Khác với những gì tôi tưởng, Nguyễn Thanh An không dữ tợn, hung bạo cũng không lạnh lùng với ánh mắt soi mói gian manh như những tên tội phạm hình sự nguy hiểm mà tôi từng tiếp xúc. Ngày 1-9-2004, hắn tới trụ sở Công an huyện Phù Cát tự thú.
Nguyễn Thanh An (sinh năm 1968) ở Đức Phổ, xã Cát Minh, huyện Phù Cát (Bình Định) sau đó cùng gia đình chuyển vào sống tại Nha Trang, Khánh Hòa. Hắn đàn giỏi, hát hay và khá lãng mạn. Một con người như thế lại phạm tội giết người quả là điều bất ngờ.
Nguyễn Thanh An cho biết, tháng 4-1995, tại Đà Lạt hắn gặp Tống Văn Ngọc. Tên Ngọc quê ở Cam Ranh lên Đà Lạt tìm việc làm và gặp Nguyễn Thanh An là đồng hương vì cùng ở Khánh Hòa. Lúc này cả hai đều không có việc làm và đều không có tiền, chính vì vậy mà khi Nguyễn Thanh An gợi ý đi cướp thì tên Ngọc đồng ý ngay. Trước khi giết anh Dương Mộng Hoàng, tại các tỉnh Bình Thuận, Ninh Thuận, Lâm Đồng... chúng đã ba lần giả làm khách đi xe thồ nhằm mục đích giết họ để cướp tài sản nhưng đều không thành do xảy ra tình huống bất ngờ.
Đến ngày 7-6-1995, Nguyễn Thanh An đưa Tống Văn Ngọc về Bình Định. Khi đến thị trấn huyện Phù Mỹ khoảng 23 giờ ngày 7-6-1995, chúng thuê anh Dương Mộng Hoàng chở đi Cát Khánh và tại rừng Càng, thuộc thôn Thắng Kiên, Cát Khánh hai tên tội phạm này ra tay sát hại nạn nhân để cướp một đồng hồ, một chiếc nhẫn và xe Honda 67. Sau khi gây án xong, trên đường trốn chạy cả Nguyễn Thanh An và Tống Văn Ngọc đều bị ám ảnh bởi cái chết của anh Dương Mộng Hoàng nên khi đến ngã ba Thành (Nha Trang, Khánh Hòa) chúng chia tay nhau mỗi tên một ngả. Tống Văn Ngọc về lại Cam Ranh làm nghề sửa xe máy và 8 tháng sau Công an Bình Định điều tra xác định là một trong hai tên giết anh Dương Mộng Hoàng cướp tài sản đã khởi tố bắt giam và bị Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định tuyên phạt tử hình (Tên Ngọc làm đơn xin ân xá và được Chủ tịch nước tha tội chết). Biết tên Ngọc bị bắt và mình bị Công an Bình Định ra lệnh truy nã đặc biệt, Nguyễn Thanh An tiếp tục dấn thân vào con đường tội lỗi.
Ngày 13-9-1995, lúc này cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bình Định chưa xác định được An và Tống Văn Ngọc là thủ phạm giết anh Dương Mộng Hoàng cướp tài sản, Nguyễn Thanh An quay về Nha Trang và lợi dụng quen biết, hắn đã cùng Nguyễn Trần Trung lừa anh Huỳnh Mỹ ở đường Hùng Vương, Nha Trang thuê xe máy đi Buôn Ma Thuộc để gây án. Trên đường đi, bị Công an huyện M'Đrăk kiểm tra bắt giữ xe, bọn chúng "bỏ của chạy lấy người".
Theo đơn yêu cầu của người bị hại, Công an tỉnh Khánh Hòa đã khởi tố vụ án và ra lệnh truy nã đối với Nguyễn Thanh An. Bị công an Khánh Hòa truy lùng, Nguyễn Thanh An trốn vào Bình Thuận tiếp tục cuộc sống lang thang với tên Triệu Hoàng Thái Minh. Thời gian sống ở đây, Nguyễn Thanh An phạm tội tàng trữ, sử dụng vũ khí quân dụng trái phép, nhưng khi bị phát hiện hắn đã kịp cao bay xa chạy nên Công an tỉnh Bình Thuận lại ra lệnh truy nã.
