Lãng phí từ những công trình xây dựng kém chất lượng ở Sóc Trăng

Trong xây dựng, theo quy định, các nhà thầu phải tuân thủ nghiêm ngặt theo thiết kế từng hạng mục công trình, cả chất liệu, chủng loại vật liệu, kết cấu. Thế nhưng, một số công trình xây dựng ở tỉnh Sóc Trăng, các đơn vị thi công cố tình phớt lờ thiết kế, trong khi chủ đầu tư, đơn vị giám sát, Ban quản lý dự án lại thiếu tinh thần trách nhiệm, dẫn đến hậu quả đáng tiếc.

Ðó là công trình Trung tâm giáo dục thường xuyên Sóc Trăng (các đơn vị thi công là Công ty TNHH Thống Nhất, Công ty cổ phần xây dựng Sóc Trăng, Công ty xây dựng 319 - Bộ Quốc phòng). Công trình này có tổng số vốn đầu tư gần 15 tỷ đồng, xây dựng khu ký túc xá sinh viên, khu quản lý và học tập.

Theo kết luận cơ quan thanh tra, ngay giai đoạn chuẩn bị đầu tư công trình này đã có sai phạm nghiêm trọng khi  đơn vị tư vấn lập dự án đầu tư đã tính thừa giá trị xây lắp của khu quản lý và học tập ở hạng mục san lấp mặt bằng gần 390 triệu đồng, dẫn đến tăng giá trị đầu tư hơn 401 triệu đồng. Công trình này còn bộc lộ hàng loạt sai phạm khác trong quá trình thi công. Chẳng hạn, hệ thống thoát nước, sân, đường thi công không đúng theo hồ sơ thiết kế đã được phê duyệt, như diện tích sân, đơn vị thi công (Công ty TNHH Thống Nhất) thực hiện 304,2 m2 nhưng thanh toán 520 m2; hệ thống thoát nước thực hiện 593,78 m, thanh toán 603,94 m. Riêng đối với đơn vị tư vấn giám sát (Công ty TNHH Ba Xuyên) đã buông lỏng quản lý, giám sát, ký nghiệm thu để đơn vị thi công thanh toán khống hơn 31 triệu đồng.

Các sai phạm còn thể hiện ở thiết kế một đằng, thi công một nẻo. Hạng mục giảng đường 400 chỗ, theo thiết kế: trần làm bằng ván ép giả bê-tông, nhưng đơn vị thi công tự ý thay đổi chất liệu làm bằng thạch cao, khung nhôm. Ðã vậy, đơn vị thi công còn làm bảng kê thanh toán khống tiền khung thép, ván khuôn, thép giằng chéo mái để "rút ruột" 49 triệu đồng.

Ở hệ thống lớp học hai tầng, 10 phòng, đơn vị thi công không đúng thiết kế, thiếu khối lượng so với hồ sơ dự toán trúng thầu, trị giá gần 64 triệu đồng. Chính vì kiểu làm ăn gian dối này mà hiện nay, mái của công trình đang bị võng; tệ hại hơn là trước đó mái đón tiền sảnh dài 4 m, rộng 2,4 m đã bị sập, rất may không có thiệt hại về người.

Ðiều đáng nói là không chỉ có nhà thầu thi công mà các đơn vị thiết kế, tư vấn, giám sát, thẩm định cũng làm ăn cẩu thả, tắc trách và chủ đầu tư (Sở Giáo dục và Ðào tạo Sóc Trăng) cũng có sai phạm không nhỏ. Như tham mưu trình duyệt dự toán thiết bị cho Trung tâm giáo dục thường xuyên đầu tư, mua sắm thừa so với quy mô hiện có, gây lãng phí 200 bộ bàn ghế học sinh, 40 bàn giáo viên, 20 bộ âm thanh, tổng giá trị gần 194 triệu đồng, sử dụng thiết bị bàn ghế học sinh không đúng yêu cầu của dự án.

Các công trình thuộc dự án giáo dục tiểu học cho trẻ có hoàn cảnh khó khăn do Sở Giáo dục và Ðào tạo Sóc Trăng làm chủ đầu tư nằm trên địa bàn các huyện Long Phú, Kế Sách, Mỹ Xuyên cũng chưa bảo đảm kỹ thuật, chất lượng. Dự án này có tổng số vốn đầu tư hơn 11 tỷ đồng, đợt 1 xây dựng 18 điểm trường, gồm 66 phòng học, 18 khu vệ sinh, 18 phòng giáo viên...

Theo đánh giá của Sở Xây dựng Sóc Trăng, qua kiểm tra 10/18 điểm trường thì đã có sáu điểm trường không có hồ sơ pháp lý, hồ sơ quản lý chất lượng. Ðiều đó cho thấy chủ đầu tư và các đơn vị giám sát, thi công chưa thực hiện tốt công tác giám sát, kiểm tra chất lượng công trình. Tiến độ xây dựng rất chậm, phần lớn các đơn vị thi công sử dụng cát lẫn nhiều tạp chất, cốt thép bị rỉ quá nhiều, bê-tông chất lượng kém, sử dụng gạch thủ công có chất lượng xấu.

