ND - Nằm ở phía bắc tỉnh Khánh Hòa, tuy có nhiều tiềm năng phát triển nhưng lâu nay, Vạn Ninh vẫn là một trong những huyện nghèo của tỉnh. Nhiều người nói đùa rằng, Vạn Ninh chỉ có nhiều gió, bởi dân gian Khánh Hòa có câu ca: "Mưa Ðồng Cọ/gió Tu Hoa...".
Trong câu chuyện cùng chúng tôi, Chủ tịch UBND huyện Vạn Ninh Huỳnh Quang Vân cho biết, những năm gần đây, bằng nhiều nguồn vốn, huyện đầu tư nhiều cho phát triển cơ sở hạ tầng nông nghiệp, nông thôn như các chương trình sản xuất lúa giống, kiên cố hóa kênh mương, đường giao thông... Toàn huyện có 12 công trình thủy lợi phục vụ tưới cho 3.790 ha lúa hai vụ và hai hồ đập nhỏ tưới hỗ trợ cho 60 ha lúa vụ mùa. Nhờ đó, nông dân ngày càng chủ động hơn trong công tác phòng, chống hạn, tiêu úng. Huyện cũng có chính sách hỗ trợ nông dân đầu tư mua sắm thiết bị máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp nên đến nay cơ giới hóa trong khâu làm đất đạt 80%, gieo sạ hàng đạt 40%, thu hoạch lúa đạt 60%... Sản lượng lương thực, nhờ đó, liên tục tăng lên. Cơ cấu giống cây trồng và vật nuôi từng bước được chuyển đổi theo hướng tăng dần tỷ trọng giá trị cây công nghiệp ngắn ngày và chăn nuôi; sản xuất đa canh, thâm canh, tăng diện tích màu công nghiệp. Ðiều đáng mừng là cùng với kinh tế hộ, những năm qua kinh tế trang trại trên địa bàn đã phát triển đa dạng, đạt hiệu quả. Hiện có hơn 80 trang trại đang sản xuất với số vốn đầu tư hơn 40 tỷ đồng, chủ yếu là các trang trại theo mô hình kinh tế nông nghiệp - vườn rừng, chăn nuôi gia súc, nuôi trồng thủy sản... Huyện đã kiểm tra, công nhận 12 trang trại đạt các tiêu chuẩn theo quy định của tỉnh Khánh Hòa. Con số này tuy chưa lớn so với nhiều địa phương khác nhưng là sự thể hiện đổi mới trong nếp nghĩ của bà con nông dân, đi từ sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ đến sản xuất theo hướng hàng hóa.
Kinh tế thủy sản Vạn Ninh đã chuyển dịch theo hướng chuyển từ khai thác là chính sang nuôi trồng, chuyên về các loại hải sản có giá trị cao về kinh tế phục vụ xuất khẩu. Giá trị sản lượng của ngành nuôi trồng thủy sản cũng tăng mạnh, đến năm 2008 đạt gần 400 tỷ đồng. Những năm gần đây, mặc dù gặp nhiều khó khăn về dịch bệnh diễn biến phức tạp, vốn đầu tư eo hẹp... nghề nuôi tôm hùm ở Vạn Ninh vẫn có bước phát triển đáng kể. Ðến nay, toàn huyện có khoảng 2.000 hộ nuôi tôm hùm, sản lượng thu hoạch hằng năm khoảng 300 tấn. Ðây được coi là một trong những thế mạnh về kinh tế của huyện Vạn Ninh. Ngoài ra, hiện nhiều hộ ngư dân phát triển nuôi ốc hương, song sụn, cá bớp, cá chẽm... góp phần tạo sự đa dạng trong nuôi trồng thủy sản.
Nhờ có thu nhập khá từ nuôi trồng thủy sản, bộ mặt nông thôn có nhiều chuyển biến. Những xã ven biển như Vạn Hưng, Vạn Thạnh trước đây nhà cửa tạm bợ nay hầu hết người dân đã có nhà xây khang trang.
