Khám phá hồ Baikal

Khám phá hồ Baikal

Lúc đầu đoàn khảo sát cho biết, họ đã xuống đến độ sâu 1.680 m, tuy nhiên sau đó trưởng đoàn khảo sát Artur Chilingarov nêu rõ không có kỷ lục nào bị phá. Ông khẳng định: "Ðây không phải là kỷ lục, chúng tôi làm việc này không phải để phá các kỷ lục". Ông Chilingarov là nghị sĩ Duma quốc gia Nga và từng chỉ huy chuyến lặn mang tính biểu tượng xuống đáy Bắc Cực hồi tháng 8-2007, trong đó một lá quốc kỳ Nga đã được cắm dưới đáy biển để thể hiện chủ quyền của mình.

Ông Chilingarov cho biết, các chuyến lặn của các con tàu Mir-1 và Mir-2 nói trên là sự "tiếp nối việc thám hiểm hồ Baikal, công việc đã được bắt đầu từ 30 năm trước bởi tàu lặn mang tên Song ngư". Năm 1977, các nhà khoa học Liên Xô trên tàu Song ngư đã lặn xuống đáy hồ Baikal ở độ sâu 1.410 m và sử dụng đèn pha để khảo sát đáy hồ.

Tàu ngầm Mir-1 được đóng từ năm 1987 và có thể lặn sâu hàng nghìn mét trong môi trường nước biển cùng với thủy thủ đoàn ba người. Hai chiếc tàu ngầm Mir-1 và Mir-2 có trọng tải 18 tấn chuyên dùng trong môi trường nước biển, đã được làm nhẹ đi hàng trăm kg để phù hợp việc lặn trong môi trường nước ngọt.

Ông Anatoli Sagalevits, một thành viên trong đoàn khảo sát hồ Baikal cho biết, tàu Mir-1 đã lặn xuống độ sâu 1.580 m trong chuyến lặn kéo dài 90 phút, trong khi đó tàu Mir-2 lặn xuống độ sâu 1.592 m trong hơn 60 phút. Trước đó, kỷ lục lặn xuống độ sâu 1.637 m trong môi trường nước ngọt đã được một đội thám hiểm hồ Baikal xác lập năm 1990.

Theo ông A.Sagalevits, đây mới chỉ là bước khởi đầu của cuộc khảo sát hồ Baikal nhằm bảo tồn hệ sinh thái độc nhất vô nhị của hồ. Khu vực này đã được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của LHQ (UNESCO) công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1996.

Theo kế hoạch, các nhà khoa học Nga sẽ tiến hành khoảng 160 chuyến lặn khảo sát tại nhiều khu vực của hồ trong hai năm tới để xác định các điểm sâu nhất của hồ Baikal và thực hiện những nghiên cứu về địa chất, sinh thái, khảo cổ cũng như những nguồn tài nguyên của hồ nhằm đưa ra những biện pháp khai thác và bảo vệ hệ sinh thái của hồ.

Trong đó, tại điểm sâu nhất đoàn khảo sát sẽ đặt một biểu tượng hình kim tự tháp cao 50 cm làm bằng thép không gỉ trên có hình quốc huy của Nga và nước CH tự trị Buriati. Ông A.Sagalevits cho rằng sự kiện các tàu lặn của Nga lặn xuống đáy hồ Baikal có ý nghĩa quan trọng không chỉ riêng với Nga mà trên cả phạm vi toàn cầu. Ông nêu rõ, trong thời gian tới các nhà khoa học châu Âu và Mỹ sẽ tham gia nhóm khảo sát này của Nga.

Ý tưởng tiếp tục tiến hành việc khảo sát hồ Baikal được đưa ra cách đây một năm, sau khi đoàn thám hiểm của các nhà khoa học Nga trở về từ Bắc Cực. Chi phí cho chương trình khảo sát hồ Baikal ước tính khoảng 7,5 triệu USD và khoản tiền này do một công ty cổ phần đóng góp. Nhiều ý kiến cho rằng, việc tổ chức các chuyến lặn thám hiểm thương mại dành cho khách du lịch trong thời gian tới sẽ giúp tăng quỹ phục vụ các chương trình nghiên cứu hồ.

Hồ Baikal có diện tích 3,15 triệu ha, nằm ở khu vực đông nam Sibia của Nga. Ðể tiến hành chuyến lặn khảo sát hồ, một chiếc máy bay chở hàng khổng lồ Ruslan của Nga đã chở hai chiếc tàu lặn mini Mir-1 và Mir-2 từ khu vực Kaliningrad, vùng lãnh thổ ở phía tây của Nga, đến Ulan Ude. Tiếp đó, hai con tàu này được các xe vận tải chuyên dụng đưa đến làng Turka, nơi các hoạt động cuối cùng chuẩn bị cho chuyến lặn khảo sát hồ Baikal được tiến hành.

Hồ Baikal được hình thành cách đây 25 triệu năm. Hiện ở hồ này có hàng nghìn loài thuộc những quần thể động thực vật có một không hai trên thế giới. Hồ Baikal còn là nơi lưu giữ nguồn nước ngọt quan trọng với 20% lượng nước ngọt của trái đất. Với hệ sinh thái không giống bất cứ nơi nào khác, nước của hồ Baikal cũng có mức độ tinh khiết và giàu ô-xy hàng đầu thế giới.

Một thành viên của đoàn thám hiểm hồ Baikal cho biết, chuyến lặn khảo sát của các tàu Mir-1 và Mir-2 còn có một nhiệm vụ quan trọng là chuẩn bị cho việc xây dựng luật về môi trường nhằm bảo vệ hồ này trước tác động của con người, trong đó có các dự án phát triển kinh tế và công nghiệp ở vùng Ðông Sibir những năm tới.

Các nhà khoa học dự định sẽ thu thập vật mẫu ở các độ sâu khác nhau và hy vọng sẽ cung cấp tài liệu về tác động của hiện tượng ấm nóng toàn cầu đối với hồ, đồng thời thu hút sự quan tâm của Chính phủ đối với việc cần thiết phải bảo vệ tốt hơn nữa môi trường nơi đây. Những năm gần đây hồ Baikal là nơi mà những nhà hoạt động bảo vệ môi trường thường xuyên cảnh báo về nguy cơ hồ này bị ô nhiễm.

Do những cảnh báo này mà người ta đã buộc phải thay đổi vào phút chót việc đặt một tuyến đường ống dẫn dầu đi sát bờ hồ. Những người bảo vệ môi trường cũng lên tiếng phản đối việc xây dựng một nhà máy sản xuất bột giấy gần hồ Baikal, lo ngại rằng nhà máy này sẽ đổ một lượng lớn chất thải độc hại xuống hồ.

Ngoài nghiên cứu khoa học, với việc tiến hành khảo sát hồ Baikal, các nhà khoa học Nga còn hy vọng sẽ tìm thấy một kho vàng lớn đang nằm dưới đáy hồ. Theo truyền thuyết, một phần trong tổng số 1.600 tấn vàng, vốn bị chính phủ Bạch vệ trong thời gian nội chiến (1918-1920) ở Nga chiếm đoạt, đã bị chìm xuống đáy hồ Baikal.

Bên cạnh đó, còn một truyền thuyết khác: dưới đáy hồ Baikal có rất nhiều vàng của những ông chủ khai thác các mỏ vàng ở Da-Baikal, trên đường vận chuyển về phía tây nước Nga qua hồ Baikal trên những chiếc thuyền đơn sơ đã bị những cơn bão nhấn chìm xuống đáy hồ.

Có thể bạn quan tâm