Trước thực trạng này, lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu các sở, ngành khẩn trương xây dựng cơ chế, chính sách hỗ trợ thiết thực, giúp doanh nghiệp sớm quay lại sản xuất, ổn định việc làm cho người lao động, từng bước phục hồi và phát triển bền vững.
Doanh nghiệp... vẫn còn nhiều khó khăn
Ghi nhận từ cộng đồng doanh nghiệp cho thấy, dù môi trường đầu tư của địa phương đã có nhiều cải thiện, song hiện còn không ít đơn vị, công ty vẫn đang gặp khó ngay trong hoạt động sản xuất, kinh doanh hằng ngày.
Ông Nguyễn Quang Duy, Chủ tịch Hội đồng quản trị DTGROUP Khánh Hòa, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Doanh nhân trẻ Khánh Hòa cho biết, qua nắm bắt từ hội viên, doanh nghiệp trẻ trên địa bàn đang đối mặt nhiều thách thức như khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế, chi phí nguyên liệu và logistics ở mức cao, thị trường xuất khẩu có nhiều biến động. Một số thủ tục liên quan đầu tư, đất đai, môi trường, phòng cháy chữa cháy tuy đã cải thiện, nhưng vẫn cần tiếp tục rút ngắn thời gian giải quyết.
“Đơn cử tại Công ty DTGROUP, dù doanh nghiệp đã đầu tư nhà máy chế biến quy mô lớn, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và mở rộng xuất khẩu, nhưng vẫn chịu áp lực lớn từ chi phí đầu vào, trong khi yêu cầu ngày càng cao của thị trường nhập khẩu và nhu cầu đầu tư liên tục cho đổi mới công nghệ, chuyển đổi số và phát triển xanh. Đây cũng là bức tranh chung của nhiều doanh nghiệp sản xuất trên địa bàn…”, Chủ tịch Hội đồng quản trị DTGROUP Khánh Hòa cho biết thêm.
Vướng mắc về đất đai, nghĩa vụ tài chính cũng đang "ghim chân" nhiều dự án khai thác khoáng sản trên địa bàn. Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện có 10 mỏ khoáng sản do tỉnh cấp phép chưa hoàn thiện thủ tục đầu tư nên chưa đủ cơ sở pháp lý để thuê đất; một số doanh nghiệp chưa phát sinh nguồn thu từ khai thác nên chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính, nợ tiền cấp quyền khai thác khoáng sản từ 7 đến gần 20 tỷ đồng, đứng trước nguy cơ bị thu hồi giấy phép. Cùng lúc, nhiều doanh nghiệp trong các khu công nghiệp cũng phản ánh khó khăn về hạ tầng và nhân lực...
Tại buổi đối thoại doanh nghiệp mới đây, Công ty cổ phần Đầu tư Khu công nghiệp Hoàng Thành Du Long đề nghị chủ đầu tư hạ tầng sớm hoàn thiện mạng lưới thu gom, hệ thống xử lý nước thải tập trung, đồng thời công khai sớm tiêu chuẩn tiếp nhận nước thải, quy trình đấu nối, mức giá dịch vụ để doanh nghiệp thứ cấp chủ động tính toán đầu tư, tránh tình trạng nhà máy xây xong mới phải điều chỉnh.
Trong khi đại diện Công ty cổ phần Phát triển khu công nghiệp Viglacera Yên Mỹ, chủ đầu tư Khu công nghiệp Dốc Đá Trắng cho rằng, mức lương tại một số khu công nghiệp của tỉnh còn thấp so Bình Dương, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh, khiến lao động trẻ, công nhân tay nghề cao tiếp tục dịch chuyển về Đông Nam Bộ, trong khi nhiều dự án mới đang cần lượng lớn thợ cơ khí, điện công nghiệp, vận hành máy, tự động hóa.
