Tiến sĩ Phạm Hảo Hớn, Chủ tịch Hiệp hội DN TPHCM, đã nhận định như vậy trong cuộc gặp gỡ với 200 DN tại TPHCM vào ngày 9 và 10-1.
Nên tận dụng thương lượng
Ông James Mc Queen, luật sư của Văn phòng Attorney at Law (Mỹ), cho biết: Luật pháp Mỹ vốn rất phức tạp, do tồn tại song song nhiều bộ luật của quốc gia và của liên bang. Ở Mỹ, trong tranh chấp thương mại thì không những người thua kiện, người thắng kiện mà cả người rút đơn khởi kiện cũng đều mất tiền, nhiều khi còn hơn cả khoản tiền được đền bù. Dù trên thực tế có một khoản thưởng cho những đơn vị thắng kiện để khuyến khích DN không làm sai luật nhưng chẳng thấm tháp vào đâu so với chi phí phải trả cho luật sư. Vì vậy, chẳng đặng đừng các DN mới dẫn nhau ra tòa để khởi kiện.
Theo kinh nghiệm của ông James Mc Queen: Tranh chấp thương mại được chia ra làm bốn giai đoạn: Thương lượng, hòa giải, trọng tài và tố tụng, trong đó các DN nên “tận dụng” giai đoạn thương lượng giữa hai đối tác trên cơ sở nhượng bộ lẫn nhau để khỏi “tiền mất, tật mang”. Khi đã đến giai đoạn hòa giải với sự xuất hiện của luật sư coi như là đã mất một khoản tiền cho dịch vụ này.
Để hạn chế xảy ra tranh chấp thương mại, các luật sư Mỹ cũng khuyên: Hợp đồng ký kết với đối tác là cơ sở quan trọng nhất để giành phần thắng nếu chẳng may phải tranh chấp. Luật sư Jim Chen cho rằng: Không chỉ ở các nước kém phát triển, mà ngay tại Mỹ vẫn có 97% các DN không thực hiện việc ghi nhớ các điều khoản đã trao đổi giữa hai đối tác trong hợp đồng dẫn đến việc xét xử không như mong muốn. Các DN Việt Nam cần lưu ý thêm là trong hợp đồng phải ghi rõ địa điểm xử án ở đâu, chẳng hạn như xử ở Việt Nam, xử ở bang nào của Mỹ hay xử theo tòa thương mại quốc tế... Nếu chỉ ghi chung chung là “nếu có tranh chấp, sẽ được xử tại tòa án” thì coi như hợp đồng không có giá trị.
Minh bạch trong việc xin visa DN
Theo luật sư Jim Chen, Luật Di trú của Mỹ cũng rất rắc rối, chỉ tính riêng visa dành cho các đối tượng không định cư cũng đã có hơn 20 loại, trong đó một nửa là dành cho các DN xin visa đến Mỹ. Hiện loại visa B1 - dành cho các DN, doanh nhân đến Mỹ để ký kết hợp đồng, thành lập văn phòng đại diện, tìm hiểu thị trường là thông dụng nhất. Rất nhiều trường hợp bị từ chối loại visa này đơn giản vì không cung cấp đủ giấy tờ theo phía Mỹ yêu cầu dù có tài sản lớn tại Việt Nam. Các luật sư Mỹ lưu ý các DN Việt Nam muốn có visa đến Mỹ cần phải chứng minh lợi nhuận của DN có từ Việt Nam chứ không phải từ Mỹ. Các luật sư còn cảnh báo: Hiện có một số DN Việt Nam xin visa F1 (dành cho đối tượng sinh viên) để có được thời gian ở lại Mỹ lâu hơn. Điều này rất tai hại, vì khi bị phát hiện, coi như DN này khó có cơ hội đưa nhân viên trở lại Mỹ.
Giải đáp thắc mắc của một số DN Việt Nam muốn xin visa EB5 dành cho các DN muốn đầu tư vào Mỹ có thời hạn hai năm, luật sư Jim Chen cho rằng: Mỹ chưa áp dụng việc cấp visa EB5 cho DN Việt Nam vì điều kiện rất khắt khe là các DN phải đầu tư từ một triệu USD trở lên, thu hút ít nhất 10 nhân công và chỉ được đầu tư vào những khu vực nghèo ở Mỹ.