Một số công trình có sai phạm về kỹ thuật như Trường tiểu học Trung Bình, huyện Long Phú, khi đổ bê-tông đà sàn bị xê dịch cốt thép chịu lực, Trường tiểu học Viên An, huyện Mỹ Xuyên lắp đặt cốt thép chưa đúng kỹ thuật theo hồ sơ thiết kế; Trường tiểu học Kế An 2, huyện Kế Sách sử dụng phương pháp đổ bê-tông phân đoạn mà trong kỹ thuật thi công không cho phép...

Ngoài ra, ở một số công trình, đơn vị trúng thầu thi công đã không trực tiếp làm mà giao khoán lại cho các nhóm thợ xây dựng địa phương không được trang bị đầy đủ các thiết bị, vật tư thi công. Người giám sát công trình đều là cán bộ kỹ thuật của Công ty cổ phần tư vấn xây dựng Sóc Trăng, năng lực yếu, cùng một lúc ôm đồm nhiều công trình và thường xuyên vắng mặt tại công trường, dẫn đến công trình xây dựng không có người giám sát.

Công trình đường đua ghe Ngo TP Sóc Trăng (đơn vị thi công là Công ty cổ phần phát triển kỹ thuật Hà Nội) cũng có chất lượng rất kém. Hội đồng và tổ chuyên viên kiểm tra chất lượng cọc bê-tông của tỉnh Sóc Trăng đã xác định nhiều đoạn cọc bê-tông tại hạng mục khán đài đường đua ghe Ngo không bảo đảm chất lượng mác bê-tông theo thiết kế. Trong số 1.423 đoạn cọc được phân chia thành năm lô để kiểm tra, chỉ mới kiểm tra hai lô (số 2 và số 3) với 241 đoạn cọc, đã phát hiện có tới 186 đoạn cọc không đạt yêu cầu về mác bê-tông theo thiết kế. Ngoài ra, còn có 15 đoạn cọc bị nứt, không thí nghiệm đo siêu âm và đánh giá được cường độ. Chỉ qua kiểm tra hai lô cọc cho thấy, chất lượng cọc bê-tông tại công trình là rất kém.

Nguyên nhân dẫn đến chất lượng cọc không bảo đảm được xác định là do công việc chuẩn bị đổ bê-tông, đầm nén, bảo dưỡng bê-tông cọc của đơn vị thi công kém. Ðây là một trong những công trình trọng điểm có vốn đầu tư khá lớn (hơn sáu tỷ đồng), gồm các hạng mục: khán đài, bờ kè, hệ thống thoát nước, đường nội bộ... nhằm phục vụ lễ hội đua ghe Ngo truyền thống hằng năm của tỉnh. Trước khi khởi công xây dựng, Sở Xây dựng tỉnh đã yêu cầu chủ đầu tư (Sở Thể dục - Thể thao Sóc Trăng) chọn đơn vị tư vấn kiểm định, đồng thời báo cáo năng lực chỉ huy, giám sát công trình cho ngành chủ quản, nhưng chủ đầu tư không thực hiện. Ðược biết, hiện nay công trình này đang "dở khóc, dở cười", bởi đơn vị thi công không có mặt tại hiện trường để khắc phục hậu quả từ mấy tháng nay.

Thực tế cho thấy, không chỉ có những công trình nêu trên, mà còn nhiều công trình xây dựng tại tỉnh Sóc Trăng thời gian qua đạt chất lượng rất kém, gây thất thoát, lãng phí lớn tiền của Nhà nước. Ðiều đáng lo ngại là phần lớn các đơn vị thi công tùy tiện thay đổi vật liệu xây dựng, không đúng theo hồ sơ thiết kế, nhưng chủ đầu tư, đơn vị tư vấn giám sát công trình không có biện pháp ngăn chặn kịp thời. Những sai phạm nêu trên thường chỉ được phát hiện qua các đợt kiểm tra của Sở Xây dựng.

Trước thực trạng nêu trên, Chủ tịch UBND tỉnh Sóc Trăng Huỳnh Thành Hiệp đã chỉ đạo Sở Xây dựng, chủ đầu tư và các ngành liên quan kiên quyết yêu cầu nhà thầu thi công khắc phục, sửa chữa những hạng mục công trình kém chất lượng, bảo đảm đúng thiết kế. Nhưng đáng tiếc là việc khắc phục những sai phạm rất chậm, chỉ mang tính chất đối phó. Dư luận ở Sóc Trăng yêu cầu tỉnh, các ngành chức năng sớm có biện pháp làm rõ, xử nghiêm những đơn vị, cá nhân có sai phạm từ chủ đầu tư, đơn vị thi công, đến tư vấn giám sát các công trình xây dựng, tránh tình trạng "cha chung không ai khóc".