Dù không còn là lính bộ binh vác súng dài, được thuê làm mồi cho đạn pháo, mà là những người có trình độ chuyên môn cao có thể làm công việc huấn luyện, cố vấn, chỉ đạo... trực tiếp hoặc ở hậu trường.
Hiện nay, ở Mỹ có hơn 30 công ty lính đánh thuê thực hiện những nhiệm vụ phức tạp ở Colombia, Bosnia, Macedonia, Nigeria, Ghine Xích đạo, các nước Trung Á thuộc Liên Xô trước đây hoặc ở các khu vực khủng hoảng khác trên thế giới.
Một số là những công ty con của những tập đoàn lớn, thí dụ như công ty "Kellog Brown & Root" là một Công ty con của Tập đoàn dầu mỏ Halliburton, hoặc công ty "Logicon" là công ty con của tập đoàn Northrop Grumman chuyên sản xuất máy bay và lên lửa.
Nhiệm vụ của họ là bảo vệ những cơ sở sản xuất ở nước ngoài hoặc huấn luyện binh lính của quân đội các nước khác trong việc sử dụng những hệ thống vũ khí được xuất khẩu, cung cấp hậu cần, bảo vệ những nhân vật quan trọng và hỗ trợ cho những đơn vị quân chính quy. Thí dụ như tập đoàn Halliburton đảm nhận việc cung cấp hậu cần cho quân đội Mỹ ở 24 quốc gia trên thế giới. Doanh thu của các tập đoàn này lên tới 100 tỷ USD một năm trên toàn cầu. Hiện nay, trên thế giới có hơn 500 các công ty quân sự tư nhân này.
Phần lớn những công ty lính đánh thuê ở Mỹ làm việc ít nhiều trực tiếp cho Lầu Năm góc hoặc các cơ quan mật vụ CIA và NSA. Trước hết họ có lợi thế của các công ty con là giá rẻ. Lầu Năm góc không cần phải lo nghĩ gì tới lương hưu sau này cũng như những khoản tiền bồi thường nếu cho xuất ngũ và trước hết, chỉ phải trả tiền khi có việc. Và nếu họ có chết khi thực hiện nhiệm vụ, thì mặc dù cũng là người Mỹ, nhưng lại "không phải là lính Mỹ".
Nhiều người Mỹ có lẽ cũng không biết gì về những người đồng hương bị chết ở Colombia khi hoạt động để phục vụ chính phủ theo hợp đồng ký kết. Theo con số thống kê chính thức, ở Iraq hiện có 80 Công ty quân sự và an ninh tư nhân (PMCS) hoạt động với khoảng 20.000 nhân viên, trong đó đã có hơn 120 lính đánh thuê bị chết, nhưng không được điểm danh trong các con số thống kê chính thức.
Hai công ty quan trọng nhất trong lĩnh vực này là DynCorp- và MPRI (Tập đoàn nguồn chuyên gia quân sự). Từ nhiều năm nay, các nhân viên DynCorp chiến đấu trong cuộc chiến tranh chống ma túy không tuyên bố ở Colombia, Bolivia và Peru, đào tạo các đan vị quân đội ở Bosnia và Kosovo, bảo dưỡng máy bay của lực lượng không quân A-rập Xê-út và Kuwait.
DynCorp đã ký một hợp đồng lớn tiếp theo là đảm nhận việc xây dựng lực lượng cảnh sát ở Iraq. MPRI được người ta biết tới với các hoạt động ở Nam Tư trước đây khi lính đánh thuê của công ty này hoạt động tại đó với tư cách là người huấn luyện và cố vấn, vào lúc Mỹ vẫn chính thức phải thực hiện lệnh cấm vận vũ khí của LHQ. Năm 1995, lính đánh thuê của công ty này đã hỗ trợ tích cực về mặt hậu cần và lên kế hoạch cho quân đội Croatia trong chiến dịch "Bão táp để tái chiếm Kraiina. Họ cũng là lực lượng được giao nhiệm vụ giám sát việc rút quân đội Serbia khỏi Kosovo MPRI cũng đã làm việc ở Ghine Xích đạo trong việc giúp nhà độc tài Teodoro Obiang Nguema Mbasogo trong việc xây dựng lực lượng bảo vệ bờ biển để bảo vệ quyền lợi của tập đoàn dầu mỏ Exxonmobil.
Chỉ huy của các đơn vị lính đánh thuê này thường là các vị tướng hồi hưu có quan hệ tốt với các đồng đội cũ và ngành công nghiệp sản xuất vũ khí. Do phải đảm nhận nhiều các nhiệm vụ trong lĩnh vực an ninh và hậu cần, người ta rất cần các chuyên gia trong lĩnh vực viễn thông, giám sát điện thoại, đánh giá các ảnh chụp từ vệ tinh, giải thoát con tin hoặc phân tích các vụ khủng bố có thể xảy ra cũng như những vệ sĩ lành nghề bảo vệ các nhân vật quan trọng. Vì vậy, cũng không có gì lạ khi những chuyên gia hàng đầu cung cấp những dịch vụ như vậy là từ mỹ, sau đó là Anh và Israel.
Ông Peter Singer, một chuyên gia Mỹ nhiều năm nghiên cứu về hiện tượng tái xuất những đạo quân đánh thuê cho biết, ông lo ngại vì hiện nay còn thiếu cơ chế pháp lý để kiểm soát về chính trị và quân sự đối với những đội quân tư nhân này. Theo ông Singer, ngay cả Lầu Năm góc là người đứng ra thuê các công ty quân sự tư nhân cũng không nắm được chính xác số lính đánh thuê làm việc cho họ là bao nhiêu người.
