Kiều hối, dòng vốn niềm tin và đòn bẩy phát triển

Động lực tăng trưởng và ổn định kinh tế

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2, trong năm 2025, tổng lượng kiều hối chuyển về Thành phố Hồ Chí Minh đạt hơn 10,34 tỷ USD, chiếm gần 60% tổng kiều hối của cả nước. Trong đó, khu vực châu Á tiếp tục là nguồn chủ lực, đóng góp gần 50%, tiếp theo là châu Mỹ với khoảng 32%. Các khu vực châu Âu, châu Đại Dương và châu Phi cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, góp phần đa dạng hóa nguồn kiều hối và giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống.

Cơ cấu kiều hối phản ánh rõ nét sự lan tỏa của cộng đồng người Việt trên toàn cầu, cũng như tính ổn định và bền vững của dòng kiều hối. Đặc biệt, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chịu tác động từ xung đột địa chính trị, lạm phát cao và xu hướng thắt chặt tiền tệ tại nhiều nền kinh tế lớn, việc kiều hối về thành phố vẫn tăng trưởng hơn 8% cho thấy niềm tin vững chắc của kiều bào đối với môi trường kinh tế-xã hội trong nước. Bà Trần Thị Ngọc Liên, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 2 đánh giá: Dòng kiều hối về Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục giữ được đà tăng trưởng bền vững, đồng thời khẳng định vai trò của thành phố là địa bàn tiếp nhận kiều hối lớn nhất cả nước.

Tác động của kiều hối không chỉ thể hiện ở việc cải thiện cán cân thanh toán, tăng dự trữ ngoại hối quốc gia, ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát mà còn lan tỏa mạnh mẽ tới tiêu dùng và đầu tư. Đối với hàng triệu hộ gia đình, kiều hối là nguồn lực quan trọng giúp nâng cao mức sống, cải thiện điều kiện học tập, chăm sóc y tế và an sinh xã hội. Đáng chú ý, xu hướng sử dụng kiều hối đang có sự chuyển dịch rõ rệt. Nếu trước đây, kiều hối chủ yếu phục vụ tiêu dùng và hỗ trợ gia đình, thì nay tỷ lệ được đưa vào đầu tư, sản xuất, kinh doanh ngày càng gia tăng. Theo ước tính của Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh, khoảng 20-21% tổng lượng kiều hối được đầu tư trực tiếp vào lĩnh vực bất động sản, tương đương hơn 2 tỷ USD mỗi năm. Đây là nguồn lực đáng kể, góp phần thúc đẩy thị trường phát triển theo hướng lành mạnh và bền vững.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Được cho biết: Với khoảng 2,8 triệu người có mối liên hệ trực tiếp và gián tiếp, cộng đồng kiều bào được xem là nguồn lực đặc biệt quý giá về trí tuệ, kinh nghiệm quản lý, công nghệ, tài chính và mạng lưới quan hệ quốc tế. Con số hơn 10,3 tỷ USD kiều hối chuyển về thành phố trong năm 2025, tăng 8,3% so với năm trước, không chỉ phản ánh quy mô ngày càng lớn của dòng vốn này mà còn thể hiện sự tin tưởng bền bỉ của kiều bào vào triển vọng phát triển của thành phố và đất nước.

“Chúng tôi xem đây là dòng vốn của niềm tin, phản ánh chất lượng quản trị, tính minh bạch trong điều hành và sức hấp dẫn dài hạn của thành phố trên bản đồ đầu tư quốc tế. Mỗi đồng kiều hối là giá trị kinh tế và là tình cảm, niềm tin, là sự gửi gắm tương lai của quê hương”, đồng chí Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.

Đột phá thể chế, phát huy nguồn lực kiều hối

Giá trị lớn nhất của dòng kiều hối không chỉ nằm ở con số hàng chục tỷ USD, mà còn ở những đột phá thể chế gắn liền với việc khai thác và phát huy hiệu quả nguồn lực này. Những năm gần đây, hệ thống chính sách, pháp luật liên quan đến người Việt Nam ở nước ngoài và dòng kiều hối đã có nhiều bước cải cách quan trọng, tạo môi trường thuận lợi, minh bạch và an toàn hơn cho kiều bào đầu tư, sinh sống và làm việc tại quê hương.

Các quy định mới trong Luật Đất đai năm 2024 và Luật Kinh doanh Bất động sản sửa đổi được xem là những dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt. Lần đầu tiên, người Việt Nam định cư ở nước ngoài và người nước ngoài có nguồn gốc Việt Nam được xác lập vị thế pháp lý bình đẳng hơn trong tiếp cận đất đai, nhà ở và đầu tư. Việc phân định rõ quyền và nghĩa vụ đã tháo gỡ những rào cản pháp lý tồn tại suốt nhiều năm và củng cố mạnh mẽ niềm tin của kiều bào khi đưa vốn về nước.

Trước đây, không ít kiều bào phải nhờ người thân trong nước đứng tên khi mua nhà, đầu tư bất động sản, dẫn đến nhiều rủi ro tranh chấp và tâm lý e ngại. Nay, khung pháp lý minh bạch và nhất quán đã mở ra không gian rộng lớn hơn để kiều bào an tâm an cư, đầu tư và gắn bó lâu dài với quê hương. Đây không chỉ là đột phá về kỹ thuật lập pháp, mà còn là bước tiến quan trọng trong tư duy phát triển: Coi kiều bào là một bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc, là chủ thể đồng hành cùng đất nước trong tiến trình phát triển.

Thời gian qua, Đề án “Chính sách phát huy hiệu quả nguồn lực kiều hối trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2030” đang được triển khai quyết liệt, với mục tiêu đưa kiều hối trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng và chuyển đổi mô hình phát triển. Thành phố tập trung cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng thanh toán hiện đại, đồng thời chủ động xây dựng các cơ chế kết nối kiều bào với hệ sinh thái khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và các lĩnh vực ưu tiên như công nghệ cao, tài chính, logistics, giáo dục và y tế.

Lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh xác định, kiều bào không chỉ là nguồn lực, mà là chủ thể hành động phát triển, là đối tác chiến lược lâu dài và là người cùng kiến tạo tương lai cho thành phố. Thành công của thành phố trong giai đoạn tới được đo bằng tốc độ tăng trưởng, chất lượng quản trị, hiệu quả điều hành và mức độ lan tỏa của thành quả phát triển tới mọi người dân, trong đó có cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.