Ngăn chặn nạn văn bằng, chứng chỉ giả tại các phòng công chứng

Mới hơn một năm đi vào hoạt động, các cán bộ phòng công chứng số 5 - TP Hà Nội đã phát hiện và thu giữ hơn 30 văn bằng, chứng chỉ, văn bản giả. Ông Đoàn Thái - Trưởng phòng công chứng số 5 cho biết: Những đối tượng công chứng bằng giả thường lợi dụng những lúc phòng công chứng đông khách, bởi họ nghĩ rằng công chứng viên vì muốn giải quyết nhanh công việc nên dễ dãi hơn trong việc kiểm tra.

Khi ông Thái cho chúng tôi xem những văn bằng, chứng chỉ giả, với con mắt của người không có nghiệp vụ, khó có thể nhận biết đó là giả. Chúng tôi thử đem so bằng tốt nghiệp THPT giả tại phòng công chứng số 5 với bằng tốt nghiệp THPT thật thì thấy từ con dấu, chữ ký của người có thẩm quyền cấp văn bằng, hoa văn in trên mặt của văn bằng, chứng chỉ dường như không có gì khác biệt.

Ông Thái kể: "Mới đây khi đến trường đại học X ở Hà Nội để xác minh một văn bằng mà chúng tôi nghi là giả, chính vị hiệu trưởng trường đó cũng giật mình và xác nhận: đây đúng là chữ ký của tôi, con dấu của trường tôi, nhưng sao trong hồ sơ lưu văn bằng tốt nghiệp lại không có mã số của tấm bằng này? Chỉ đến khi ông Thái yêu cầu đến cơ quan khoa học hình sự dùng phương pháp lý hóa để phân tích thì mới xác định đó chính là văn bằng giả".

Không chỉ ở phòng công chứng số 5, ngay tại phòng công chứng số 1 giữa trung tâm Thủ đô, nơi nổi tiếng với đội ngũ công chứng viên giàu kinh nghiệm, trình độ nghiệp vụ mà kẻ xấu cũng định qua mặt.

Trong năm 2005, phòng công chứng số 1 phát hiện và thu giữ 16 văn bản, văn bằng, chứng chỉ giả gồm: 08 bằng tốt nghiệp THPT, 03 học bạ THPT, một bằng tốt nghiệp Đại học Bách khoa Hà Nội, một giấy chuyển nhượng ôtô giả, một bản sao công chứng giả, hai giấy chứng nhận tốt nghiệp THPT tạm thời. Thậm chí kẻ xấu còn liều lĩnh đến mức sử dụng giấy chuyển nhượng ôtô có con dấu giả của phòng công chứng số 1, chữ ký giả của công chứng viên phòng công chứng số 1 để thực hiện một giao dịch khác tại chính phòng công chứng này.

Theo các cán bộ làm công tác công chứng thì việc xác định nơi ở chính xác của chủ nhân những tấm bằng "rởm" mà các phòng công chứng phát hiện được rất khó, vì trên tấm bằng đó chỉ ghi nơi ở của họ là đơn vị cấp tỉnh, thành phố và nơi người đó theo học. Khi về xác minh nơi người đó theo học ghi trên văn bằng thì không thấy... Để bảo đảm an toàn cho các phòng công chứng khác, không để các văn bằng giả trôi nổi, các phòng công chứng thành phố thống nhất với nhau khi phát hiện thấy các văn bằng giấy tờ giả lập tức thu lại.

Ngoài hiện tượng văn bằng, chứng chỉ giả trà trộn vào các phòng công chứng của thành phố, nạn tẩy sửa văn bằng rồi yêu cầu công chứng cũng diễn ra phổ biến. Ông Thái còn nhớ có lần thực hiện công chứng bằng tốt nghiệp đại học cho một thanh niên, khi thấy những bản photo mờ, không đạt chất lượng, ông yêu cầu anh ta photo lại, lập tức anh ta phản ứng gay gắt. Sinh nghi, ông Thái kiểm tra lại những bản photo đó và phát hiện bằng tốt nghiệp của anh ta loại trung bình, nhưng trong 20 bản photo văn bằng của anh ta chỉ có 18 bản ghi loại tốt nghiệp trung bình, hai bản còn lại ghi tốt nghiệp loại khá...

Với nghiệp vụ chuẩn xác, việc phát hiện những văn bằng, chứng chỉ giả đối với các công chứng viên của Hà Nội đã là vấn đề khó khăn. Nhưng một trong những bất cập hiện nay là những văn bản, văn bằng, chứng chỉ khi các công chứng viên của Hà Nội nghi là giả mang chữ ký, con dấu của các tỉnh, thành phố bạn thì việc xác minh mất rất nhiều thời gian, công sức, trong khi công việc thì nhiều, công chứng viên lại có hạn. 'Trao đổi với ông Trần Ngọc Nga .- Trưởng phòng công chứng số 1, chúng tôi được biết: Trong hai năm 2004, 2005, phòng thực hiện hơn một triệu bản sao, trong khi cả phòng chỉ có 5 công chứng viên. Tính trung bình mỗi ngày các công chứng viên phải ký công chứng hơn một nghìn bản. Với cường độ làm việc như vậy, nếu không tập trung cao độ thì sai sót rất dễ xảy ra. Từ thực tế trên, theo chúng tôi, ngoài việc các công chứng viên phải luôn trau dồi, mài sắc nghiệp vụ, thì việc giảm cường độ làm việc cho công chứng viên là rất cần thiết. Nơi cấp bản chính của các văn bản, văn bằng, chứng chỉ nên thực hiện cấp bản sao của các giấy tờ đó. Người dân cũng nên hiểu bản sao tại nơi cấp văn bằng, văn bản và bản sao công chứng tại các phòng tư pháp cấp quận, huyện, công chứng tại các phòng công chứng Nhà nước có giá trị pháp lý như nhau. Các phòng công chứng của thành phố cũng cần xây dựng mạng thông tin trách nhiệm với các cơ quan có liên quan để tiện cho việc tra cứu, xác minh thông tin khi cần thiết. Thêm vào đó cũng cần quy định khi khách hàng đến các phòng công chứng thực hiện giao dịch hành chính nhất thiết phải mang theo giấy tờ tùy thân. Các văn bản khi thực hiện công chứng, chứng thực phải bắt buộc photo tại các phòng công chứng có chữ ký xác nhận của người photo với mức phí dịch vụ hợp lý. Có thực hiện tốt như vậy, các phòng công chứng mới ngăn chặn hiệu quả được nạn mang văn bằng, chứng chỉ giả đi công chứng phục vụ ý đồ bất chính.