“Nghề vác tù và”
Sinh năm 1964, với đức tính cần cù, tháo vát, nhiệt huyết với các phong trào của thôn, anh Nguyễn Văn Trịnh được nhân dân tín nhiệm bầu làm trưởng thôn Nội Trung, xã Nghĩa Ðạo, huyện Thuận Thành (Bắc Ninh), nhiệm kỳ 2016 - 2018. Là trưởng thôn, anh Trịnh luôn tích cực tuyên truyền, vận động bà con đoàn kết, tương hỗ phát triển kinh tế gia đình, xây dựng nông thôn mới. “Gần đây là đoạn đường đất gồ ghề, lầy lội phía cuối làng đã bao năm, nay đã được bê-tông hóa chỉ sau vài ngày trưởng thôn trình làng thiết kế, phương án đóng góp, tổ chức thi công, giám sát, quyết toán, nghiệm thu”. Có uy tín, nhiệt huyết, có trách nhiệm với cộng đồng dân cư là thế, nhưng Trưởng thôn Nguyễn Văn Trịnh vẫn chưa được kết nạp Ðảng, vì chưa tốt nghiệp THCS. Anh Trịnh cho biết: Không là đảng viên thì rất thiệt thòi. Trong quá trình công tác, nếu không có chi bộ, đảng viên giám sát, gợi ý, nhắc nhở thì tôi dễ mắc thiếu sót, sai phạm. Nhiều lần chi bộ động viên tôi tiếp tục theo học văn hóa nhưng việc nhà, việc xóm bận rộn khiến tôi không có thời gian…”.
Ở nhiều nơi mà trưởng thôn không là đảng viên, có người được nhân dân tín nhiệm nhưng vi phạm chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình, không đủ điều kiện hoặc không có nguyện vọng kết nạp Ðảng. Ở đó, các chi bộ cũng chọn đảng viên để MTTQ hiệp thương giới thiệu bầu trưởng thôn, nhưng do còn trẻ tuổi, chưa nhiều kinh nghiệm thực tiễn cho nên uy tín với nhân dân còn hạn chế. Có nơi đảng viên được giới thiệu lại không muốn gánh vác trách nhiệm…
Là những người tiếp xúc hằng ngày với người dân, công việc của trưởng thôn tưởng dễ nhưng rất phức tạp, nhạy cảm, bởi thường đụng chạm đến quyền lợi của người thân, làng xóm láng giềng. Thực tế cho thấy, ở đâu trưởng thôn là đảng viên thì ở đó việc vận động nhân dân thực hiện chủ trương của Ðảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được thuận lợi, nhanh và hiệu quả hơn, giảm được hạn chế, khuyết điểm, tư tưởng bảo thủ, cục bộ, dòng họ.
Ðồng chí Dương Ngô Thu, làm trưởng thôn Hội Phú, xã Ngọc Vân, huyện Tân Yên (Bắc Giang) từ năm 1992, đến năm 1996 được kết nạp vào Ðảng; làm Bí thư kiêm trưởng thôn từ năm 2012 đến nay. Ðồng chí cho biết, khi trưởng thôn là đảng viên, được tham gia đóng góp ý kiến xây dựng nghị quyết của chi bộ, công việc thuận lợi hơn. Trò chuyện với chúng tôi, trưởng khu phố 1 Nguyễn Văn Mùi ở phường Ninh Xá, TP Bắc Ninh; Trưởng thôn Nghĩa Xã Nguyễn Văn Phú ở xã Nghĩa Ðạo, huyện Thuận Thành (Bắc Ninh), Trưởng thôn Tân Lập Thân Thị Khoa ở xã Ngọc Vân, huyện Tân Yên (Bắc Giang), đều cho rằng, trưởng thôn là đảng viên sẽ gặp thuận lợi hơn để làm tốt vai trò đại diện cộng đồng dân cư thực hiện công việc tự quản. Tâm tư, nguyện vọng của người dân, của đảng viên và gia đình được chi bộ, chi ủy nắm bắt và kịp thời chỉ đạo phù hợp.