Tại Mỹ Tho, lúc này Nguyễn Thanh An đang bị Công an tỉnh Khánh Hòa truy nã về tội "lừa đảo chiếm đoạt tài sản, sử dụng giấy tờ giả", Công an tỉnh Bình Thuận truy nã về tội "Tàng trữ sử dụng vũ khí quân dụng trái phép" và Công an tỉnh Bình Định truy nã An về tội "Giết người, cướp tài sản". Vụ án bị phát hiện, nhưng do hành vi lừa đảo của Nguyễn Thanh An chưa cấu thành tội phạm, Công an Mỹ Tho đã chuyển sang xử lý hành chính nhờ vậy hắn có cơ hội trốn thoát cùng lúc ba lệnh truy nã trên.
"Bị Công an Mỹ Tho bắt giữ, em tưởng những ngày sống ngoài vòng pháp luật đến đây là kết thúc nên đã buông xuôi cho số phận. Không ngờ, do em chưa lấy được tiền của người ta nên họ không làm căng và em chỉ bị xử lý hành chính. Sau lần thoát chết đó em trốn khỏi Mỹ Tho. Sau đó em trôi dạt lên TP Hồ Chí Minh và tại đây em nương tựa vào một người phụ nữ đã hai con. Người phụ nữ này theo đạo Phật, do đó nhiều lần em theo vợ đến chùa. Mỗi khi đốt nén nhang dâng lên Phật tổ em lại nghĩ đến bàn tay nhuốm máu của mình và cái chết của người thanh niên chạy xe ôm lại hiện lên trong em... Những lúc ấy, em lại thấy nhớ mẹ da diết. Gần 10 năm lang bạt, em chưa một lần nhìn thấy mẹ...". Kể đến đây Nguyễn Thanh An dừng lại. Hắn không khóc, mắt hắn ráo hoảnh. Những giọt nước mắt ân hận, xót xa đang chảy ngược vào lòng hắn...
Một ngày cuối tháng 5-2004, nhớ mẹ quá, Nguyễn Thanh An lén về Nha Trang. Mẹ hắn lúc này đã 80 tuổi, ôm hắn khóc ngất và nói: "Con ơi! Hãy ra trình diện đi con! Trình diện, dù con có chết mẹ cũng có thể còn nhìn thấy mặt con lần cuối, chứ trốn tránh mãi thì đến ngày nhắm mắt mẹ làm sao yên lòng". Và người mẹ tội nghiệp ấy đã đưa cho hắn thư kêu gọi của Công an tỉnh Bình Định.
Nhiều năm qua, mỗi khi Tết đến Công an tỉnh Bình Định lại gửi thư đến gia đình có người phạm tội bỏ trốn, giải thích chính sách khoan hồng của Nhà nước và vận động họ tác động đối tượng truy nã ra đầu thú. Ở lại với mẹ hắn được một hôm thì hắn lén ra đi mang theo thư kêu gọi đầu thú của công an và lời khuyên của mẹ hắn.
Sau hơn 3 tháng nghiền ngẫm từng lời của mẹ, đọc từng chữ trong thư, hắn nhận ra: "Tội lỗi nào cũng phải trả giá. Không thể trốn tránh mãi được. Sự ăn năn, sám hối phải bắt đầu từ việc đầu thú" Nguyễn Thanh An kể, hắn đã nghĩ như vậy và sáng ngày 1-9-2004, hắn bước vào Công an huyện Phù Cát và nói với người trực ban: "Thưa anh! Tôi tên Nguyễn Thanh An - kẻ đã giết chết người thanh niên chạy xe ôm tại rừng Càng, thôn Thắng Kiên, Cát Khánh cách nay 9 năm. Tôi đến đầu thú!".
