Nâng cao khả năng chống chịu thiên tai từ mỗi gia đình, trường học

Chiều 13/10, tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Trường đại học Sư phạm Hà Nội và các tổ chức quốc tế tổ chức Lễ mít-tinh hưởng ứng Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai và Ngày ASEAN về Quản lý thiên tai năm 2026, với thông điệp nâng cao ý thức chủ động phòng ngừa, tăng cường khả năng chống chịu trước thiên tai từ mỗi gia đình, trường học và cộng đồng.

Ngày Quốc tế giảm nhẹ rủi ro thiên tai năm 2026 có chủ đề “Resilience Starts at Home” (Khả năng chống chịu bắt đầu từ chính ngôi nhà của bạn), nhấn mạnh vai trò của mỗi gia đình trong chủ động chuẩn bị, giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, việc tổ chức sự kiện tại một trường đại học sư phạm mang ý nghĩa đặc biệt. Muốn xây dựng một xã hội có khả năng chống chịu tốt hơn trước thiên tai, không thể chỉ dựa vào các công trình mà cần nâng cao kiến thức, kỹ năng và ý thức chủ động phòng ngừa trong mỗi người.

Theo Thứ trưởng, một quốc gia an toàn phải bắt đầu từ những ngôi nhà an toàn; một cộng đồng vững vàng phải bắt đầu từ những gia đình chủ động. Công tác phòng, chống thiên tai cần chuyển mạnh từ tư duy ứng phó sang quản trị rủi ro thiên tai, trong đó phòng ngừa phải đi trước một bước, thậm chí nhiều bước.

“Chúng ta cần tiếp tục tinh thần đó: Không chỉ ứng phó nhanh hơn khi thiên tai xảy ra, mà phải chủ động làm cho rủi ro nhỏ đi trước khi thiên tai xảy ra”, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, đồng thời khẳng định chủ động phòng ngừa luôn là chìa khóa then chốt để giảm thiểu rủi ro và tổn thất do thiên tai.

Dẫn bài học thực tiễn, trong đó có "Chiến dịch Quang Trung thần tốc xây dựng lại, sửa chữa nhà ở cho các hộ dân có nhà bị thiệt hại do thiên tai, bão, lũ tại miền trung", Thứ trưởng cho rằng thành công trong công tác phòng, chống thiên tai không đến từ một lực lượng riêng lẻ mà là kết quả của sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang, chính quyền các cấp, người dân cùng sự hỗ trợ của các đối tác và tổ chức quốc tế.

Thời gian qua, Việt Nam đã triển khai nhiều hoạt động nâng cao năng lực và sức chống chịu cho cộng đồng, đặc biệt chú trọng giáo dục kiến thức, kỹ năng phòng, chống thiên tai cho thế hệ trẻ. Các sân chơi như “Rung chuông vàng”, “Đại sứ học đường” giúp học sinh vừa học vừa chơi, chủ động tìm hiểu và trang bị kỹ năng ứng phó trước thiên tai.

Đáng chú ý, cuộc thi “Thiết kế bài giảng dành cho sinh viên sư phạm về chủ đề phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu” đã mở rộng từ 2 trường đại học sư phạm tham gia trong năm trước lên 4 trường trong năm 2026, thu hút hơn 200 bài dự thi và sự hưởng ứng của hàng nghìn sinh viên sư phạm. Qua đó, cuộc thi góp phần xây dựng nguồn tài liệu giảng dạy thực tiễn, giúp các nhà giáo tương lai lan tỏa kiến thức an toàn đến các thế hệ học sinh.

Cùng với đó, các mô hình “Trường học an toàn trước thiên tai” đang từng bước được xây dựng, góp phần hình thành môi trường giáo dục chủ động phòng ngừa và ứng phó với thiên tai.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp khẳng định, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, lấy phòng ngừa chủ động, cảnh báo sớm, khoa học công nghệ, dữ liệu và sự tham gia của cộng đồng làm nền tảng trong quản trị rủi ro thiên tai. Đội ngũ giáo viên và sinh viên được kỳ vọng trở thành lực lượng lan tỏa tri thức, góp phần thay đổi hành vi của thế hệ trẻ. Mỗi bài học về thiên tai hôm nay có thể trở thành kỹ năng cứu người trong tương lai.

Chia sẻ tại buổi lễ, bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam, nhấn mạnh khả năng chống chịu không thể đợi đến khi thiên tai xảy ra mới xây dựng mà phải được chuẩn bị từ trước.

Theo bà Pauline Tamesis, ngôi nhà không chỉ là nơi bảo vệ các thành viên trong gia đình mà còn là nơi trẻ em tiếp tục học tập, sinh kế được duy trì và phục hồi sau thiên tai. Tuy nhiên, khả năng chống chịu của mỗi gia đình phụ thuộc đáng kể vào các hệ thống hỗ trợ xung quanh, như cảnh báo sớm, quy hoạch dựa trên rủi ro, cơ sở hạ tầng an toàn và năng lực lãnh đạo ở địa phương.

Trong bối cảnh khí hậu thay đổi nhanh chóng, các loại hình hiểm họa ngày càng có những tác động chồng lấn, công tác giảm nhẹ rủi ro thiên tai không thể được xem là một lĩnh vực riêng biệt mà phải trở thành nội dung trọng tâm trong phát triển bền vững, gắn với ứng phó biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh nguồn nước, an sinh xã hội và phát triển kinh tế.

Từ những bài học rút ra qua quá trình rà soát, đánh giá sau ứng phó và xây dựng kế hoạch ứng phó tình huống khẩn cấp đa thiên tai, bà Pauline Tamesis đề xuất tập trung vào bốn ưu tiên: chuyển cảnh báo sớm thành hành động sớm; mở rộng quy mô hành động sớm; lồng ghép khả năng chống chịu vào quá trình phát triển; lấy người dân và cộng đồng làm trung tâm.

Bà Pauline Tamesis nhấn mạnh, khả năng chống chịu bắt nguồn từ gia đình, được bồi đắp trong cộng đồng và duy trì thông qua các mối quan hệ đối tác bền chặt. Việc tăng cường phối hợp giữa các bên sẽ góp phần bảo vệ những nhóm dễ bị tổn thương, gìn giữ thành quả phát triển và xây dựng một Việt Nam có khả năng chống chịu cao hơn trước các rủi ro trong tương lai.

Thư của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống phòng, chống thiên tai Việt Nam

21/05/2026 08:52

Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã nghe chia sẻ kinh nghiệm từ lực lượng vũ trang trong Chiến dịch Quang Trung, thưởng thức các tiết mục nghệ thuật và vinh danh các đội thi đoạt giải cuộc thi thiết kế bài giảng về phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Dịp này, Ban tổ chức cũng chứng kiến lễ trao Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ cho Văn phòng Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam, ghi nhận những đóng góp trong công tác giảm nhẹ rủi ro thiên tai.