Nhà giáo Chu Văn An tên thật là Chu An, hiệu là Tiều Ẩn, quê ở làng Văn Thôn, xã Quang Liệt, huyện Thanh Đàm (nay thuộc phường Thanh Liệt, thành phố Hà Nội). Ông từng đỗ Thái học sinh nhưng không ra làm quan mà mở trường dạy học. Ông là người có công lớn trong việc truyền bá, giáo dục tư tưởng đạo đức Khổng giáo vào Việt Nam.
Đến đời vua Trần Dụ Tông, thấy quyền thần làm nhiều điều vô đạo, ông dâng sớ xin chém bảy tên gian nịnh nhưng vua không nghe. Ông chán nản từ quan về núi Phượng Hoàng ở, lấy hiệu là Tiều Ẩn, dạy học, viết sách cho tới khi mất.
Tương truyền, khi về Phượng Hoàng ở ẩn, mỗi khi học trò về thăm, thầy Chu thường tự tay viết tặng một chữ gửi gắm như lời khuyên nhủ, khích lệ. Người được cho chữ mang về trang trọng treo trong nhà để chiêm nghiệm. Nét đẹp văn hóa khai bút đầu xuân đã được phục dựng tại đền thờ Nhà giáo Chu Văn An từ xuân Nhâm Thìn 2012 và nhanh chóng trở thành hoạt động văn hóa, giáo dục ý nghĩa. Đây là việc làm nhân văn sâu sắc, giáo dục truyền thống hiếu học của các thế hệ người Việt Nam và tỏ lòng tri ân cùng bậc tiền nhân.
Lễ khai bút Xuân Bính Ngọ 2026 được tổ chức nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học, trọng đạo lý “tôn sư trọng đạo” của dân tộc; đồng thời tri ân công lao to lớn của Vạn thế sư biểu Chu Văn An, Danh nhân Văn hóa Thế giới, người thầy mẫu mực của muôn đời. Đây cũng là hoạt động văn hóa truyền thống mang ý nghĩa khơi dậy tinh thần học tập, rèn luyện, hun đúc chí hướng lập thân, lập nghiệp cho thế hệ trẻ trong năm mới.
Chương trình diễn ra tại Đền thờ Vạn thế sư biểu Chu Văn An với các nghi thức trang trọng như: cung tuyên văn tế, dâng hương tri ân Vạn thế sư biểu; diễn văn khai bút đầu xuân; nghi thức khởi trống khai bút; trình diễn thư pháp Hán văn với bốn chữ “Chính đại quang minh”, biểu trưng cho đường lối đúng đắn, sáng suốt, vì dân vì nước; và nghi thức khai bút chữ Quốc ngữ với 9 chữ mang ý nghĩa cát tường: Tinh hoa-Hội tụ-Thiên thời-Địa lợi-Nhân hòa-Cường thịnh-Phồn vinh-Thành công-Hồng phát.
Tại buổi lễ, các em học sinh tiêu biểu của phường Chu Văn An và phường Thanh Liệt (Hà Nội) đồng loạt thực hiện nghi thức khai bút với lời dạy của Thầy: “Học chính đạo, hành thuần thục”. Qua đó thể hiện quyết tâm học tập, rèn luyện, tiếp nối truyền thống hiếu học của quê hương.
Sau Lễ Khai bút đã diễn ra Chương trình giao lưu thư pháp Hán Nôm do Trung tâm Dịch vụ sự nghiệp công phường Chu Văn An phối hợp với Trung tâm Thư pháp Câu đối và Hán Nôm học thành phố Hải Phòng tổ chức.
Các nhà thư pháp trực tiếp trình diễn, tặng chữ đầu xuân cho đại biểu và nhân dân, giới thiệu những giá trị tinh hoa của nghệ thuật thư pháp truyền thống, góp phần làm phong phú thêm không gian văn hóa tại Đền Thầy. Hoạt động giao lưu không chỉ tạo điểm nhấn nghệ thuật đặc sắc mà còn giúp thế hệ trẻ thêm hiểu, thêm yêu di sản chữ nghĩa dân tộc.
Nhân dịp này, Ủy ban nhân dân phường Chu Văn An biểu dương, khen thưởng 20 học sinh có thành tích xuất sắc trong học tập và rèn luyện năm 2025. Lễ Khai bút Xuân Bính Ngọ 2026 tiếp tục khẳng định giá trị bền vững của truyền thống hiếu học Việt Nam, đồng thời góp phần xây dựng đời sống văn hóa tinh thần phong phú, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững của địa phương trong năm mới.
