Mãi mãi sáng ngời tư tưởng Karl Marx

Thời gian càng lùi xa, dẫu đã và đang trải qua bao biến động, thăng trầm của đời sống chính trị - xã hội thế giới, nhưng tư tưởng của Karl Marx, học thuyết Marx vẫn mãi mãi tỏa sáng.

Với Karl Marx, mọi lời ngợi ca đều không đủ. Một thí dụ rất sinh động gần đây nhất: Chuẩn bị kết thúc thế kỷ 20, một hãng truyền thông nổi tiếng vào loại bậc nhất Tây Âu đã tổ chức thăm dò dư luận, đánh giá những nhà tư tưởng nào có ảnh hưởng nhất của thế kỷ, thì người đứng số 1 cũng chính là Karl Marx.

Giai cấp công nhân, nhân dân lao động trên toàn thế giới luôn luôn ghi nhận những cống hiến vô giá của Karl Marx, bằng hoạt động khoa học và hoạt động cách mạng không mệt mỏi của ông cho cuộc đấu tranh giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con người khỏi áp bức, bất công, để "thay cho xã hội tư sản cũ, với những giai cấp và đối kháng giai cấp của nó, sẽ xuất hiện một liên hợp, trong đó sự phát triển tự do của mỗi người là điều kiện cho sự phát triển tự do của tất cả mọi người" (Tuyên ngôn của Ðảng Cộng sản).

Là nhà khoa học thiên tài đồng thời là nhà cách mạng lỗi lạc, Karl Marx đã để lại một kho tàng lý luận đồ sộ, một di sản vô giá cho giai cấp công nhân, các đảng cộng sản và nhân dân lao động trên toàn thế giới.

Với lý luận này, Karl Marx đã biến chủ nghĩa xã hội từ không tưởng trở thành khoa học. Cũng từ đó, chủ nghĩa xã hội khoa học - một trong ba bộ phận cấu thành của chủ nghĩa Marx đã ra đời. V.I.Lenin đã quan niệm rằng: Ðiều cốt yếu của học thuyết Marx là nó đã soi sáng vai trò lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân là người xây dựng xã hội chủ nghĩa, thay thế xã hội tư bản chủ nghĩa.

Quá trình hình thành học thuyết Marx nói chung, chủ nghĩa xã hội khoa học nói riêng, được đánh dấu bằng sự ra đời của tác phẩm bất hủ - "Tuyên ngôn của Ðảng Cộng sản" - tác phẩm phổ biến nhất, có tính quốc tế nhất trong sách báo xã hội chủ nghĩa đương thời. Với tác phẩm vĩ đại này, bản Cương lĩnh cách mạng đầu tiên của những người cộng sản và giai cấp công nhân đã được công bố. Từ đây, giai cấp công nhân, thông qua đảng cộng sản, đội tiên phong có tổ chức, có tư tưởng lý luận của mình đã thật sự đóng vai trò to lớn trong sự nghiệp giải phóng giai cấp, giải phóng con người khỏi mọi áp bức bất công.

Bằng lý luận và thực tiễn cách mạng, Karl Marx và Friedrich Engels đã chỉ rõ: Trong quan hệ với giai cấp công nhân, những người cộng sản "tuyệt nhiên không có một lợi ích nào tách khỏi lợi ích của toàn thể giai cấp vô sản. Họ không đặt ra những nguyên tắc riêng biệt nhằm khuôn phong trào vô sản theo những nguyên tắc ấy" và "trong cuộc đấu tranh của những người vô sản thuộc các dân tộc khác nhau, họ đặt lên hàng đầu và bảo vệ những lợi ích không phụ thuộc vào dân tộc và chung cho toàn thể giới giai cấp vô sản".

Những chỉ dẫn của K.Marx và F.Engels về đảng cộng sản và xây dựng đảng mãi mãi là cơ sở lý luận của công cuộc xây dựng Ðảng ở Việt Nam hiện nay.

KỶ niệm 189 năm Ngày sinh Karl Marx, những người cộng sản Việt Nam không những nhận thức rõ hơn bao giờ hết bản chất khoa học và cách mạng của học thuyết Marx, mà còn nhận thức rõ hơn tầm quan trọng của việc vận dụng và phát triển sáng tạo những tư tưởng của K.Marx về đảng cộng sản trong điều kiện cụ thể của nước ta.

Văn kiện Ðại hội X của Ðảng Cộng sản Việt Nam xác định: "Ðảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc".

Ðiều đó đã thể hiện Ðảng ta luôn coi chủ nghĩa Marxism - Leninism, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng của Ðảng, đồng thời đã vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Marxism - Leninism, tư tưởng Hồ Chí Minh trong bản thân lý luận về Ðảng và trong hoạt động của Ðảng nói chung.

