Show diễn thực cảnh “Huyền tích Uva” được đạo diễn Lê Anh Dũng xây dựng từ năm 2024 và đến nay đã được 3 năm. Đây là một trong những sản phẩm du lịch xanh hướng tới bền vững, sử dụng sử dụng 100% diễn viên bản địa, tái hiện những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể của người Thái Đen, gắn với cội nguồn tại hồ Uva.
Show “Huyền tích Uva” được hình thành từ chính đời sống của cộng đồng người Thái tại Uva, không phải đơn thuần là một chương trình giải trí chỉ để “xem” mà còn là một không gian để sống cùng nơi văn hóa không được kể lại mà hiện diện, vận động và chạm vào cảm xúc của mỗi người tham dự.
Đạo diễn Lê Anh Dũng chia sẻ: “Tôi xác định rất rõ, mình không phải là người kể chuyện, và lại càng chắc chắn không phải là người can thiệp vào sự linh thiêng trong kho tàng di sản văn hóa”.
Cách tiếp cận này khiến “Huyền tích Uva” không mang dáng dấp của một sân khấu được dàn dựng cầu kỳ, mà là một không gian chân thực của đời sống được mở ra trước mắt khán giả. Những huyền tích, nghi lễ, phong tục… không bị “sân khấu hóa” để trở nên dễ xem hơn, mà được giữ nguyên nhịp điệu vốn có của chúng.
Để làm được điều đó, đạo diễn và ê-kíp đã dành thời gian sống cùng cộng đồng, lắng nghe từng câu chuyện, từng chi tiết nhỏ, để rồi chắt lọc và đưa vào kịch bản. Không phụ thuộc vào kỹ xảo, “Huyền tích Uva” đặt niềm tin vào chính con người bản địa. Đạo diễn cho biết: “Tôi luôn lắng nghe, chắt lọc những tinh hoa trong văn hóa của người Thái để đưa vào kịch bản, để tái hiện tính nguyên bản chân thật và sống động nhất.”
Những người nông dân, những người phụ nữ, những nghệ nhân… bước vào không gian trình diễn bằng chính đời sống của họ. Họ không diễn một vai nào cả, họ chỉ đang sống bằng những gì vốn đã thuộc về mình.
Lê Anh Dũng khẳng định: “Đây không còn là lựa chọn mang tính nghệ thuật hay tuyên ngôn cá nhân, mà là một phần trong định hướng phát triển bền vững của dự án.” Chính sự hiện diện của con người thật đã tạo nên một thứ cảm xúc rất khác. Không còn khoảng cách giữa “người biểu diễn” và “vai diễn”, cũng không còn sự tách biệt giữa sân khấu và đời sống. Mọi thứ trở nên liền mạch, tự nhiên và có chiều sâu. Ở đó, khán giả không chỉ nhìn thấy văn hóa họ cảm nhận được nó.
Một trong những điểm đặc biệt nhất của “Huyền tích Uva” là khán giả cũng tham gia một vai trò trong show diễn, khi được nhận sợi chỉ cổ tay may mắn, nâng chén rượu trong lễ cưới, thưởng thức xôi, và nắm tay nhau trong vòng xòe quanh ngọn lửa thiêng.
“Khán giả sẽ có trải nghiệm chân thật nhất, thay vì chỉ xem một màn trình diễn đẹp,” đạo diễn Lê Anh Dũng chia sẻ.
Với những cách tiếp cận khác biệt, “Huyền tích Uva” không chỉ là một sản phẩm nghệ thuật, mà được xây dựng thành một mô hình phát triển kinh tế và du lịch bền vững với nền tảng là văn hóa.
Show diễn tận dụng cảnh quan tự nhiên, hạn chế tối đa tác động môi trường, kết nối với các hoạt động như tắm khoáng, lưu trú homestay, trải nghiệm ẩm thực và sản vật địa phương. Người dân không chỉ tham gia, mà trở thành chủ thể của toàn bộ quá trình. Họ có thêm sinh kế, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và di sản văn hóa của chính mình. Trong bối cảnh nhiều sản phẩm văn hóa bị thương mại hóa, cách làm này gợi mở một hướng đi khác: phát triển nhưng không đánh đổi bản sắc.
Sau ba năm, “Huyền tích Uva” không còn chỉ là một phần của lễ hội, mà đang dần trở thành một “di sản sống động” của vùng đất. Những buổi diễn không chỉ dành cho du khách, mà còn là không gian để cộng đồng tự kết nối, tự nhìn lại và tiếp tục sống trong câu chuyện của mình theo cách tự nhiên nhất.