Ông Nguyễn Hữu Chí Khoa, đại diện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Chí Khoa và Công ty TNHH Điện tử Nikochi Việt Nam tại khu vực Phan Rang, cho biết: Việc điều chỉnh địa giới hành chính, dịch chuyển trung tâm hành chính-kinh tế khiến doanh nghiệp phát sinh thêm hàng chục tỷ đồng chi phí điều chỉnh bao bì, nhãn mác, hồ sơ thương mại...
Cũng theo ông Khoa, các ngành dịch vụ trên địa bàn cũng chịu tác động rõ rệt sau sáp nhập đó là lượng khách lưu trú sụt giảm, nhiều cơ sở nhà hàng, khách sạn phải thu hẹp quy mô; trong khi khu vực Phan Rang xa trung tâm hành chính mới nên giá thuê mặt bằng giảm tới 50% nhưng vẫn khó tìm khách thuê…
Triển khai đồng bộ nhiều giải pháp cùng tháo gỡ
Trước những phản ánh trên, lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa cho biết đang chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Theo đó, tỉnh chỉ đạo các cơ quan chức năng tập trung rà soát, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, hướng tới 100% thủ tục liên quan doanh nghiệp được cung cấp trực tuyến.
Đối với công tác giải phóng mặt bằng, "nút thắt" của nhiều dự án lớn, tỉnh đã thành lập Ban Chỉ đạo do Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng ban, phát động Chương trình 90 ngày cao điểm, ban hành Sổ tay hướng dẫn với quy trình 12 bước áp dụng thống nhất toàn tỉnh.
Ông Nguyễn Hoàng Sơn, Phó Giám đốc Sở Tài chính Khánh Hòa, cho biết: Tỉnh đã tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về đầu tư và nguồn lực phát triển; đồng thời chỉ đạo rà soát toàn diện các dự án tồn đọng, kéo dài nhiều năm, phân nhóm để xử lý theo từng trường hợp cụ thể; đẩy nhanh công tác quy hoạch, giải phóng mặt bằng, hoàn thiện hạ tầng các khu công nghiệp, cụm công nghiệp; chủ động chuẩn bị quỹ đất sạch, danh mục dự án kêu gọi đầu tư và cơ chế hỗ trợ nhà đầu tư.
Riêng vướng mắc tại các dự án khoáng sản, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã kiến nghị tỉnh cho phép sử dụng chỉ tiêu đất khoáng sản đã phân bổ trong quy hoạch để thực hiện thủ tục cho thuê đất, đồng thời chỉ đạo cơ quan thuế xem xét giãn, hoãn thu tiền cấp quyền khai thác đối với doanh nghiệp gặp khó khăn khách quan, bảo đảm hài hòa lợi ích Nhà nước và doanh nghiệp.
Về thanh tra, kiểm tra, tỉnh đang triển khai 4 nhóm giải pháp đó là xử lý chồng chéo hoạt động thanh tra; minh bạch hóa kế hoạch thanh tra, chuyển từ "tiền kiểm" sang "hậu kiểm"; kiểm soát tài sản, thu nhập cán bộ và duy trì Hệ thống phản ánh kiến nghị hiện trường hoạt động 24/7…
Lĩnh vực ngân hàng, vừa qua, các chương trình kết nối ngân hàng-doanh nghiệp tiếp tục được đẩy mạnh nhằm nâng khả năng tiếp cận tín dụng ưu đãi; riêng quý I/2026, các tổ chức tín dụng trên địa bàn đã giải ngân 4.453 tỷ đồng cho vay ưu đãi, dư nợ cho vay kinh tế tư nhân chiếm tới 96,65% tổng dư nợ toàn địa bàn. Ngành tài nguyên và môi trường công khai quy hoạch, rút ngắn thời gian cấp đổi, sang tên, đăng ký giao dịch bảo đảm...
