Khơi nguồn cảm hứng sáng tạo từ thao trường

Theo kế hoạch, đoàn công tác gồm các văn nghệ sĩ trong và ngoài quân đội đã làm việc, đi thực tế tại một số đơn vị tiêu biểu của Quân đoàn 12 như Sư đoàn 390, Lữ đoàn 241 và Lữ đoàn 299. Trong hành trình, đoàn đã trực tiếp tìm hiểu đời sống, công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, công tác dân vận, xây dựng chính quy và đời sống văn hóa tinh thần của cán bộ, chiến sĩ.

Các đơn vị cũng chủ động giới thiệu nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo cùng những cán bộ, chiến sĩ tiêu biểu để đoàn gặp gỡ, trao đổi, xây dựng nhân vật phục vụ sáng tác, tuyên truyền.

Qua những ngày bám thao trường, thăm đơn vị, trò chuyện cùng bộ đội, các văn nghệ sĩ có thêm nhiều chất liệu chân thực về hình ảnh người lính trong giai đoạn mới vừa vững vàng trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, vừa gần dân, trách nhiệm, giàu tình cảm và luôn có mặt ở những nơi gian khó nhất của cuộc sống. Thực tiễn sinh động và đầy xúc động đã mở ra một nguồn cảm hứng lớn cho văn học nghệ thuật về đề tài lực lượng vũ trang trong thời đại mới.

Tại Sư đoàn 390, đoàn công tác được chứng kiến nhịp sống quân ngũ diễn ra khẩn trương, nền nếp nhưng chan chứa tình người. Trên thao trường huấn luyện, các chiến sĩ trẻ vừa trải qua vài tháng quân ngũ đã hiện lên với sự trưởng thành rõ nét trong từng động tác điều lệnh, trong ánh mắt, tác phong và tinh thần kỷ luật.

Đại tá Phạm Huy Minh, Phó Chính ủy Sư đoàn 390, Quân đoàn 12, chia sẻ: Dù ở bất cứ hoàn cảnh nào, thực hiện bất cứ nhiệm vụ gì, người lính cũng luôn mang trong mình tinh thần sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Đó là yêu cầu của quân đội cũng là phẩm chất đã trở thành truyền thống của cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 390 qua nhiều thế hệ.

Sức mạnh của đơn vị được xây dựng từ tinh thần đoàn kết, gắn bó, yêu thương đồng chí, đồng đội. Trong môi trường quân ngũ, cán bộ, chiến sĩ luôn cùng nhau vượt qua khó khăn, rèn luyện, công tác và sẻ chia trong cuộc sống để hoàn thành những nhiệm vụ lớn lao, thiêng liêng mà Đảng, Nhà nước, quân đội và nhân dân giao phó.

Đại tá Phạm Huy Minh nhấn mạnh, cùng với nhiệm vụ huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, Sư đoàn 390 luôn xác định gắn bó mật thiết với nhân dân trên địa bàn đóng quân, đặc biệt tại tỉnh Thanh Hóa. Với cán bộ, chiến sĩ đơn vị, đồng hành, giúp đỡ nhân dân là nhiệm vụ quan trọng nhưng cũng là trách nhiệm và tình cảm sâu nặng, nghĩa tình của người lính.

Trong cơn bão Yagi năm 2025, hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ của Sư đoàn đã tham gia cứu hộ, cứu nạn hơn 2.000 hộ dân vùng ngập lụt; đồng thời phối hợp phòng chống cháy rừng, cứu hộ hơn 3.000ha rừng trên địa bàn, để lại nhiều tình cảm tốt đẹp trong lòng nhân dân.

Phát huy truyền thống, trong kỷ nguyên mới, trước yêu cầu ngày càng cao của nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, cán bộ, chiến sĩ đơn vị tiếp tục giữ vững bản lĩnh, nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu cao, nhận và hoàn thành mọi nhiệm vụ được giao.

Đại diện lãnh đạo các đơn vị cũng cho rằng, dù ở thời kỳ nào, văn học nghệ thuật vẫn luôn có vai trò quan trọng trong việc xây dựng con người, bồi đắp đời sống tinh thần và lý tưởng cho cán bộ, chiến sĩ. Vì vậy, các đơn vị luôn quan tâm phát triển đời sống văn hóa tinh thần cho bộ đội thông qua các hoạt động văn học nghệ thuật.

Đoàn công tác của Tạp chí Văn nghệ Quân đội đi thực tế tại đơn vị được kỳ vọng sẽ mang đến nhiều tác phẩm chân thực, giàu cảm xúc về người lính hôm nay, qua đó góp phần nâng cao đời sống tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ và lan tỏa hình tượng Bộ đội Cụ Hồ trong thời kỳ mới.

Giữa thao trường nắng gió, những người viết đã tìm thấy nhiều chi tiết chân thực mà hầu như chỉ có thực tế mới đem lại được. Chia sẻ cùng các văn nghệ sĩ, Binh nhì Đào Trọng Tấn chia sẻ, dù mới trải qua vài tháng huấn luyện tân binh nhưng môi trường quân đội đã giúp anh trưởng thành hơn rất nhiều từ những nền nếp điều lệnh, điều lệ và tính kỷ luật trong sinh hoạt hằng ngày.