Tuy mới mẻ nhưng sản xuất công nghiệp của Vạn Ninh có tốc độ tăng trưởng bình quân hằng năm hơn 10%. Toàn huyện có 875 cơ sở sản xuất, kinh doanh đã tạo ra khối lượng lớn các sản phẩm chủ yếu như khai thác khoáng sản, vật liệu xây dựng... phục vụ nhu cầu nội địa và xuất khẩu. Ðến nay, đã có 12 doanh nghiệp lập thủ tục xin thuê đất đầu tư sản xuất, chế biến đá ốp lát, chế biến gỗ, đá xây dựng và chế biến hạt điều; đã có bảy doanh nghiệp đi vào hoạt động, góp phần tăng thêm giá trị sản phẩm, giải quyết 3.000 lao động có việc làm thường xuyên ở địa phương. Cạnh đó, huyện đang triển khai thực hiện chương trình phát triển các ngành nghề tiểu, thủ công nghiệp, từng bước khôi phục các ngành nghề truyền thống như: đan lát, mây tre, gốm, đá mỹ nghệ...
Một trong những "điểm nhấn" hiện nay của huyện Vạn Ninh là khu vực vịnh Vân Phong. Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt quy hoạch Khu kinh tế vịnh Vân Phong là khu kinh tế tổng hợp, đa ngành, đa lĩnh vực; ngoài việc phát triển cảng trung chuyển quốc tế, Vân Phong còn kết hợp phát triển du lịch, dịch vụ và một số ngành nghề khác. Khu Kinh tế Vân Phong được ví là một trong những "đôi cánh" khỏe, kéo Khánh Hòa "bay" lên. Ðây là điều kiện để các nhà đầu tư về du lịch đầu tư vào địa bàn huyện. Một số dự án lớn như: Khu du lịch sinh thái biển Bãi Cát Thấm, Khu du lịch Hố Na - Cột Buồm, Khu du lịch Ðại Lãnh... đã được cấp giấy chứng nhận đầu tư. Hiện đang có nhiều dự án lớn khác đang triển khai các thủ tục đầu tư. Vân Phong khởi động. Huyện Vạn Ninh vừa mừng lại vừa lo. Mừng là vì quê nghèo đang đứng trước một vận hội mới, đầy những hứa hẹn tốt lành về một cuộc sống mới. Lo là vì phía trước còn quá nhiều công việc phải làm, mà toàn là việc lớn, việc khó cả. Ðồng chí Huỳnh Quang Vân cho biết huyện đang cùng với tỉnh, các ban ngành tiến hành đầu tư các khu tái định cư cho nhân dân đảo Ðầm Môn - khu vực khởi động đầu tiên. Tiếp theo, huyện sẽ lên kế hoạch chuyển đổi nghề, chuyển đổi cơ cấu lao động địa phương ở khu vực này, trong đó đặt mạnh vấn đề đào tạo nghề nhằm bảo đảm cuộc sống cho nhân dân vùng biển. Cạnh đó là việc tăng cường các hoạt động bảo vệ môi trường sinh thái biển đảo, bảo đảm cho phát triển du lịch, dịch vụ một cách bền vững.
Cũng theo đồng chí Huỳnh Quang Vân, trước mắt, huyện có kế hoạch phối hợp chặt chẽ các ngành của Trung ương và tỉnh, vận dụng các chính sách ưu đãi về thuế, đất đai, cải tiến thủ tục hành chính, triển khai tốt các dự án đền bù giải tỏa và tái định cư, tiếp tục đầu tư cơ sở hạ tầng để khuyến khích các thành phần kinh tế đầu tư phát triển Khu kinh tế Vân Phong, các khu công nghiệp và khu dịch vụ (Vạn Thắng, Vạn Khánh và Vạn Hưng), Khu đô thị Tu Bông - nhằm nhanh chóng chuyển dịch cơ cấu kinh tế và lao động xã hội. Ðể tạo điều kiện địa phương phát triển tốt, huyện tiếp tục kiến nghị Trung ương, tỉnh đầu tư mạng lưới giao thông quan trọng ven biển Vạn Ninh và Ninh Hòa, đường tránh Quốc lộ 1A qua thị trấn Vạn Giã, đường Xuân Sơn - Ðá Bàn, hồ chứa nước Hoa Sơn, dự án cảng trung chuyển công-ten-nơ quốc tế, Khu công nghiệp Vạn Ninh, Cụm công nghiệp vừa và nhỏ Dốc Ðá Trắng và các dự án về điện, bưu chính, viễn thông, cấp thoát nước khu đô thị và công nghiệp.
PHONG NGUYÊN