Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baqaei nhấn mạnh kế hoạch này chỉ tập trung vào việc chấm dứt xung đột, không liên quan vấn đề hạt nhân. Ông nêu rõ: “Hiện tại, ưu tiên của chúng tôi là các giải pháp chấm dứt xung đột trong khu vực, bao gồm cả Liban". Quan chức này đồng thời khẳng định chưa có đàm phán hạt nhân ở giai đoạn này.
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết "các cuộc thảo luận rất tích cực" đang diễn ra với Iran nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng, nhưng ông cũng nói thêm rằng Mỹ sẽ sớm bắt đầu hộ tống các tàu qua eo biển Hormuz đang bị phong tỏa.
Xung đột bùng phát từ ngày 28/2 khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, khiến lãnh tụ tối cao của nước Cộng hòa Hồi giáo thiệt mạng. Iran đáp trả bằng các đợt tấn công vào Israel và các cơ sở của Mỹ trong khu vực. Lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ ngày 8/4, song các cuộc đàm phán trực tiếp tại Islamabad vẫn chưa đạt đột phá.
Iran cũng đã kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz - huyết mạch vận chuyển năng lượng toàn cầu, gây gián đoạn nghiêm trọng dòng chảy dầu mỏ, khí đốt và phân bón. Đáp lại, Mỹ áp đặt phong tỏa đối với các cảng của Iran.
Ông Trump cho biết nhiều quốc gia đã đề nghị Washington hỗ trợ bảo đảm an toàn hàng hải. Theo đó, chiến dịch mang tên “Dự án Tự do" dự kiến sẽ bắt đầu từ sáng 4/5 (giờ Trung Đông), với mục tiêu hộ tống tàu thương mại rời khỏi khu vực nguy hiểm. Nhà lãnh đạo Mỹ mô tả đây là “cử chỉ nhân đạo”, trong bối cảnh nhiều tàu bị mắc kẹt đang cạn kiệt lương thực và nhu yếu phẩm.
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết sẽ huy động lực lượng lớn cho chiến dịch, trong đó có tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay, các hệ thống không người lái và khoảng 15 nghìn binh sĩ. Đô đốc Brad Cooper nhấn mạnh nhiệm vụ này có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh khu vực và ổn định kinh tế toàn cầu.
Theo dữ liệu từ công ty tình báo hàng hải AXSMarine, tính đến cuối tháng 4, vẫn còn hơn 900 tàu thương mại hiện diện trong khu vực Vịnh.
Trong diễn biến khác, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 3/5 khẳng định nước này đang gia tăng sức ép đối với Iran thông qua biện pháp phong tỏa kinh tế, được triển khai cùng với chiến dịch quân sự hiện nay nhằm vào nước Cộng hòa Hồi giáo.
Trả lời phỏng vấn với kênh Fox News, ông Bessent nêu rõ việc phong tỏa kinh tế Iran được bắt đầu từ chỉ thị của Tổng thống Donald Trump hồi tháng 3 năm ngoái nhằm gây sức ép tối đa đối với Tehran. Đến tháng 4 vừa qua, ông Trump đã yêu cầu Bộ Tài chính bắt đầu chiến dịch "Cơn thịnh nộ kinh tế" nhằm vào Iran để hỗ trợ chiến dịch quân sự của Lầu năm góc.
Bên cạnh đó, Bộ Tài chính Mỹ cũng đang áp đặt các biện pháp kinh tế nhằm vào những cá nhân, tổ chức mà Washington cho là hỗ trợ tài chính cho Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
