Làm tốt công tác định canh, định cư

Tuy nhiên, quá trình triển khai thực hiện công tác này bộc lộ nhiều hạn chế, yếu kém; nhất là công tác quản lý nhà nước về di dân, tái định cư chưa được các địa phương quan tâm chú trọng. Ðiều đó thể hiện qua việc bố trí vốn đầu tư còn dàn trải, thiếu trọng tâm, trọng điểm, chủ yếu trông chờ vốn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, thiếu biện pháp huy động thêm các nguồn vốn khác để đầu tư phát triển đồng bộ kinh tế - xã hội vùng dự án. Nhiều địa phương chậm và lúng túng trong việc thực hiện thu hồi đất, giao đất, xây dựng phương án chuyển đổi ngành nghề cho người dân tái định cư phi nông nghiệp và triển khai phương án sản xuất cho các hộ tái định cư nông nghiệp. Ðáng chú ý tại một số khu vực di dân, tái định cư thuộc các công trình thủy điện, thủy lợi, công tác quản lý nhà nước về di dân, tái định cư chưa có sự phối hợp của các bộ, ngành.

Cả nước hiện có hơn 200 dự án thủy điện, trong đó có 37 dự án có di dân. Theo cơ chế hiện hành, Chính phủ giao cho Tập đoàn Ðiện lực Việt Nam và các tỉnh thực hiện. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn không thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước ở khu vực này. Do vậy, tại nhiều khu di dân, tiến độ xây dựng một số dự án thành phần còn chậm; chưa có quy chế quản lý, sử dụng và kinh phí để thực hiện duy tu, bảo dưỡng các công trình, làm ảnh hưởng hiệu quả sử dụng của các dự án; sản xuất và đời sống người dân tái định cư gặp không ít khó khăn. Nhất là tại nhiều nơi, hộ tái định cư không có đất sản xuất đã bỏ về nơi ở cũ.

Trong khi đó hiện còn gần 20 nghìn hộ đồng bào dân tộc thiểu số với hơn 94 nghìn nhân khẩu chưa được định canh, định cư. Nếu tính cả số hộ dân tại 37 dự án thủy điện có di dân thì số hộ cần định canh, định cư còn khá lớn. Vì vậy, Chính phủ vừa cho phép kéo dài thời gian thực hiện Quyết định 33/2007/QÐ-TTg và Quyết định 1342/QÐ-TTg đến năm 2015.

Ðể các quyết định nói trên đi vào cuộc sống, các bộ, ngành và địa phương cần rà soát lại các dự án đang triển khai, ưu tiên huy động các nguồn vốn để đầu tư hoàn thành các dự án dở dang, sớm đưa dân đến sinh sống. Cụ thể hóa chính sách hỗ trợ của Chính phủ phù hợp điều kiện thực tế tại mỗi địa phương. Chủ động nghiên cứu, đề xuất, xây dựng chính sách hậu tái định cư, nhất là chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất để tăng thu nhập, nâng cao đời sống người dân tại các điểm tái định cư; xây dựng khu tái định cư theo chuẩn nông thôn mới, tạo điều kiện cho các hộ di dân định canh, định cư có đời sống ổn định, sản xuất bền vững tại khu sinh sống mới.