Lê-Nin - Người thầy lý luận  và đạo đức cách mạng

Trên hành trình tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã tìm thấy ở chủ nghĩa Lê-nin con đường giải phóng cho dân tộc Việt Nam khi đọc "Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa" của V.I.Lê-nin trên báo L'Humanité (cơ quan ngôn luận của Ðảng Cộng sản Pháp) trong hai số liên tiếp ngày 16 và ngày 17-6-1920. Người đã thấy trong đó lời giải cho câu hỏi: đâu là con đường giải phóng đồng bào khỏi ách đô hộ của chủ nghĩa thực dân?

Nhiều năm về sau, Người kể lại trong bài "Con đường dẫn tôi đến chủ nghĩa Lê-nin", nhân Kỷ niệm lần thứ 90 Ngày sinh của V.I.Lê-nin và một lần khác trong bài trả lời phỏng vấn báo L'Humanité: Luận cương của Lê-nin làm tôi rất cảm động, phấn khởi, sáng tỏ, tin tưởng biết bao. Tôi vui mừng đến phát khóc lên. Ngồi một mình trong buồng mà tôi nói to lên như đang nói trước quần chúng đông đảo: Hỡi đồng bào đang bị đọa đày đau khổ! Ðây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng chúng ta...

Từ lần gặp đầu tiên, qua Luận cương, ánh sáng cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lê-nin đã chinh phục hoàn toàn Nguyễn Ái Quốc. Trước tiên, đó là sự chinh phục về mặt tình cảm, tình cảm đó được nung nấu bằng khát vọng cứu nước đang hằng ngày cháy bỏng trong tâm hồn người thanh niên yêu nước. Sau này, Người kể lại: Lúc đầu, chính là do chủ nghĩa yêu nước mà tôi tin theo Lê-nin. Rồi từng bước một, tôi đi đến kết luận là chỉ có chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức và giai cấp công nhân toàn thế giới. Và, Lê-nin đã vạch đường cho chúng tôi cụ thể...

Ánh sáng của tư tưởng Lê-nin đã soi rọi cho Nguyễn Ái Quốc tìm ra con đường đấu tranh giải phóng cho dân tộc Việt Nam. Trong tác phẩm Ðường kách mệnh nổi tiếng của mình viết từ những ngày vận động thành lập Ðảng, Người đã khẳng định: Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lê-nin.

Tin tưởng đi theo con đường cách mạng của Lê-nin, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh tích cực hoạt động trong phong trào công nhân và phong trào giải phóng dân tộc, ra sức tìm hiểu, nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lê-nin và kinh nghiệm các cuộc cách mạng trên thế giới, nhất là Cách mạng Tháng Mười Nga 1917, do Lê-nin và Ðảng Cộng sản lãnh đạo. Trong những bài viết của mình, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh nêu rõ, Lê-nin là người kế tục xuất sắc sự nghiệp của K.Marx - F.Engels và đã đưa chủ nghĩa xã hội khoa học phát triển, từ lý luận trở thành hiện thực, mở ra thời đại lịch sử quá độ từ CNTB lên CNXH.

Tên tuổi của Lê-nin gắn liền với Cách mạng Tháng Mười Nga 1917 vĩ đại. Thắng lợi của cuộc cách mạng này đã mở ra thời đại mới trong lịch sử loài người, và con đường giải phóng các dân tộc thuộc địa. Bác đã viết: Lê-nin là người đầu tiên đã đặt cơ sở cho một thời đại mới, thật sự cách mạng trong các nước thuộc địa. Ðối với tất cả các dân tộc bị áp bức và nô lệ.

Trong những ngày giá rét ở Moscow đầu năm 1924, Nguyễn Ái Quốc đã chứng kiến nỗi đau của nước Nga và các dân tộc bị áp bức qua những sinh viên đang học ở Ðại học Phương Ðông, khi Lê-nin qua đời. Nỗi đau đó nói lên rằng: Lê-nin là người thầy vĩ đại của cách mạng được tất cả mọi người từ những người bình thường nhất đến những người ưu tú nhất hiểu biết và yêu mến. Ðiều này còn cho thấy những người bị áp bức đang thức tỉnh và họ có thể "nhận lấy nhiệm vụ mà Lê-nin để lại và tiếp tục tiến lên".

