Tấp nập đưa con đi tiêm chủng
Từ ngày 1/7, Chính phủ ban hành Nghị định yêu cầu các cơ sở giáo dục trên cả nước phối hợp ngành y tế địa phương rà soát lịch sử tiêm chủng của học sinh nhằm kịp thời tiêm nhắc, tiêm bù các vắc-xin quan trọng, để phòng, chống các bệnh truyền nhiễm, bảo vệ sức khỏe trước năm học mới 2026-2027.
Theo ghi nhận trong những ngày qua, các trạm y tế, trung tâm tiêm chủng có nhiều trẻ đến tiêm chủng; chủ yếu là các em đang học mầm non, tiểu học chưa hoàn thành lịch tiêm theo yêu cầu, thậm chí chưa thực hiện tiêm nhắc các mũi tiêm quan trọng như phòng bệnh sởi, viêm não, phế cầu…
Với lịch tiêm chủng cố định 2 ngày/tháng, ngày 25/8, tại Trung tâm y tế phường Phan Thiết, nhiều phụ huynh chở trẻ đã xếp hàng từ sớm để tiêm chủng, nhất là trong bối cảnh chuẩn bị bước vào năm học mới. Anh Đoàn Văn Toàn (33 tuổi) cho biết vừa làm thủ tục nhập học cho con gái, nhà trường đề nghị tiêm bù vắc-xin. "Nhiều năm trước, con tôi được tiêm vắc-xin nhưng cũng không giữ lại sổ. May mắn, các trạm y tế có thể kiểm tra được liều vắc-xin đã tiêm nên cũng thuận tiện", anh Toàn nói thêm.
Do các trạm y tế có lịch tiêm cố định nên vẫn chưa thuận tiện cho nhiều người dân. Cũng chính từ đó, nhiều người đã lựa chọn trung tâm dịch vụ. Tuy nhiên, không phải cơ sở nào cũng có thể rà soát được lịch sử đã tiêm.
Tại Trung tâm Tiêm chủng VNVC Phan Thiết (phường Hàm Thắng), vợ chồng chị Nguyễn Thị Thanh Ly (36 tuổi) đưa hai con là Trâm Anh đang học lớp 3 và Nhã Kỳ học lớp 5 tiêm vắc-xin, chuẩn bị sức khỏe bước vào năm học mới. Vợ chồng chị nhờ bác sĩ tra cứu lịch sử tiêm chủng của 2 con để hoàn thiện hồ sơ trước khi nhập học. Bên cạnh đó, VNVC cấp giấy xác nhận tiêm chủng và cập nhật vào Hệ thống thông tin tiêm chủng quốc gia, giúp gia đình tiết kiệm nhiều thời gian trong quá trình hoàn thiện hồ sơ nhập học mà không phải chờ đợi lịch tiêm của trạm y tế địa phương. Sau khi được tư vấn, chị cho con tiêm bổ sung các mũi còn thiếu, đồng thời đăng ký tiêm thêm vắc-xin não mô cầu và sốt xuất huyết.
Tương tự, chị Hồ Thị Bảo Trâm (40 tuổi) chia sẻ, gia đình đã chuyển nhà nên mất sổ tiêm chủng. Nhờ trung tâm VNVC hỗ trợ tra cứu, rà soát và tư vấn miễn phí, gia đình mới bổ sung kịp thời mũi vắc-xin viêm não Nhật Bản còn thiếu cho con. Các bác sĩ tư vấn về nguy cơ các bệnh truyền nhiễm trong môi trường học, tôi quyết định cho hai con tiêm bổ sung các vắc-xin não mô cầu nhóm B và ACYW, sởi, thủy đậu.
Còn rất nhiều trẻ chưa tiêm bù
Theo Trung tâm Y tế khu vực Phan Thiết, các trẻ trên địa bàn được rà soát tiền sử tiêm chủng các vắc-xin trong chương trình Tiêm chủng mở rộng trước khi nhập học tại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học. Bên cạnh đó, ít nhất 90% trẻ được xác định chưa tiêm chủng hoặc tiêm chủng chưa đủ mũi vắc-xin sởi, sởi-rubella, vắc xin bại liệt và viêm não Nhật Bản được tiêm chủng bù liều để phòng bệnh.
