Học sinh đánh nhau là hiện tượng không mới, nhưng những sự vụ ở một số địa phương thời gian gần đây đã bộc lộ tính chất nghiêm trọng. Bức xúc trước vấn nạn này, Hiệu trưởng Trường THPT Việt Đức (Hà Nội) Nguyễn Quốc Bình cho rằng, cần có những hình thức xử lý kỷ luật nghiêm khắc đối với những học sinh vi phạm. “Việc quy định về khen thưởng, kỷ luật trong trường học do Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD và ĐT) ban hành hơn 20 năm nay đã quá lạc hậu. Những vụ học sinh đánh nhau, làm nhục bạn… cần có hình thức kỷ luật nghiêm khắc để làm gương, đồng thời ngăn chặn những vụ việc tương tự”- Hiệu trưởng Bình đề xuất.
Một thực tế hiện nay là ở trong các nhà trường, các thầy cô, nhất là giáo viên (GV) chủ nhiệm lớp gần như giao toàn quyền quản lý lớp trong lúc không có mặt giáo viên chủ nhiệm cho lớp trưởng, lớp phó và những học sinh được phân công làm sao đỏ quản lớp. Các “cán bộ” này tự cho mình quyền phạt, đánh hay yêu cầu các bạn phải làm theo ý mình… Hiện tượng này đang diễn ra khá phổ biến ở các cấp học, nhất là ở bậc tiểu học. Không ít người cho rằng, cần loại bỏ ngay tình trạng giao quyền không kiểm soát cho những đối tượng này.
Một phụ huynh có con học tiểu học tại một trường trên địa bàn quận Đống Đa phản ánh, lớp con chị cũng đã có hiện tượng lớp trưởng tự quyền phạt, đánh các bạn trong lớp. Đành rằng, giao cho lớp trưởng giúp giáo viên quản lớp là tốt, nhưng giáo viên phải quản lý và có những hướng dẫn cụ thể cho học sinh được phép làm gì và không được phép làm gì.
Có thể nói, cơ chế quản lý trên cơ sở “học sinh tự quản” đã và đang biến tướng. Như trong vụ học sinh đánh bạn ở Trà Vinh, chúng ta dễ nhận thấy lớp trưởng đã trở thành “thủ lĩnh”, ra lệnh cho các bạn “phe” của mình trừng phạt một bạn trong lớp.
Trao đổi về vấn đề này, Chủ tịch Hội Tâm lý giáo dục Hà Nội TS Nguyễn Tùng Lâm khẳng định: Cần phải mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm để ngăn chặn bạo lực học đường ngay từ đầu. Những học sinh có hành vi đánh bạn cần được giáo dục nghiêm. Để xảy ra hiện tượng bạo lực trong khuôn viên nhà trường không chỉ thể hiện công tác giáo dục thiếu hiệu quả, mà công tác quản lý học sinh còn lỏng lẻo, nhiều lỗ hổng. Phải thừa nhận, chúng ta chưa giáo dục đến nơi đến chốn những HS gây bạo lực trong nhà trường. Chúng ta đang coi nhẹ việc những em này phải chịu trách nhiệm với bản thân, nhất là hành vi vi phạm pháp luật. Tôi không đồng tình với quan điểm đuổi học các em, mà cần phải có hình thức xử phạt khác, để các em tự giáo dục, tự nhận thức và rút ra bài học cho bản thân.
Cũng theo TS Nguyễn Tùng Lâm, việc đầu tiên, nhà trường, gia đình và xã hội cùng chung tay làm sạch môi trường giáo dục. Những vụ việc gần đây cảnh báo rất rõ về hiệu quả giáo dục từ nhà trường, gia đình, xã hội đối với giới trẻ. Cách thức giáo dục, quản lý học sinh hiện nay chưa được quan tâm đúng mức, chương trình giảng dạy coi trọng dạy kiến thức hơn dạy làm người. Bên cạnh đó, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em cũng cần bổ sung, khi trẻ vị thành niên vi phạm pháp luật, trong đó có hành vi bạo lực thì phải chịu trách nhiệm, phải phạt. Hơn nữa, cần quan tâm đặc biệt đến đội ngũ giáo viên chủ nhiệm, đội ngũ này phải được chọn lọc. Ngoài lương cơ bản, phải có chế độ, chính sách riêng đối với giáo viên làm chủ nhiệm để họ chuyên tâm hơn với công việc.