Theo Trưởng Thuế tỉnh Khánh Hòa Nguyễn Ngọc Tú, trước việc chính sách thuế có nhiều thay đổi, số văn bản mới nhiều khiến doanh nghiệp nhỏ và vừa cần thêm thời gian cập nhật, cơ quan thuế đã chủ động tổ chức hội nghị tập huấn, đối thoại, biên soạn tài liệu hỏi-đáp, bố trí cán bộ hỗ trợ trực tiếp và trên môi trường điện tử. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã tổ chức 98 hội nghị tập huấn, đối thoại với hơn 28.000 lượt người tham dự; chính sách gia hạn, miễn, giảm thuế và tiền thuê đất đạt khoảng 734 tỷ đồng, góp phần hỗ trợ dòng tiền cho doanh nghiệp. Tỷ lệ hồ sơ khai thuế đúng hạn đạt 99%, tỷ lệ hoàn thuế giá trị gia tăng điện tử đạt 100%...
“Thời gian tới, ngành thuế tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, đồng thời nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền các trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn khách quan để có phương án giãn, hoãn thu phù hợp, tránh gây thêm áp lực trong giai đoạn phục hồi”, ông Tú nhấn mạnh.
Từ thực tiễn tại các khu công nghiệp, doanh nghiệp cũng đề xuất thêm những giải pháp cụ thể: Chủ đầu tư hạ tầng khu công nghiệp cần công khai sớm tiêu chuẩn, quy trình, chi phí xử lý nước thải ngay từ giai đoạn nghiên cứu dự án; tỉnh cần quan tâm phát triển nhà ở công nhân, nhà trẻ, giao thông công cộng và các dịch vụ thiết yếu gần khu công nghiệp; tổ chức thường xuyên các phiên giao dịch việc làm bám sát nhu cầu tuyển dụng thực tế của từng doanh nghiệp, nhất là với các ngành nghề đòi hỏi tay nghề cao như cơ khí, điện công nghiệp, tự động hóa.
Theo ông Nguyễn Quang Duy, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Doanh nhân trẻ Khánh Hòa, các cơ quan chức năng tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn trong tiếp cận tín dụng, mở rộng các chương trình xúc tiến thương mại, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển khoa học công nghệ.
“Theo chúng tôi, cần ưu tiên xây dựng môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, giảm chi phí tuân thủ, đồng thời có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu, nâng cao giá trị gia tăng cho các sản phẩm lợi thế của Khánh Hòa”, ông Duy kiến nghị.
Theo ông Nguyễn Hữu Chí Khoa, tỉnh cần có các gói hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhất là để phát triển đồng đều, cần có chính sách đặc thù, thu hút đầu tư chuyên biệt và cung cấp gói bảo lãnh tín dụng và ưu đãi lãi suất để chuyển đổi số, chuyển đổi xanh... ở khu vực phía nam tỉnh nhằm khai thác tiềm năng năng lượng sạch, kinh tế biển, thu hút đầu tư và thu hẹp khoảng cách phát triển so với khu vực trung tâm Nha Trang.
Có thể thấy, khó khăn của doanh nghiệp Khánh Hòa hiện nay trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ vốn, thuế, đất đai đến hạ tầng, lao động, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ, kịp thời của các cấp, ngành. Trong khi chính quyền tỉnh, các sở, ngành đã và đang triển khai nhiều giải pháp, thực tế cho thấy vẫn cần đẩy nhanh tiến độ tháo gỡ, rút ngắn khoảng cách giữa chủ trương và thực thi, để chính sách hỗ trợ thật sự chạm tới từng doanh nghiệp cụ thể.
Chỉ khi những nút thắt về vốn, thủ tục đất đai, nghĩa vụ thuế và nguồn nhân lực được giải quyết thấu đáo, doanh nghiệp mới có thể sớm quay lại sản xuất, ổn định việc làm cho người lao động, từng bước phục hồi và phát triển bền vững, đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng chung của tỉnh Khánh Hòa trong giai đoạn mới.
