thủ đoạn tinh vi buôn ma túy.

Có lẽ, ấn tượng nhất với Toàn là chuyên án 125C. Chiều ngày 24 âm lịch Tết Nguyên đán Giáp Tuất (2006), tổ chức cho anh em trong phòng ăn bữa cơm tất niên sớm tại cơ quan xong, thì cả đội đánh án do anh chỉ huy lên đường hành quân đến một địa bàn xã biên giới vùng sâu, cách xa hơn 70 km, đường rừng khó đi. Công tác khám xét, bắt giữ tang vật đang diễn ra thì bất ngờ vợ đối tượng dùng đứa con nhỏ ngăn cản, chống trả quyết liệt ngay trong nhà. Trước tình huống bất ngờ, Toàn đã lệnh cho các chiến sĩ bình tĩnh, trực tiếp vận động, thuyết phục và bắt giữ đối tượng an toàn. Khi chuyển đối tượng vào trại tạm giam Công an tỉnh, cũng là cuối chiều ngày 30, lúc ấy anh em tổ chuyên án mới được về nhà cùng gia đình đón Tết.

Kể chuyện đánh án ma túy đầy gian khổ, nguy hiểm, nhưng Ðỗ Ngọc Toàn rất bình thản, như kể về một điều bình thường trong công tác và cuộc sống của người sĩ quan biên phòng. Vừa chiến đấu vừa không ngừng học tập, anh đã có thêm tấm bằng tốt nghiệp đại học Luật và cao học tại Học viện Biên phòng.