Nền kinh tế Nhật Bản lại rơi vào suy thoái - lần thứ tư trong một thập kỷ qua. Số liệu thống kê công bố hôm nay cho thấy, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong quý 4-2004 giảm 0,1% so với quý 3-2004 ( trong quý 3 – 2004 giảm 0,3% và trong quý 2-2004 giảm 0,2% so với quý trước đó).
GDP thực tế (sau khi đã điều chỉnh theo lạm phát) giảm là do chi tiêu cho tiêu dùng ở mức thấp và kim ngạch nhập khẩu tăng.
Trên lý thuyết, nếu một nền kinh tế có GDP giảm trong hai quý liên tiếp thì bị coi là rơi vào suy thoái.
Năm 2004, Nhật Bản được các nhà đầu tư và các nhà kinh tế ca ngợi là đạt được sự hồi phục kinh tế mạnh nhất kể từ sau sự sụp đổ của ngành bất động sản phát triển “quá nóng” vào những năm 90 của thế kỷ trước.
Tuy nhiên, tháng 11 vừa qua, Chính phủ Nhật Bản đã tuyên bố một phần của sự hồi phục này là “sự ảo tưởng” về những con số thống kê, và tuyên bố thay đổi cách tính GDP theo hướng phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế. Các số liệu thống kê trước đó cho thấy, GDP trong quý 3-2004 tăng 0,1% so với quý 2-2004.
Sau khi Chính phủ áp dụng cách tính GDP mới, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cũng đã phải điều chỉnh dự đoán tăng truởng kinh tế Nhật Bản cho năm tài chính 2005 tính đến tháng 3 – 2006 giảm 1% so với dự đoán trước đó, xuống còn 1,5%.
Một số nhà phân tích nhận định, sự hồi phục kinh tế ở Nhật Bản rất mong manh, phụ thuộc vào sự thay đổi của mức chi tiêu cho tiêu dùng, biến động giả cả của đồng yen và sự cải thiện kinh tế toàn cầu.
Một số nhà kinh tế vẫn lạc quan cho rằng, tại Nhật Bản đang diễn ra sự thay đổi về cơ cấu kinh tế. Các ngân hàng đã nỗ lực để giảm nợ khó đòi và các công ty đã thanh toán các khoản nợ lớn, đồng thời cắt giảm việc vay mượn “quá nóng”. Ngành công nghiệp Nhật Bản cũng cắt giảm chi phí, cải thiện mạng lưới cung cấp và sử dụng lao động nước ngoài với mức tiền công thấp hơn, và kết quả là các công ty lớn của Nhật Bản thu được lợi nhuận cao hơn.
Bộ trưởng Kinh tế Nhật Bản Heizo Takenaka cho rằng: Khó khăn chỉ là tạm thời. Nền kinh tế phải được đánh giá một cách toàn diện, chứ không phải chỉ dựa vào GDP. Nhìn một cách tổng thể và chiến lược, nền kinh tế Nhật Bản đang trong giai đoạn hồi phục.
Thời báo Tài chính Anh và BBC