Nâng tỷ lệ đảng viên là trưởng thôn
Ðể nâng cao chất lượng đội ngũ trưởng thôn, cấp ủy các địa phương của tỉnh Bắc Giang đã cụ thể hóa Ðề án 02 của Tỉnh ủy về nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng giai đoạn 2011 - 2015 và Kế hoạch số 11 về nâng tỷ lệ đảng viên trong đội ngũ trưởng, phó thôn, bản, khu phố giai đoạn 2011 - 2015, bằng những giải pháp hiệu quả.
Huyện ủy Tân Yên tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo các cấp ủy đối với công tác bầu cử trưởng, phó thôn gắn với kiểm tra, giám sát và thực hiện nghiêm việc đánh giá nhiệm vụ nâng tỷ lệ trưởng, phó thôn là đảng viên. Nhờ đó, việc bầu trưởng thôn trên toàn huyện đã thống nhất cùng một ngày, theo hướng nhiệm kỳ chi bộ cận kề nhiệm kỳ trưởng thôn, chi bộ đại hội trước sau đó bầu trưởng thôn. Theo Phó Bí thư Thường trực Huyện ủy Tân Yên Dương Ðức Thảo, những trường hợp trưởng thôn sinh con thứ ba (sau 10 năm trở lên), được nhân dân tín nhiệm và có thành tích xuất sắc trong công tác cũng được xem xét để kết nạp Ðảng. Ðến nay, toàn huyện đã có 77 trong tổng số 108 trưởng thôn là đảng viên.
Nhằm bảo đảm công tác lãnh đạo, chỉ đạo việc bầu cử trưởng thôn, tỉnh Bắc Ninh quy định, những nơi khó khăn, phức tạp về nhân sự bầu trưởng thôn thì chủ tịch UBND cấp huyện xem xét, quyết định nhân sự. Ở tỉnh Bắc Giang, trường hợp không giới thiệu được đảng viên ra ứng cử thì chi bộ chỉ đạo Ban công tác Mặt trận giới thiệu những quần chúng ưu tú có đủ tiêu chuẩn để bầu trưởng, phó thôn, đồng thời có kế hoạch bồi dưỡng kết nạp Ðảng. Bằng các giải pháp này, hơn bốn năm qua, tỉnh Bắc Giang bầu được 501 đảng viên làm trưởng thôn, 766 đảng viên làm phó thôn, trong đó 41 đồng chí bí thư chi bộ đồng thời là trưởng thôn. Tỉnh Bắc Ninh có 531 trưởng thôn là đảng viên trong tổng số 731 trưởng thôn, 27 trưởng thôn là bí thư chi bộ.
Trao đổi về kinh nghiệm nâng tỷ lệ đảng viên là trưởng thôn, Bí thư Huyện ủy Thuận Thành Ngô Tân Phượng (Bắc Ninh); Chủ tịch UBND xã Ngọc Vân, huyện Tân Yên (Bắc Giang) Dương Ngô Khoát, cho rằng: Cần rà soát, phân loại, nắm chắc đặc điểm, tình hình từng thôn và chất lượng trưởng thôn chưa là đảng viên có khả năng và nguyện vọng phấn đấu vào Ðảng, cấp ủy cơ sở chỉ đạo các chi bộ lập kế hoạch bồi dưỡng, giúp đỡ những quần chúng này. Chú trọng đẩy mạnh các phong trào thi đua để lựa chọn, giới thiệu trưởng thôn tham gia các lớp bồi dưỡng nhận thức về Ðảng, quản lý nhà nước, qua đó, bồi dưỡng nâng cao trình độ học vấn, bảo đảm đủ điều kiện, tiêu chuẩn kết nạp vào Ðảng; phân công đảng viên có kinh nghiệm theo dõi, giúp đỡ các trưởng, phó thôn là nguồn kết nạp Ðảng.
Thiết nghĩ, để phát triển đảng viên là trưởng thôn, các cấp ủy cơ sở cần nâng cao hơn nữa nhận thức, trách nhiệm của người đứng đầu về công tác này, phát huy vai trò MTTQ và các đoàn thể chính trị - xã hội trong việc tạo nguồn, bồi dưỡng, kết nạp Ðảng; gắn quy hoạch chức danh trưởng thôn với kế hoạch bồi dưỡng, giúp đỡ, nâng cao trình độ mọi mặt để tạo nguồn kết nạp Ðảng.