Với người lính trẻ, điều ý nghĩa nhất mà quân ngũ mang lại chính là giúp bản thân sống có trách nhiệm hơn, có ý chí hơn và biết vượt qua những giới hạn của chính mình. Anh xúc động cho biết, bên cạnh sự nghiêm khắc trong huấn luyện là tình cảm gắn bó, yêu thương, giúp đỡ tận tình của chỉ huy và đồng đội. Chính sự quan tâm ấy đã trở thành nguồn động viên lớn lao để anh thêm quyết tâm trong học tập, rèn luyện và thích nghi với môi trường mới. "Điều quan trọng nhất tôi học được là tính kỷ luật. Nhờ kỷ luật mà tôi thấy mình sống có trách nhiệm hơn, có ý chí hơn", Binh nhì Đào Trọng Tấn nói.

Chuyến đi thực tế lần này diễn ra trong bối cảnh Tạp chí Văn nghệ Quân đội đang tổ chức Cuộc thi Thơ và Ký năm 2025-2026, hướng tới nhiều dấu mốc quan trọng: chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; kỷ niệm 82 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam và 70 năm Tạp chí Văn nghệ Quân đội ra số đầu tiên.

Theo Ban tổ chức, cuộc thi hướng tới việc tìm kiếm những tác phẩm có chiều sâu tư tưởng, giá trị nghệ thuật và những phát hiện mới về hình ảnh người lính hôm nay. Thực tế cho thấy, dù đề tài lực lượng vũ trang luôn có vị trí đặc biệt trong văn học Việt Nam, song những sáng tác thật sự mới mẻ, giàu tính phát hiện về đời sống quân đội đương đại vẫn còn chưa nhiều.

Trong bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, người lính hôm nay cũng đối diện những yêu cầu mới: vừa phải tinh nhuệ trong huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, vừa tham gia giải quyết các vấn đề an ninh phi truyền thống như thiên tai, dịch bệnh, cứu hộ cứu nạn, bảo vệ môi trường, gìn giữ hòa bình…

Thực tiễn đòi hỏi văn học cần có cách tiếp cận mới, gần gũi hơn với hơi thở thời đại. Người lính hôm nay hiện lên qua nhiệm vụ, chiến công đồng thời qua những suy tư đời thường, lựa chọn và hy sinh thầm lặng giữa cuộc sống đầy thử thách. Bởi lẽ đó, những chuyến đi thực tế như tại Quân đoàn 12 mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, giúp người cầm bút sâu sát hơn vào đời sống thực tế của những người lính đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ bằng tất cả tinh thần, trách nhiệm cao nhất.

Những năm gần đây, Tạp chí Văn nghệ Quân đội thường xuyên tổ chức các chuyến đi thực tế, trại sáng tác, tọa đàm văn học nghệ thuật tại nhiều đơn vị quân đội, vùng biên giới, hải đảo và địa phương trong cả nước. Các hoạt động thực tế và trại sáng tác góp phần bồi đắp cảm hứng sáng tạo, giúp phát hiện nhiều cây bút mới, góc nhìn mới về đề tài lực lượng vũ trang và người lính hôm nay.

Tham gia chuyến đi thực tế tại các đơn vị thuộc Quân đoàn 12 có nhiều nhà văn, nhà thơ trong và ngoài quân đội như nhà thơ trẻ Nguyên Như, nhà thơ Trần Minh Tiến, Đặng Bá Khanh, nhà văn Nguyễn Vũ Điền, Nguyễn Ngọc Lợi, Phạm Học… Bên cạnh quan sát đời sống huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, các văn nghệ sĩ dành nhiều thời gian trò chuyện với chiến sĩ trẻ, tìm hiểu công tác dân vận, hoạt động cứu hộ cứu nạn, cũng như đời sống tinh thần trong quân ngũ. Nhiều văn nghệ sĩ chia sẻ rằng chính sự chân thành, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm của người lính thời bình đã mang lại cho họ những rung động mới trong sáng tác.

Chia sẻ cảm xúc, các nhà văn, nhà thơ tham gia đoàn công tác, hình tượng người lính hôm nay được thể hiện trực tiếp thao trường, nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu và đặc biệt qua những hy sinh thầm lặng, sự gần gũi với nhân dân và vẻ đẹp của tình đồng chí, đồng đội. Đây chính là nguồn chất liệu giàu cảm xúc để hình thành những tác phẩm có chiều sâu nhân văn, góp phần lan tỏa hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ.

Thượng úy, nhà thơ, biên tập viên Nguyễn Thị Kim Nhung (Tạp chí Văn nghệ Quân đội), chia sẻ, chuyến đi thực tế tại một số đơn vị thuộc Quân đoàn 12 mang lại nhiều cảm xúc đặc biệt đối với những người làm văn học nghệ thuật. Theo chị, điều đọng lại sâu sắc còn ở vẻ đẹp bình dị, chân thành của người lính trong đời sống thường nhật. Cụ thể, họ vừa mang bản lĩnh vững vàng của quân nhân thời đại mới, vừa có đời sống nội tâm giàu tình cảm, gần gũi. Có thể chính những chi tiết đời thường lại là chất liệu quý giá đối với người cầm bút bởi văn học chỉ thực sự chạm tới trái tim khi bắt nguồn từ những điều chân thật.

Cuộc thi Thơ và Ký của Tạp chí Văn nghệ Quân đội năm 2025-2026 là một hoạt động nghề nghiệp quan trọng của giới văn chương, cũng là lời nhắc về trách nhiệm của văn học trước đời sống. Khi đất nước đổi thay từng ngày, văn học cũng cần đi gần hơn với thực tiễn để phát hiện những vẻ đẹp mới của con người Việt Nam hôm nay. Có thể, sau những chuyến đi thực tế, các văn nghệ sĩ sẽ cho ra đời nhiều tác phẩm mới về người lính để tinh thần cuộc sống tiếp tục được bồi đắp mỗi ngày.