Lực lượng gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở châu Phi

Ông Alain Le Roy, 55 tuổi, thay thế ông Jean-Marie Guéhenno (người Pháp) giữ cương vị giám sát khoảng 110 nghìn nhân viên "mũ nồi xanh" đang tham gia khoảng 20 hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ trên toàn thế giới.

Dưới đây là lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ ở một số nước châu Phi:

Chad (EUFor, từ năm 2008): EUFor của Liên hiệp châu Âu (EU) lúc đầu có khoảng hơn 2.200 quân ở miền đông nước Chad và phía bắc CH Trung  Phi. Ðến cuối tháng 6 vừa qua, lực lượng này là 3.700 quân.

Tuy nhiên lực lượng nói trên là quá ít để bảo vệ gần một nửa triệu người Sudan và Chad buộc phải rời bỏ nhà ở do các cuộc xung đột vũ trang ở cả ba nước, nhất là ở khu vực Darfur, miền tây Sudan. EUFor có kế hoạch bổ sung một lực lượng hỗn hợp Liên minh châu Phi (AU) và LHQ để triển khai ở khu vực Darfur nhằm giúp chấm dứt cuộc nội chiến kéo dài nhiều năm nay do xung đột sắc tộc.

CHDC Congo (MONUC, từ năm 1999): LHQ duy trì lực lượng gìn giữ hòa bình lớn nhất trên thế giới với 18.446 quân nhân mặc đồng phục trong đó có 16.700 quân được triển khai tại CHDC Congo. Có khoảng 125 quân thiệt mạng kể từ năm 1999.

Ethiopia và Eritrea (UNMEE, từ năm 2000): Tháng 4 năm nay Hội đồng Bảo an (HÐBA) LHQ cho biết, HÐBA sẽ xem xét tương lai của lực lượng gìn giữ hòa bình ở vùng biên giới Ethiopia và Eritrea vì Asmara ngăn cản hoạt động của UNMEE. LHQ vừa hoàn thành việc rút khoảng 1.700 quân và các nhà giám sát quân sự khỏi khu đệm nằm dọc biên giới giữa hai nước ở vùng Sừng châu Phi này vì Eritrea ngừng cung cấp nhiên liệu.

Bờ Biển Ngà (UNOCI, từ năm 1999): Có khoảng 11.000 quân thuộc lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ và Pháp (9.168 quân của LHQ) giám sát vùng đệm chạy dài giữa đất trồng cây ca-cao nhiều nhất thế giới này sau cuộc nội chiến 2002 - 2003 chia tách thành hai bên: chính phủ quản lý ở miền nam và miền bắc do phiến quân nắm giữ.

Mặc dù đã có một loạt thỏa thuận hòa bình do LHQ hỗ trợ, Bờ Biển Ngà đạt được ít tiến triển để tiến tới tổ chức bầu cử. Tuy nhiên tháng 4-2008, Tổng thống Laurent Gbagbo thông báo rằng, cuộc bầu cử Tổng thống ở nước này được tổ chức vào ngày 30-11 năm nay.

Liberia (UNMIL, từ năm 2003): phái đoàn LHQ tại Liberia (UNMIL) hiện có 13.382 nhân viên mặc đồng phục (trong đó có 12. 031 quân) được HÐBA thành lập năm 2003 để giúp thực hiện hiệp định ngừng bắn sau cuộc nội chiến 1989 - 2003 đẫm máu ở nước này.

Cuộc nội chiến làm 250.000 dân thường Liberia và 109 người thuộc UNMIL thiệt mạng.

Miền nam Sudan (UNIMIS, từ năm 2005): HÐBA cho phép đưa lực lượng gìn giữ hòa bình vào miền nam Sudan tháng 3-2005 để giám sát hiệp định mang tính quyết định giữa Khartoum và quân nổi dậy ở miền nam nhằm chấm dứt 21 năm nội chiến làm hai triệu người chết và buộc bốn triệu người phải rời bỏ nhà ở.

UNIMIS có 9.938 nhân viên mặc đồng phục trong đó có 8.721 quân. Năm 2007, HÐBA LHQ đã thông qua việc triển khai 2.600 quân ở Darfur. Lực lượng này có tên gọi là UNAMID, cho đến nay mới chỉ có khoảng 9.000 quân ở Darfur.

Tây Sahara (MINURSO, từ năm 1991): Maroc chiếm Tây Sahara sau khi nước này giành được độc lập từ Tây Ban Nha năm 1975 và phát  động cuộc chiến tranh du kích chống Mặt trận Polisario cho đến khi đạt được lệnh ngừng bắn năm 1991 do LHQ làm trung gian hòa giải và sau đó cử ngay hơn 200 binh sĩ gìn giữ hòa bình đến đây.

Lệnh ngừng bắn do LHQ làm trung gian hòa giải với cam kết tiến hành trưng cầu ý dân về Tây Sahara nhưng Maroc đã từ chối.

Somalia: Tháng 5 vừa qua, HÐBA LHQ thông qua một nghị quyết theo đó HÐBA sẽ xem xét đưa quân đội LHQ đến thay thế lực lượng gìn giữ hòa bình của AU (gọi là AMISOM) nhưng chỉ khi nào tình hình chính trị an ninh đã cải thiện. AU và tổ chức Ðông Phi IGAD muốn đưa hơn 8.000 quân đến Somalia nhưng mới chỉ có 1.600 quân Uganda và 600 quân Burundi đã được đưa đến Somalia.

Các quan chức Nigeria cho biết, một tiểu đoàn gồm 750 đến 800 quân sẽ được phái tới Mogadishu ngay sau khi chính phủ nước này thông qua.

Có thể bạn quan tâm