Ngày 28/3/1975: Mở trận công kích vào thành phố Ðà Nẵng

Trên hướng đường số 1, đêm 28-3, Sư đoàn 325 được tăng cường một đại đội xe tăng PT85 gồm 6 chiếc, tiến công tuyến phòng thủ lâm thời của Lữ đoàn 258 lính thủy đánh bộ trên đèo Hải Vân để từ đây thọc sâu vào Ðà Nẵng.

Trên hướng đường 14, dù gặp nhiều khó khăn song tới sáng 28-3, Trung đoàn 9, Sư đoàn 304 và toàn bộ các đơn vị binh chủng tăng cường đã vào tới vị trí tập kết sẵn sàng nổ súng tiến công Ti Tu, Ðá Ðen, tạo bàn đạp để đánh vào Ðà Nẵng từ hướng tây bắc. Ðến tối 28/3, Trung đoàn 9 và các tiểu đoàn xe tăng, pháo binh, cao xạ, công binh tăng cường đang chuẩn bị đánh địch ở Ðá Ðen thì được lệnh Quân đoàn tổ chức truy kích quân địch rút chạy. Ðơn vị tổ chức đội hình tiến công sở chỉ huy Sư đoàn 3 ngụy ở Phước Tường.

Sáng 28/3, trên cả hai hướng, Sư đoàn 304 đã đưa lực lượng vào vị trí xuất phát tiến công. Trung đoàn 24 ém quân ở điểm cao 1062, lực lượng trinh sát của Trung đoàn phát quang, mở hàng chục km đường qua phía nam cao điểm 1235 sát núi Sơn Gà, tạo điều kiện cho bộ đội chuyển quân nhanh hơn. Hướng Trung đoàn 66, các đơn vị ta đã tiếp cận các chốt địch, bí mật gỡ mìn hai bên đường 14. Pháo binh Trung đoàn 68 cũng lên áp sát bộ binh, bắn kiềm chế pháo địch, chi viện cho bộ binh tiến công.

Ðể chặn đường truy kích của bộ đội ta, chiều 28/3, địch cho máy bay ném bom phá sập hai cầu Bà Rén và Câu Lâu, song do làm tốt công tác chuẩn bị từ trước, ta đã huy động được hàng trăm thuyền lớn nhỏ của nhân dân hai bên bờ sông đưa bộ đội sang sông.

Từ Quảng Nam, 5 giờ 30 phút ngày 28/3, pháo binh chiến dịch của ta bắt đầu khống chế Ðà Nẵng, Sở chỉ huy Quân đoàn 1 ngụy và bán đảo Sơn Trà. Pháo binh Sư đoàn 2, Quân khu 5 và hỏa lực của tỉnh đánh mạnh vào Hòn Bằng, Trà Kiệu, Nam Phước, Câu Lâu. Ðến 9 giờ ngày 28/3, Trung đoàn 38 đánh tan cụm quân địch án ngữ phía bắc cầu Bà Rén. Trung đoàn 96 của tỉnh đánh chiếm quận lỵ Duy Xuyên và thị trấn Nam Phước. Cùng thời gian trên, Trung đoàn 56 ngụy, ba đại đội bảo an ở An Hòa - Ðức Dục tháo chạy qua cầu Giao Thủy về Ái Nghĩa. 12 giờ trưa 28/3, huyện Duy Xuyên hoàn toàn sạch bóng quân thù.

Tại Ðiện Bàn, ngày 28/3, quân địch ở ngã 3 Trùm Giao, hai đầu cầu Cẩm Lý, đồn Trường Giảng và cứ điểm Bồ Bồ tháo chạy. Lực lượng vũ trang và cơ sở cách mạng của ta ở các nơi gọi hàng được 2.000 tên.

Ðêm 28/3, Trung đoàn 38 vượt sông Thu Bồn đánh chiếm thị trấn Vĩnh Ðiện. Trung đoàn 97 từ vùng B Ðiện Bàn vượt đường 12 xuống Ðiện Ngọc - Hòa Hải (Hòa Vang). Sở chỉ huy tiền phương mặt trận Quảng Ðà chuyển từ núi Hòn Tàu về Ðiện Hòa để chỉ đạo cuộc tiến công và nổi dậy.

Tại Hội An, hang ổ của ngụy quyền Quảng Nam, 2 giờ ngày 28/3, các lực lượng vũ trang thị xã được nhân dân ở Xuyên Thái, Xuyên Tân, Cẩm Thanh, Cẩm Kim dùng thuyền đưa sang sông, chia làm hai hướng tiến vào nội đô. 5 giờ sáng ngày 28/3, các đơn vị tiến công tòa hành chính.

Cũng trong ngày 28/3, quân chủ lực địch ở Ðại Lộc được lệnh của cấp trên, rút co cụm về để tử thủ Ðà Nẵng. Chớp thời cơ, Huyện ủy Ðại Lộc phát động quần chúng nổi dậy làm chủ khu đông cầu Chìm, sát chân Núi Lở. Ðến 16 giờ ngày 28/3, bộ đội chủ lực và bộ đội huyện tiến công chiếm lĩnh huyện lỵ Ðại Lộc. Ðến 24 giờ ngày 28/3, Quảng Nam hoàn toàn được giải phóng.

Trên hướng đường 20, Sư đoàn 7 tiếp tục phát triển chiến đấu, chia thành hai mũi tiến công thị xã Bảo Lộc. Ðịch ở đây có khoảng 4.000 tên bố trí trong các công sự vững chắc song đã mất hết tinh thần chiến đấu. Ðến 9 giờ ngày 28/3, Sư đoàn 7 phối hợp nhân dân và lực lượng vũ trang địa phương tiến công thị xã Bảo Lộc. Trước sức tiến công của ta, quân địch ở đây, số bỏ súng đầu hàng, số bỏ chạy về Di Linh. Thị xã Bảo Lộc được giải phóng. Số địch từ Bảo Lộc chạy về Di Linh càng làm cho số quân ở đây hoang mang tột độ và bắt đầu tháo chạy. Chớp thời cơ, bộ phận chuẩn bị chiến trường có đại đội 5 trinh sát làm nòng cốt nổ súng diệt địch làm chủ chi khu và thị trấn Di Linh.

Mặt trận Bình Tuy - Long Khánh, Sư đoàn 6, Quân khu 7 tiếp tục truy kích địch ở căn cứ 4 trên quốc lộ 1, giải phóng một vùng quan trọng từ căn cứ số 4 đến căn cứ 10 Rừng Lá trên quốc lộ 1 (thuộc địa phận Bình Tuy).

Ngày 28/3, Tướng Uây-en, Tham mưu trưởng lục quân Mỹ đến Sài Gòn vạch kế hoạch phòng thủ cho quân ngụy; Mỹ lập cầu hàng không chở vũ khí từ Thái-lan và từ Mỹ đến Sài Gòn, đưa tàu sân bay Hen-cốc và 300 lính thủy đánh bộ Mỹ đến biển Ðông.