Một bà mẹ 53 năm chăm nom mộ liệt sĩ

Suốt 53 năm qua, phần mộ liệt sĩ Nguyễn Ngọc Lương đã được một gia đình, ngay tại mảnh đất mà người cha thân yêu của ông ngã xuống, tự nguyện chăm lo hương khói, giữ cho mồ yên mả đẹp. Tấm bằng Tổ quốc ghi công do Thủ tướng Phạm Văn Ðồng ký ngày 3-6-1963 ghi liệt sĩ Nguyễn Ngọc Lương, chức vụ Trung đội trưởng QÐND Việt Nam, hy sinh trong khi làm nhiệm vụ ngày 10-4-1956 tại Nghệ An mà ông Sơn nâng niu từ bấy đến nay được ông đem đến Trụ sở cơ quan Thường trực Báo Nhân Dân tại Phú Thọ cho chúng tôi xem như muốn minh chứng sự cảm kích về tấm lòng của một bà mẹ xứ Nghệ đối với liệt sĩ.

Ông Sơn cho biết, khi cha ông vào Nghệ An công tác, ba anh em ông còn rất nhỏ, cậu em út vẫn còn nằm trong bụng mẹ. Dù còn nhỏ nhưng ông và cậu em thứ hai không thể nào quên ngày tổ chức lễ truy điệu cha tại quê nhà xã Hiền Lương (Hạ Hòa, Phú Thọ). Sau đó, do điều kiện chiến tranh, anh em lớn lên mỗi người một nơi, kinh tế gia đình lại khó khăn nên mãi đến năm 1993, gia đình mới có điều kiện đi vào Nghệ An tìm mộ cha. Theo những thông tin ghi trong giấy báo tử, nghĩ là mộ cha đã được quy tập vào một nghĩa trang nào đó nên anh em ông chia nhau đi tìm hầu khắp các nghĩa trang liệt sĩ ở huyện Nghi Lộc và vùng lân cận nhiều lần nhưng vẫn không thấy. Vào đầu tháng 6-2009, sau nhiều ngày tìm kiếm khá vất vả, tưởng như vô vọng thì tình cờ khi ngồi nghỉ ở một quán nước ven đường, em trai út của ông hỏi chuyện và nghe được thông tin có mộ liệt sĩ ở xóm Long Chùa, xã Nghi Khánh. Anh em ông Sơn tức tốc theo địa chỉ trên, tìm đến xóm Long Chùa. Nghe mọi người mách bảo gia đình cụ Phùng Thị Viêm đang chăm nom mộ, sau khi tìm hiểu, đối chiếu thông tin thì mọi người đều xác định đúng là mộ cha mình và òa khóc.

Cụ Phùng Thị Viêm năm nay đã 83 tuổi nhưng còn khỏe mạnh, minh mẫn, cụ vẫn nhớ từng chi tiết chuyện xảy ra cách đây đã 53 năm. Cụ kể, thời gian công tác tại xóm Long Chùa, huyện Nghi Lộc, ông Lương mới ngoài 40 tuổi, được tổ chức phân công ở trọ tại nhà bà. Hồi đó mọi người thường gọi ông Nguyễn Ngọc Lương là "chú Lương Trung đội trưởng", "chú Lương vui tính!". Ông Lương đã hy sinh ngay tại nhà cụ Viêm, do bị bọn phản động sát hại, bà là người chứng kiến sự hy sinh và tham gia lễ truy điệu, mai táng. Từ đó bà Viêm tự nguyện chăm sóc hương khói cho liệt sĩ. Bà hy vọng và tin rằng người thân gia đình liệt sĩ sẽ đến tìm. Những năm gần đây, do tuổi cao, mắt không còn nhìn rõ, cụ Viêm giao cho người con gái là giáo viên chăm sóc phần mộ và thờ cúng liệt sĩ như người ruột thịt trong gia đình. Bên cạnh mộ ông Lương còn có một ngôi mộ liệt sĩ có tên là Kỷ cũng được gia đình bà Viêm chăm nom.

Mẹ của liệt sĩ Nguyễn Ngọc Lương là cụ Lê Thị Hoạt vừa được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Ông Sơn nói: Anh em chúng tôi sẽ sớm có mặt tại xóm Long Chùa, xã Nghi Khánh (Nghệ An) thắp hương cho bố và một lần nữa thăm, cảm ơn gia đình cụ Viêm đã có công chăm nom phần mộ liệt sĩ suốt 53 năm qua. Cụ Viêm là người mẹ thứ hai của con tôi".

HỒNG NGHĨA