Kể từ bài báo đầu tiên viết về Lê-nin, chỉ sáu ngày sau khi Lê-nin từ trần (bài Lê-nin và các dân tộc thuộc địa đăng trên báo Pravda ngày 27-1-1924), và trong tất cả các bài viết về Lê-nin sau này của mình, Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh viết về Lê-nin với lòng tin tưởng và kính trọng đặc biệt. Bên cạnh việc khẳng định "Lê-nin là người đã thực hiện và phát triển chủ nghĩa Mác. Là người cha của cách mạng vô sản và cách mạng giải phóng dân tộc", Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định, Lê-nin "Là người thầy đã đào tạo ra những chiến sĩ cách mạng khắp thế giới, chẳng những bằng lý luận cách mạng khoa học nhất, mà còn bằng đạo đức cách mạng cao cả nhất"(1).  

Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn nêu gương đạo đức cách mạng của Lê-nin - tấm gương tiêu biểu của đạo đức cách mạng. Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn cán bộ, đảng viên phải thấm nhuần và làm theo những lời dạy của Lê-nin: "Lê-nin dạy chúng ta phải ra sức chống quan liêu, tham ô, lãng phí. Dù vô tình hay cố ý, duy trì ba bệnh ấy tức là giúp sức cho kẻ địch và làm hại cho nhân dân, cho Chính phủ, cho Ðảng". Ðể chống lại những căn bệnh đó, Người viết: "Lê-nin dạy chúng ta giản đơn và khiêm tốn, trong sạch và chính trực... Lê-nin dạy chúng ta phải thật thà tự phê bình và phê bình để đoàn kết chặt chẽ và tiến bộ mãi".

Những điều Hồ Chí Minh viết cách đây hơn 50 năm về đạo đức của Lê-nin cho đến nay vẫn mang tính thời sự.

Chủ tịch Hồ Chí Minh coi chủ nghĩa Mác - Lê-nin là cái cẩm nang thần kỳ vì nó chứa đựng những lập trường, quan điểm và phương pháp cách mạng giúp những người cách mạng nhận thức tình hình và hành động một cách đúng đắn. "Ðối với công việc, phải thấy trước, lo trước, tính trước. Phải cân nhắc kỹ những điều thuận lợi và khó khăn, để kiên quyết vượt qua mọi khó khăn, phát triển mọi thuận lợi, bất kỳ việc to, việc nhỏ, đều phải rất cẩn thận. Không hấp tấp, không rụt rè. Bại không nản, thắng không kiêu. Tuyệt đối tránh chủ quan, nóng vội"(2).

Khi trả lời phỏng vấn báo L'Humanité ngày 15-7-1969, Người khẳng định: "Về phần chúng tôi, chính là do cố gắng vận dụng những lời dạy của Lê-nin, nhưng vận dụng một cách sáng tạo, phù hợp với thực tế Việt Nam ngày nay, mà chúng tôi đã chiến đấu và giành được những thắng lợi to lớn như đồng chí đã biết. Chúng tôi giành được thắng lợi đó là do nhiều nhân tố, nhưng cần phải nhấn mạnh rằng - mà không chỉ nhân dịp kỷ niệm lần thứ 100 Ngày sinh Lê-nin - chúng tôi giành được những thắng lợi đó trước hết nhờ cái vũ khí không gì thay thế được là chủ nghĩa Mác - Lê-nin".

Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: "Chúng ta kỷ niệm đồng chí Lê-nin, thương nhớ đồng chí Lê-nin thì càng phải học tập và thực hành chủ nghĩa Mác - Lê-nin. Ðó là con đường duy nhất cho chúng ta đưa kháng chiến đến thắng lợi, kiến quốc đến thành công"(3).

 ----------------------

1, 2, 3 - Hồ Chí Minh - Toàn tập - Nxb CTQG, Hà Nội, 2000, Tập 6, tr 386; 387.