Liên hợp nuôi cá sạch đầu tiên ở Việt Nam

Từ giữa tháng 8-2005, ba bang của Hoa Kỳ đã ban hành quyết định cấm bán cá da trơn nhập khẩu từ Việt Nam và tạm giữ 340 tấn cá tra, basa ở cả ba bang, trong đó riêng bang Alabama tạm giữ 100 tấn để xét nghiệm. Sau khi xét nghiệm, ngành nông nghiệp bang Alabama đã quyết định tiêu hủy 100 tấn cá tạm giữ do có chứa chất kháng sinh bị cấm là fluoroquinolones và ghi sai nhãn mác.

Trước sự việc trên, VASEP khẳng định việc vi phạm về kháng sinh và nhãn mác trên những lô hàng bị phát hiện ở ba bang của Hoa Kỳ chỉ là những trường hợp cá biệt, VASEP luôn khuyến cáo các hộ nuôi cá và doanh nghiệp Việt Nam không sử dụng các loại kháng sinh cấm.

Theo một số hộ nuôi cá tra ở Đồng Tháp, sự kiện trên đã tạo đà cho một số doanh nghiệp chế biến có cớ để ép giá mua cá nguyên liệu của ngư dân xuống thấp. Hàng loạt các cuộc họp bàn của các cấp chính quyền với doanh nghiệp, các hiệp hội để giải quyết khủng hoảng thừa, giá cá rớt liên tục trong tháng 8 và 9 vừa qua đã được tổ chức nhưng cũng không giải quyết được gì cho hộ nuôi cá.

Một sáng kiến mới rất thiết thực, mang lại lợi ích cho rất nhiều người và cả xã hội đã chào đời, đó là liên kết năm "nhà" (Nhà sản xuất giống, người nuôi cá, nhà cung cấp thuốc thú y thủy sản, nhà cung cấp thức ăn và nhà chế biến) thành lập một Liên hợp nuôi cá sạch đầu tiên ở Việt Nam.

Ngày 29-9, Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu thủy sản An Giang đã tổ chức hội nghị chính thức ra mắt Liên hợp sản xuất cá sạch Agifish Bio Pangasius Union - ABPU). 

Tại hội nghị, ông Andrew Keenan, Tổng giám đốc Tổ chức chứng nhận quốc tế SGS Việt Nam, đã trao bằng chứng nhận SQF 1000 cho 19 hộ nuôi là thành viên của ABPU và bằng chứng nhận SQF 2000 (tiêu chuẩn an toàn chất lượng sản phẩm thủy sản dành cho cơ sở chế biến) cho Công ty Agifish. Công ty Agifish cũng công bố đã thực hiện thành công chương trình quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn BRC (tiêu chuẩn bán lẻ của Anh) và sẽ được Tổ chức chứng nhận Anh quốc cấp chứng chỉ công nhận vào cuối tháng 10-2005.

ABPU đặt ra bốn mục tiêu rất thiết thực, mang lại rất nhiều lợi ích cho tất cả các thành viên và cả xã hội, cụ thể: giúp nghề nuôi cá ổn định và phát triển bền vững, người nuôi cá yên tâm sản xuất, doanh nghiệp chế biến chủ động được sản lượng và chất lượng nguyên liệu, góp phần cân đối cung cầu thông qua điều tiết sản lượng nuôi, cơ cấu cá nuôi phù hợp với nhu cầu thị trường, hạn chế bớt tình trạng khủng hoảng thừa hay thiếu cá nguyên liệu, gây biến động tăng giá hay giảm giá cá nguyên liệu trên thị trường. Mục tiêu thứ hai là hướng dẫn và tạo điều kiện cho người nuôi ứng dụng quy trình nuôi cá sạch theo tiêu chuẩn SQF 1000 và các tiêu chuẩn khác cao hơn như Eurep GAP, BAP... nhằm sản xuất ra cá thương phẩm chất lượng cao, ổn định, đáp ứng yêu cầu về chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm ngày càng cao của thị trường, nhất là những thị trường xuất khẩu khó tính như Mỹ, EU và Nhật. Mục tiêu thứ ba là hỗ trợ ngư dân tiếp nhận công nghệ tiên tiến, ứng dụng kỹ thuật mới vào nghề nuôi, phòng trị bệnh và thu hoạch cá, tạo điều kiện cho người nuôi trao đổi kinh nghiệm, hoàn thiện quy trình nuôi nhằm đạt chỉ tiêu chất lượng cao, giảm giá thành (chẳng hạn như nuôi cá tra thịt trắng trong hầm sẽ có giáthành thấp hơn nuôi bè nhưng cá ngon hơn, chất lượng cao hơn so với nuôi cá tra, basa trong bè thả trên sông, đặc biệt, cá tra thịt trắng nuôi hầm luôn được thị trường nước ngoài ưa chuộng hơn loại khác), đảm bảo thu được lợi nhuận hợp lý. Mục tiêu thứ tư là góp phần chủ động và tích cực bảo vệ tốt môi trường vùng nước nuôi thủy sản, đảm bảo các tiêu chuẩn về lợi ích xã hội của cộng đồng ngư dân, góp phần xây dựng và quảng bá hình ảnh tốt đẹp của cá nước ngọt Việt Nam trên thị trường thế giới.

Việc ra đời của Liên hợp sản xuất cá sạch ABPU đã tác động không nhỏ đến thị trường trong và ngoài nước. Giá mua cá nguyên liệu trong tuần đầu tháng 10-2005 ở ĐBSCL tiếp tục tăng sau khi đã tăng nhẹ trong tuần cuối tháng 9-2005, cá tra thịt trắng loại 1,5 kg/con lên 10.500 đồng/kg, tăng 800 đồng/kg so cùng kỳ tháng trước. Ở thị trường nước ngoài, các nhà nhập khẩu từ EU cũng đang tăng mạnh đơn đặt hàng mua cá tra, basa từ Việt Nam, nhất là từ các doanh nghiệp chế biến ở An Giang để đáp ứng cho nhu cầu tiêu thụ sẽ tăng lên trong những tháng cuối năm.