Ông Trần Thanh Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Phan Thiết cho biết, trạm y tế thực hiện sau khi rà soát tiền sử tiêm chủng, tổ chức theo đợt riêng hoặc lồng ghép với buổi tiêm chủng thường xuyên; có thể triển khai tại các điểm tiêm chủng lưu động tại trường học. Địa phương, nhà trường cần truyền thông vận động phụ huynh cần đồng ý cho trẻ tiêm bù các loại vắc-xin còn thiếu theo hướng dẫn của ngành y tế.
Qua kiểm tra tiền sử tiêm chủng cho trẻ nhập học cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học vẫn còn hàng nghìn em chưa tiêm đủ liều vắc-xin bất kỳ hoặc cần tiêm bù liều. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lâm Đồng Phùng Xuân Bách cho biết, một số trường học không có cán bộ y tế học đường; cán bộ khác phải thêm trách nhiệm thu thập thông tin của trẻ, nên chưa nhiệt tình tham gia.
Cán bộ tại trạm y tế phải kiêm nhiệm nhiều công việc nên công tác rà soát có chậm trễ. Một số cơ sở tiêm chủng dịch vụ cập nhật mũi tiêm của trẻ lên Hệ thống thông tin tiêm chủng quốc gia chưa đầy đủ. Đáng lưu ý, nhiều phụ huynh không đồng ý cho trẻ tiêm bù gây ảnh hưởng đến tỷ lệ và miễn dịch cộng đồng. Hệ thống thông tin tiêm chủng quốc gia còn hạn chế trong chức năng tìm kiếm đối tượng, yêu cầu nhiều thông tin bắt buộc và độ chính xác cao khi tra cứu. Bộ Y tế có hướng dẫn để các địa phương có căn cứ tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành kế hoạch kèm theo phân bổ kinh phí hoạt động rà soát lịch sử tiêm chủng.
Y tế dự phòng là nền tảng trong chiến lược bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, trong đó tiêm chủng là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để phòng, chống bệnh truyền nhiễm. Hiện nay, trẻ em dễ mắc bệnh truyền nhiễm trong trường học, do mật độ học sinh đông và thường xuyên tiếp xúc, vui chơi sinh hoạt cùng nhau. Khi mắc bệnh, trẻ còn mang mầm bệnh về gia đình, làm tăng nguy cơ lây nhiễm và nguy hiểm cho người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai, người có sức khỏe yếu.
Bác sĩ Trưởng Trung tâm Tiêm chủng VNVC Phan Thiết Lê Trần Thắng cho biết, hiện danh mục bệnh cần sử dụng vắc-xin đã mở rộng lên 14 bệnh, trong khi chương trình Tiêm chủng mở rộng mới đáp ứng khoảng 10 bệnh truyền nhiễm. Ngoài các vắc-xin trong chương trình, phụ huynh chủ động đưa trẻ đi rà soát lịch sử tiêm chủng để được tư vấn tiêm bù, tiêm nhắc và bổ sung các vắc-xin quan trọng như cúm, phế cầu, thủy đậu, não mô cầu, HPV, sốt xuất huyết… và các vắc-xin phòng bệnh khác theo từng độ tuổi, để được bảo vệ toàn diện hơn.
Quan trọng nhất vẫn là phụ huynh đưa trẻ đi tiêm đúng lịch, đủ liều ngay từ khi mới sinh theo khuyến cáo của Bộ Y tế, góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận vắc-xin, nâng cao tỷ lệ bao phủ và tăng cường miễn dịch cộng đồng. Khi các bên cùng đồng hành sẽ xây dựng được môi trường học đường an toàn, góp phần tăng cường miễn dịch cộng đồng.