Hiện nay, xây dựng Ðảng trong sạch, vững mạnh là khâu then chốt, là nhân tố quyết định thắng lợi của sự nghiệp đổi mới ở Việt Nam. Ðể thật sự nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Ðảng trong tình hình mới đòi hỏi trước hết phải thường xuyên đổi mới, chỉnh đốn Ðảng. Hàng loạt yêu cầu, nhiệm vụ rất mới mẻ và không kém nặng nề của công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Ðảng đang đặt ra theo tinh thần Ðại hội X của Ðảng cần được nhận thức thật đầy đủ, sâu sắc trong toàn Ðảng. Trong đó, một số yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra bức thiết hiện nay là:

Một là: Nâng cao bản lĩnh chính trị và trình độ trí tuệ của Ðảng. Một mặt, đòi hỏi Ðảng phải kiên định chủ nghĩa Marxism - Leninism, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Mặt khác, phải vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Marxism - Leninism, tư tưởng Hồ Chí Minh trong mọi hoạt động lý luận và thực tiễn của Ðảng. Yêu cầu bức xúc hiện nay là phải nâng cao trình độ trí tuệ, chất lượng nghiên cứu lý luận của Ðảng, tiếp tục làm sáng tỏ hơn những vấn đề về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta; làm rõ hơn cơ sở lý luận và thực tiễn của đường lối, chính sách của Ðảng trong thời kỳ mới. Ðổi mới công tác giáo dục lý luận chính trị; củng cố, nâng cao chất lượng các cơ quan chuyên ngành về công tác tư tưởng, lý luận... Kiên quyết đấu tranh chống sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống.

Ðấu tranh bảo vệ đường lối của Ðảng, phê phán bác bỏ các quan điểm sai trái, thù địch.

Hai là: Kiện toàn và đổi mới hoạt động của tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên. Mỗi tổ chức cơ sở đảng có trách nhiệm quy tụ sức mạnh của đơn vị, địa phương; làm tốt công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, quản lý và giám sát đảng viên; đấu tranh kiên quyết chống mọi biểu hiện tiêu cực, suy thoái trong Ðảng. Xây dựng đội ngũ đảng viên thật sự tiên phong gương mẫu, có phẩm chất đạo đức cách mạng, biết học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh.

Ba là: Thực hiện nghiêm túc nguyên tắc tập trung dân chủ trong Ðảng; tăng cường quan hệ gắn bó Ðảng với nhân dân; nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát của Ðảng.

Vừa phát huy, mở rộng dân chủ trong Ðảng, vừa tăng cường kỷ luật, kỷ cương của Ðảng. Mọi cán bộ, đảng viên có quyền tham gia quyết định công việc của Ðảng; quyền được thông tin, thảo luận, tranh luận, nêu ý kiến riêng bảo lưu ý kiến trong tổ chức; khi Ðảng đã có nghị quyết thì phải nói và làm theo nghị quyết.

Bốn là: Ðổi mới tổ chức, bộ máy và công tác cán bộ. Sắp xếp, đổi mới tổ chức, bộ máy của Ðảng, đặc biệt là các ban đảng, ban cán sự đảng, đảng ủy khối ở Trung ương và các địa phương, gắn với kiện toàn tổ chức bộ máy của cơ quan nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể nhân dân, bảo đảm tinh gọn, hoạt động thiết thực, hiệu quả. Ðổi mới mạnh mẽ công tác cán bộ, bảo đảm thật sự dân chủ, khoa học, công minh...

Năm là: Ðổi mới phương thức lãnh đạo của Ðảng.

Ðổi mới phương thức lãnh đạo của Ðảng phải đồng bộ với đổi mới tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị, đổi mới về kinh tế, xây dựng văn hóa - nền tảng tinh thần của xã hội. Trước hết, cần tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo của Ðảng đối với Nhà nước. Ðảng lãnh đạo nhà nước bằng đường lối, quan điểm, các nghị quyết; lãnh đạo thể chế hóa, cụ thể hóa thành Hiến pháp, pháp luật, kế hoạch, các chương trình công tác lớn của Nhà nước, thông qua những cán bộ, đảng viên trong bộ máy Nhà nước,... Ðảng lãnh đạo nhưng không bao biện, làm thay, trái lại phải phát huy mạnh mẽ vai trò chủ động, sáng tạo của Nhà nước trong quản lý đất nước và xã hội.

PGS, TS  Nguyễn Quốc Phẩm
(Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh)