Kiên trì mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng

Quý I/2026, tăng trưởng GDP ước đạt khoảng 7,83%, cao hơn so với cùng kỳ năm trước và được đánh giá là tích cực trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục bất ổn và nhiều rủi ro gia tăng.

Cập nhật kịch bản tăng trưởng mới

Tuy nhiên, kết quả tăng trưởng quý I đạt được thấp hơn so với kịch bản đề ra tại Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ. Theo kịch bản điều hành tại Nghị quyết số 01/NQ-CP, để đạt mức tăng trưởng 10% trong cả năm 2026, tăng trưởng quý I phải đạt khoảng 9,1% với mức tăng trưởng của các khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,6%; công nghiệp và xây dựng tăng 10,3%; dịch vụ tăng 9,6%.

Tăng trưởng thực chất, ổn định và vì hạnh phúc nhân dân

02/04/2026 06:19

Từ kết quả tăng trưởng kinh tế quý I, bà Đỗ Thị Ngọc, Phó Cục trưởng Thống kê (Bộ Tài chính) cho biết để hoàn thành mục tiêu cả năm, các quý còn lại cần đạt mức tăng trưởng hơn 10% với kỳ vọng có sự bứt phá từ đầu tư công, tiêu dùng nội địa, xuất khẩu và các động lực mới như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế xanh... Cụ thể, tăng trưởng GDP dự kiến tăng 10,5%; quý III/2026 GDP dự kiến tăng khoảng 10,6%; quý IV/2026 GDP dự kiến tăng 10,74%.

Cũng theo bà Đỗ Thị Ngọc, diễn biến kinh tế quý I vẫn chủ yếu dựa vào các động lực tăng trưởng truyền thống trong khi các động lực tăng trưởng mới như khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, cải cách thể chế tuy đã có cải thiện nhưng chưa đủ lớn để trở thành động lực tăng trưởng thực sự trong ngắn hạn.

“Các lĩnh vực nói trên đã được đẩy mạnh, tuy nhiên các ngành có hàm lượng công nghệ cao hiện mới đóng vai trò hỗ trợ, chưa thực sự trở thành động lực dẫn dắt do có độ trễ và kỳ vọng thể hiện rõ hơn trong các quý tiếp theo”, bà Ngọc nói.

Thực tiễn này đang đặt ra những áp lực mới cho công tác điều hành của Chính phủ trong việc bảo đảm mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030, bắt đầu từ năm nay.

Thứ trưởng Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, tại Nghị quyết số 01/NQ-CP, Chính phủ đã xác định rõ các nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội cả năm. Trên cơ sở đó, các bộ, ngành, địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp điều hành, với mục tiêu xuyên suốt là bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát rủi ro và duy trì đà tăng trưởng.

Tuy nhiên trong bối cảnh mới, yêu cầu đặt ra là phải có các kịch bản điều hành linh hoạt hơn. Bộ Tài chính liên tục cập nhật các phương án ứng phó với biến động quốc tế và các yếu tố rủi ro phát sinh, hoàn thiện các kịch bản mới để điều chỉnh phù hợp với tình hình, qua đó giữ vững mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Năm kiến nghị chính sách trọng tâm

Trên cơ sở kết quả thực hiện quý I và đánh giá triển vọng tăng trưởng các quý còn lại, Tiến sĩ Cấn Văn Lực và nhóm tác giả Viện Nghiên cứu kinh tế Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã cập nhật kịch bản dự báo tăng trưởng GDP quý II, 6 tháng và cả năm 2026.

Theo kịch bản cơ sở (nếu chiến sự tại Trung Đông không lan rộng, chấm dứt trong 8 tuần), tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2026 có thể đạt 9%-9,2%, giảm 0,6-0,8 điểm % so với mục tiêu tăng trưởng 10% của Chính phủ; lạm phát bình quân khoảng 4,2%-4,7%.

Tại báo cáo về bức tranh kinh tế Việt Nam quý I và dự báo cả năm 2026, Tiến sĩ Cấn Văn Lực và nhóm tác giả cũng nhận diện 4 rủi ro, thách thức trong các quý còn lại đối với nền kinh tế Việt Nam.

Đó là rủi ro, thách thức từ bên ngoài gia tăng trong bối cảnh rủi ro địa chính trị, nhất là xung đột Trung Đông khó đoán định; một số động lực tăng trưởng truyền thống còn chậm so với mục tiêu và kỳ vọng trong khi động lực tăng trưởng mới còn chậm phát huy.

Bên cạnh đó, hoạt động của doanh nghiệp còn đối mặt với nhiều khó khăn, thể hiện ở số lượng doanh nghiệp mới gia nhập thị trường tăng mạnh nhưng doanh nghiệp rút lui vẫn rất lớn; cùng với đó là rủi ro kép khi lãi suất chịu áp lực tăng và neo cao.

Trên cơ sở đó, Tiến sĩ Cấn Văn Lực và nhóm tác giả đưa ra 5 kiến nghị trong công tác điều hành từ nay đến cuối năm nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững.

Trước hết, cần tập trung thực thi hiệu quả Nghị quyết Đại hội Đảng XIV; 9 quyết sách chiến lược, các nhiệm vụ trọng tâm tại Kết luận 18 của Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV; trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện thể chế và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật; cải thiện thực chất môi trường đầu tư-kinh doanh; đẩy nhanh xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng; hoàn thiện các cơ sở dữ liệu phục vụ quản trị quốc gia, chuyển đổi số và hỗ trợ ra quyết định tốt hơn.

Đối với tình hình chiến sự tại Trung Đông, Chính phủ sớm ban hành chiến lược, đề án bảo đảm an ninh năng lượng, thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 70-NQ/TW của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Quy hoạch điện VIII điều chỉnh; nâng cao vai trò của Tổ công tác về an ninh năng lượng, có đánh giá tác động với nền kinh tế và một số lĩnh vực, ngành bị ảnh hưởng nhiều và kịch bản, giải pháp ứng phó tương ứng; vận hành hiệu quả Quỹ bình ổn xăng dầu, góp phần kiểm soát lạm phát; sớm sửa đổi các quy định về kinh doanh xăng dầu phù hợp bối cảnh mới…

Bên cạnh đó, cần làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và khai thác hiệu quả các động lực mới gắn với nâng cao chất lượng tăng trưởng; phát huy hiệu quả của các động lực tăng trưởng mới, nhất là ứng dụng khoa học-công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; cải cách thể chế kinh tế; thúc đẩy tăng trưởng tại các đầu tàu kinh tế (bao gồm các khu thương mại tự do) nhằm tăng sức lan tỏa sang vùng lân cận; thực hiện hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù cho các địa phương; xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng (vừa chống lãng phí, vừa thêm nguồn lực cho tăng trưởng)…

Nhóm giải pháp quan trọng khác là kiên định mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, trong đó, chính sách tài khóa là chủ lực, chính sách tiền tệ bổ trợ theo hướng thận trọng, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả với nhau và các chính sách vĩ mô để bảo đảm vừa ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, ứng phó linh hoạt với biến động thế giới và thúc đẩy tăng trưởng, đồng thời sớm ban hành Đề án tăng năng suất lao động; tăng hiệu quả đầu tư (hệ số ICOR phấn đấu ở mức 4-4,5 lần); xây dựng Đề án nâng cao tỷ lệ nội địa hóa, tự chủ chiến lược, sức chống chịu của nền kinh tế; chú trọng bảo đảm an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh chuỗi cung ứng và an ninh mạng dữ liệu… nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng trong bối cảnh rủi ro, bất định ngày càng tăng.