Làng gốm Thanh Hà

 Mặc dầu nguyên liệu chính vẫn là đất sét nhưng không giống bất cứ sản phẩm gốm nào trên địa bàn cả nước. Tùy kinh nghiệm về thời gian và nhiệt độ nung nấu mà mầu sắc gốm Thanh Hà rất đa dạng: từ mầu hồng, hồng vàng đến đỏ, gạch nâu, đen huyền. Nhờ kỹ thuật cao của người thợ nên sản phẩm có độ bền, láng chẳng khác gì tráng men. Ðặc biệt, khi gõ vào sản phẩm vang lên những âm thanh trong và có độ vang xa.

Người làng gốm kể lại rằng, các nghệ nhân Thanh Hà từng được các vua chúa triều Nguyễn mời ra Huế để chế tác những sản phẩm phục vụ cho sinh hoạt cung đình và được phong hàm Cửu phẩm, Bát phẩm. Làng gốm Thanh Hà phát triển rực rỡ trong hai thế kỷ 17 - 18 và trở thành một trong những mặt hàng chủ yếu cung cấp cho thương gia khắp nơi đến giao thương tại phố cảng Hội An xưa. Hiện gốm Thanh Hà có mặt khắp nơi trong nước, xuất khẩu sang thị trường Ca-na-đa, Mỹ, Pháp... Ngoài gốm, làng Thanh Hà còn nổi tiếng về gạch, ngói. Nơi đây, từ xưa đã cung cấp ngói âm dương, ngói mầu, ngói ống cho các công trình kiến trúc cổ.

Trước đây, khi du lịch chưa phát triển, gốm Thanh Hà chỉ đơn thuần là nghề thủ công - mỹ nghệ, nay phát triển thêm về tính dịch vụ. Ðến thăm làng nghề, du khách thỏa sức lựa chọn các sản phẩm lưu niệm, đồng thời tận mắt chứng kiến những thao tác điêu luyện từ đôi bàn tay và tấm lòng của người nghệ nhân tài hoa. Ðặc biệt, làng cho ra đời hàng loạt các sản phẩm như mặt nạ, tò he đại diện cho 12 con giáp theo tuổi của du khách, những chú heo đất hay mục đồng cưỡi trâu, hình chùa Cầu đều tạo nên vẻ đẹp riêng mang đậm bản sắc văn hóa và tâm hồn con người xứ Quảng... Những sản phẩm nghệ thuật ấy thật sự đánh dấu sự trở lại của thương hiệu gốm Thanh Hà; không chỉ "phủ sóng" các cơ sở du lịch Hội An mà còn theo chân du khách đi khắp mọi miền.

Trước đây làng gốm Thanh Hà đông đúc với 30 bàn xoay, trăm lò nung nghi ngút khói, cả ngàn thợ thầy làm việc tất bật mỗi năm sáu tháng nắng ráo. Hiện nay cả làng chỉ còn tám lò gốm với khoảng 35 lao động trong đó chỉ có mươi người thợ giỏi như anh Bùi Liêu, Ban Sáu, Nguyễn Vinh, Nguyễn Cử, Nguyễn Sao, Lê Phát... Làng gốm Thanh Hà đa số sản xuất theo hai phương thức bàn xoay và tạo hình bằng kỹ thuật khuôn đúc làm ra những sản phẩm với nhiều mẫu mã phong phú, đa dạng. Nguyên liệu chính làm ra gốm là đất sét được mua từ Duy Xuyên, Ðiện Bàn, Ðại Lộc. Sự khéo léo của bàn tay và óc sáng tạo của người thợ đã tạo nên các hình hoa văn, họa tiết sống động trang trí trên những sản phẩm gốm.

Hòa mình với sự phát triển chung, các nghệ nhân" làng gốm Thanh Hà hiện nay còn chế tác những sản phẩm mang dáng dấp hiện đại hơn với nhiều chủng loại đa dạng và phong phú khác như lu, đèn trang trí, tượng sư tử... Sản phẩm làm ra được xuất khẩu đi Nhật Bản, In-đô-nê-xi-a, Ca-na-đa, Mỹ, Pháp được đặt trong các khách sạn, trong và ngoài nước. Mẫu mã đèn với nhiều chủng loại được cách điệu khá bắt mắt, được khách hàng trong và ngoài nước ưa chuộng. Công việc khá công phu và tốn nhiều thời gian, ngoài hiệu quả kinh tế từ gốm mang lại, còn duy trì ngọn lửa yêu nghề. Dường như trên từng con đường, góc phố, mái ngói rêu phong của phố cổ Hội An đều trĩu nặng tấm lòng các nghệ nhân làng gốm Thanh Hà. Họ đã tạo nên một góc phố cổ hoài niệm.

Sản xuất đồ gốm truyền thống tại làng gốm Thanh Hà.