Khánh Hòa tái cấu trúc không gian phát triển, mở dư địa tăng trưởng mới

Định hình không gian phát triển mới

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Việt Hùng, cho biết, từ lợi thế địa kinh tế, hệ thống đô thị ven biển đến tiềm năng công nghiệp, năng lượng và kinh tế biển, Khánh Hòa đang đứng trước yêu cầu tổ chức lại không gian phát triển theo hướng liên kết, đồng bộ và khai thác hiệu quả nguồn lực. Việc điều chỉnh Quy hoạch tỉnh sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025 mang ý nghĩa vượt ra ngoài một văn bản định hướng, mở ra cách tiếp cận mới trong tổ chức không gian kinh tế và phân bổ động lực tăng trưởng.

Điểm nhấn của quy hoạch là mô hình “1 tầm nhìn chung-2 trục kết nối-3 cực tăng trưởng-4 trụ cột động lực”, hướng đến hình thành cấu trúc phát triển thống nhất trên toàn tỉnh, phát huy lợi thế từng khu vực nhưng không để các vùng phát triển rời rạc.

Trong cấu trúc ấy, cực phía bắc lấy Khu kinh tế Vân Phong làm hạt nhân, tập trung phát triển công nghiệp và logistics biển. Khu vực trung tâm Nha Trang-Cam Lâm-Cam Ranh được định hướng trở thành không gian phát triển tổng hợp về hành chính, dịch vụ, tri thức và đổi mới sáng tạo. Nha Trang tiếp tục giữ vai trò trung tâm hành chính, chính trị của tỉnh; Cam Lâm được kỳ vọng trở thành đô thị sân bay, tạo động lực phát triển mới.

Ở phía nam, Phan Rang-Cà Ná được định vị là vùng động lực về năng lượng sạch, công nghiệp xanh, logistics và du lịch. Sự phân bổ các cực tăng trưởng không đơn thuần là xác lập những địa bàn ưu tiên đầu tư, mà hướng đến hình thành mạng lưới kinh tế liên hoàn, trong đó mỗi khu vực phát huy thế mạnh riêng, đồng thời bổ trợ cho nhau trong chuỗi giá trị chung.

Các cực tăng trưởng được kết nối thông qua một hành lang kinh tế bắc-nam và ba hành lang kinh tế đông-tây, tăng cường liên kết giữa vùng ven biển với Tây Nguyên và các vùng kinh tế trọng điểm. Khi hạ tầng giao thông, logistics và đô thị được kết nối đồng bộ, lợi thế về vị trí địa lý mới có thể chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh và giá trị kinh tế thực chất.

Quy hoạch cũng xác định đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn là những động lực xuyên suốt. Đây là hướng đi cần thiết để Khánh Hòa mở rộng quy mô tăng trưởng, nâng cao chất lượng phát triển, giảm áp lực lên tài nguyên và môi trường... phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Khát vọng vươn tầm từ biển đảo

Tầm nhìn đến năm 2050, Khánh Hòa hướng tới mục tiêu xây dựng tỉnh trở thành trung tâm kinh tế biển lớn của cả nước, đô thị thông minh, thân thiện với môi trường và điểm đến đáng sống hàng đầu châu Á. Nền tảng số được kỳ vọng hiện diện sâu rộng trong quản trị và các hoạt động kinh tế-xã hội, song hành với mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero).

Trong bức tranh phát triển ấy, biển đảo không chỉ là không gian kinh tế giàu tiềm năng, mà gắn liền với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền quốc gia. Đặc khu Trường Sa giữ vị trí chiến lược đặc biệt trong bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán quốc gia; đồng thời được định hướng phát triển phù hợp vai trò là không gian kinh tế, văn hóa, xã hội trên biển.

Bởi vậy, phát triển kinh tế biển phải đi đôi với củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và khai thác bền vững tài nguyên. Mỗi bước tiến về hạ tầng, dịch vụ hậu cần, kinh tế biển không chỉ tạo thêm giá trị cho nền kinh tế, mà còn góp phần củng cố thế trận bảo vệ chủ quyền từ sớm, từ xa.

Biến quy hoạch thành động lực tăng trưởng

Với Khánh Hòa, thách thức không chỉ nằm ở việc lựa chọn đúng hướng đi, mà còn ở năng lực huy động nguồn lực, tháo gỡ những điểm nghẽn tồn tại và tổ chức thực hiện nhất quán trên toàn địa bàn.

Tỉnh xác định nội lực là nền tảng, ngoại lực là đột phá; tập trung xử lý các dự án kéo dài, chậm tiến độ để khơi thông nguồn lực đất đai, vốn đầu tư; đẩy mạnh cải cách hành chính, ưu tiên ngân sách cho đầu tư phát triển. Cùng với đó, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn như trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn và công nghệ đại dương được xem là một trong những chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh.

Đồng chí Nguyễn Việt Hùng cho biết, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương khẩn trương rà soát quy hoạch chuyên ngành, quy hoạch đô thị, nông thôn và kế hoạch sử dụng đất, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ; đồng thời cụ thể hóa quy hoạch thành các chương trình hành động với tiến độ, sản phẩm và trách nhiệm rõ ràng. Những vướng mắc về quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng và thủ tục hành chính cần được tập trung tháo gỡ, tạo môi trường thuận lợi để các dự án sớm triển khai.

Từ quy hoạch đến thực tiễn là hành trình đòi hỏi tầm nhìn dài hạn, sự phối hợp đồng bộ và quyết tâm hành động. Không gian phát triển mới đã mở ra, nhưng cơ hội chỉ trở thành hiện thực khi được chuyển hóa thành những công trình hạ tầng cụ thể, những dự án đầu tư hiệu quả, những việc làm có chất lượng và đời sống người dân ngày càng được nâng cao.

“Thước đo thành công của quy hoạch, sau cùng, không nằm ở những mục tiêu được xác lập trên giấy, mà ở sức sống của nền kinh tế, diện mạo đô thị, chất lượng môi trường đầu tư và sự thụ hưởng thực chất của người dân. Đó cũng là nền tảng để Khánh Hòa khai thác hiệu quả lợi thế biển đảo, khẳng định vai trò cực tăng trưởng của khu vực và từng bước hiện thực hóa khát vọng phát triển bền vững trong giai đoạn mới”, đồng chí Nguyễn Việt Hùng nhấn mạnh.